Written by
Hrangchina
Champhai

MIPUI LAWM ZAWNG POLICY

Mizoram sawrkar kal­hmang leh politician sawr­karna chelhtuten ram leh mipui an hruai vel dan han thlir hian tun atan zel bak hmathlir an nei lo em ni tih mai a awl hlea ni.

Mipui hak zawng leh phurna lam apiangah an in vai liam vel mai em ni a tih theih a ni. Ram hmasawnna tak tak tur infrastructure siam policy lam hawi pawh nise mipui lawm zawng leh vote bank atana ṭangkai tur ringawt hian an ngaihtuahna a luah khat ni berin a hriat a ni.

A hmasain NLUP chu eng anga ṭha pawh nise sem policy, mipui lawm zawng tur ngaihtuaha duan a ni a; vote bank policy pawh a ni bawk. A hlawhtlinna pawh mimal tlem teah a ni a, a tam zawkin an hlawhtlin pui lem lo. A hlauhawmna lai pawh a awm theihna chu mipui sawrkara innghat ringawt tura zirtirna, thatchhiat inzirtirna pawh a ni thei a ni. Entirna chiang tak chu kum kua vel kal ta NLUP tan hmaa chawpui ‘buh’ a Mizoramin a thar chhuah chu thla hnih leh a chanve ei vel a nih laiin kum kua a liam meuh chuan thla khat leh a chanve zet ei chauh a ni tawh.

Sem policy-ah mipui innghat an tam zual zel tihna a ni thei bawk. Ni 100 inhlawhna NREGS a regular deuh lai khan chhungkua thlawhhma la lova awm ta mai an awm nual a ni. NEDP pawh hi NLUP hlawhtlinna vote bank policy atana chhunzawmna mai a ni tih a hriat theih a ni.

Chutih laiin MNF SEDP pawh hi mipui lawm zawng zawnna vote bank policy dik tak a ni. An sawrkar laia mautam tuar mipui chhawmdawlna tur Central sawrkarin Rs vbc 204.35 zet a pek aṭanga kuthnathawktute iptepui leh chemtum nena kawng zawhin mipui inhlawh nan Rs vbc 12.35 chauh an nawr chhuah theih an ni a, Rs vbc 192 zet an hmanna hriat a chakawm. Sawrkar ta se SEDP chu vohbikte bak a thleng ang em le?

Mipui lawm zawng policy nia kan CM zahawm takin a ngaih nia lang chu ‘Lawngtlai thleng Rel kan kal tir dawn tih hi a sawi zing hle tawh a, hman nia a sawi ang chuan survey pawh an ṭan dawn ni awm tak a ni. Mizoram Chief Minister hian hnam inchimral theihna (assimilation) hi a vei pha lo nge a ‘welcome’ zawk tih hi ngaihtuah tlak niin a lang. Chakma chungchangah pawh ngaihdan chhete mah a la sawi chhin lo niin a hriat a, inchimral theihna lam kawng hi a engto lo ni berin a lang.

Hmanni lawkah Me­ghalaya-ah chuan Rel kawng luh an duh lohna an lantir tawh a. Mizoramah chuan a dung tluanin kal se mipui lawm zawng a nih ringin vote bank policy atan a au chhuahpui mai nge tih hriat a ni lo. Sairang thleng rel a kal hunah chuan nitin cheng sawmhnih khat emaw, man lo pawhin vai sang tel an lo thleng thei tawh ang a, za tel chu nitinin Aizawl lama thep ru thei an awm bawk ang tih a rin lawk theih a ni. ‘Lui zawng zawng kan khuap ang’ tih vel te hi vote bank policy-ah ṭangkai zel tak maw. Harsa tak chungin MNF lal chhungkaw sum siamna karah Tuirial HEP chu puitling dawn hnaiah ngaih a ni a, mahse MW 60 vel a pek chhuah turah Mizoram chan chu MW 7 vel chauh a ni dawn a; Mizoram lui zawng zawng pawh khuap se ramin a mamawh zat kan chang lo mai thei a ni. Chu bakah tuikhuahin a chim chin leh a vel ram reserve tiam chin awm lova company ta a nih zel chuan Chakma ho angin tuikhuahin min la um chhuak ve mai ang tih pawh a hlauhawm thei a ni.

Nikum maiah Sikkim state-a HEP MW 800 vel pechhuak thei an hawn chu an state-in MW 100 vel an chan bakah kum 35 hnuah Sikkim state sawrkar ta a ni tawh ang tih a ni. Ram hruaitu hmathlir nei leh hlauhawm vei pha kan mamawh ta hle mai.

- Hrangchina, Champhai