MUSEUM WEEK (November 28th – December 2nd, 2022)
Mizoram State Museum, Art & Culture Department chuan vawi 17-na atan November 28 aṭanga December 2, 2022 (Monday – Friday) chhung hian Museum Week kan lo hmang leh dawn ta a. Museum Week hi kum 2004 aṭang khan February thla chawlhkar tawp berah hman ṭhin a ni a, National/ International programme nen inzawmna a nei hran lo. A enkawltu Art & Culture Department-in a rawt chhuah, Museum hi mipui ta leh mipuite tan a nih anga mipuiin en man chawi lova an en theihna tur leh Museum hlutna leh pawimawhnate an hriat theihna tura a buatsaih ṭhin a ni.
Kum 2019 aṭang khan Mizorama zirna-inah School Session thlak danglam avangin February thla tawpah hmang tawh lovin School naupang tam zawkten he Museum Week hi an hman theihna turin her rem a lo ni ta a ni.
Mizo-te hian kan hnam thil leh hnam ziarangte kan hriat a, kan ngaih pawimawh a, ngaihhlut nachang kan hriat zual deuh deuh hi Art & Culture Department chuan a duh em em a, hemi kawngah hian kawng hrang hrang hma kan la ṭhin. Museum Week pawh hi mipuiin en man chawi lova Museum an en theihna hun atan leh Museum hlutna leh pawimawhna mipuiten kan lo hriat deuh deuh theihna tur atana buatsaih a ni. Museum Week kan buatsaih thin te, International Museum Day (i.e 18th May) kan hman ṭhin te, Mizoram District hrang hranga Museum Exhibition kan buatsaih ṭhin te leh ‘On the Spot Museum Painting Competition’ leh Museum Essay Competition’ kan lo buatsaih ṭhin te leh a dangte aṭangin Museum pawhin mipui hriat a lo hlawh ve ta viau mai a, a lawmawm hle.
A bik takin Mizoram School-ah C.C.E hman a lo nih tan tak aṭang phei chuan zirlaite tana Museum pawimawhzia a lang chiang sawt hle a, school ṭhenkhatin ‘Teaching Aid’ atana mamawh rawn lak nan te an hmangin, School ṭhenkhat ni bik ruata an naupangte rawn hruaia Museum rawn enpui te an awm ta deuh reng a. Tin, zirna sang zawka kan zirlaite (research scholars) leh state pawna degree sang tak nei ten research beih nana Museum rawn tlawha an rawn tap tal chawt mai ṭhin te hian Museum hlutna a ti lang a. Kan sawi hmaih hauh loh tur chu India ram chhung hmun hrang hrang aṭangte leh ram pawn aṭanga mi pawimawh lo zin te leh khualzin (tourist) tam zawkten Museum tlawh an rawn ngaipawimawh hmasa fo te hian Museum hlutzia an tarlang fo ṭhin a ni.
Museum hi hmuhnawm leh thilmak dahkhawmna mai a ni lo va, hriatna tizautu pawimawh tak a ni. Ziak leh chhiar thiam lote tan a tak hmuha hriatna tam tak khawl theihna a ni a. Tin, zirlai tan pawh an thil zir a tak an hmuh loh tam tak Museum-ah hian an hmu thei a, Museum hi hnam culture ro bawm pui ber a ni a, hnam hian an culture an theihnghilhin an ti bo thlau ang tih hi a hlauh ber pakhat a ni.
Museum hi culture bungrua chi tin reng vawnghimtu a nih avangin a pawimawh a, hnam chanchin zir tur chuan Museum hi a source pawimawh tak a ni. Mizoten kan chanchin chiang taka kan chhui theihna min siamsaktu pawimawh ber pakhat chu Museum hi a ni.
Museum-a thil awmte hian, an hunlai chanchin min hrilh thei a, tunlaia kan buaipui em em leh zirchian mek Mizo impumkhatna tur pawh hi Museum aṭang hian kan in enfiah fo a ngai khawp mai. Chuvangin heng unauho - Hmar, Rangte, Vaiphei, Lai, Mara, Paite, Thahdo-Kuki, Lusei leh a dangte hian unau kan nihna hre fiah turin kan Museum-te hi zirchiang ṭhin ila, tin, keimahni thil hlui theuh pawh dah ngei tum ila a ṭha khawp ang.
Pathianin hnam hrang hrang, chi hrang leh ṭawng hrang leh ze hrang neia min siam a, Mizote pawh hi hnam tlem te leh naupang, khawvel eng hmu tan mek chauh kan ni. Mizo hnam kan din chhuah zelna turin kan hnam thil leh rohlute kan ngaihhlut a, kan humhalh a, kan hriat chian a, kan chawi nun a ngai a ni.
Kan hnam ziarang kalsan zawng leh mausam zawnga ke pen lovin, Mizo hnam min petu zah tak chungin kan hnamzia hi chawinung zel ila, kan nihna hi zahawm taka siam turin hnam rohlu leh kan pi pute sulhnu zahna chang hriain i ngaihlu thar leh ang u, kan hnam thil chuai leh mual liam tawha ngaihte chuai lova an vul rengna hmun ‘Museum’ a ni si a. Museum Week hmanga Museum rawn tlawh turin mitinte kan sawm a che u.
- P.C. Zosangpuii, Museum Curator, Mizoram State Museum