Advent leh Advance Christmas leh X-Mas
Advent: Sap Kristian kohhrante'n an hmang ṭhin a; Mizoramah pawh Roman Catholic Church-in an hmang ang. Muslim chuan Ramadan an hmang ṭhin a, thla khat a awh. Chutianga a hun chhûng awm tho chuan Krismas hma Chawlhni vawi 4 huam chhûng hi Kristian ṭhenkhatte'n 'advent' tiin an hmang.
Muslim tan, "Ramadan hi tun kâr tâwpah hmang ang u," a tih ngawt theih loh; chutiang bawk chuan, "Kar leh Inrinnîah Advent i hmang ang u," a tih ngawt theih loh, a hun chhûng bik a awm a, duh duh dana hman ngawt theih pawh a ni lo. 'Advent’ tih a ni a, 'Advent Christmas' tih a ni lo; 'Christmas' tih a tel lo.
Advance Christmas: Hei hi keini Mizote phuah chawp a ni mai ang a. Thil phuah te chu kan thiam ve zâwng a nia, kan demawm lêm loh. "Krismas kan hmang ho thei dawn si lo a, Advance Christmas tiin a hming vuah ila, i intihlim ang u," kan ti a nih mai hmel. Kan chheh vêla hnam dang tih dan kan entawn pawh a ni thei tho. A enga pawh chu ni se, hmun hrang hranga Mizote hian Advance Christmas kan hmang ṭhin a. 'Advance Christmas' a awm a, kan duh duh danin kan hmang; 'Advent Christmas' tih a ni lo.
Advent Christmas: Hei hi a nia ‘Advent’ leh ‘Advance Christmas’ ka’n sawi hmasak te te chhan. 'Advent' a awm a, 'Advance Christmas' a awm leh a; he thil pahnih hi a inang lo, Champhai kawng leh Miss Universe ang vela inang lo a ni. Sap ram lama 'Advent' thâwm hre si, Mizorama 'Advance Christmas' rivâ hre bawk sîte hian an hriat sual aleiah 'Advent Christmas' an lo hmang a ni mai thei. Intihhlim kan duh a nih pawhin 'Advent' tih ngawt loh tur; 'Advent Christmas' tih pawh a rem lo.
Xmas: Hei hi mi ṭhenkhat hian, "Ring lo mite tih dan a ni a, X tih hi Christ tih lai an sawi chhiatna a ni, tih ve loh tur," an ti ṭhin a; tute rinthu emaw hi thutak sawiin, confi' takin kan sawi leh mai ṭhin. A awmze dik tak hi an sawi ngun tawh viau.
Christos tih hi Grik ṭawnga Christ tihna a ni a, Grik ṭawnga an hawrawp hmasa ber chu Sapho x ang deuh a ni a, a lam dan chu ‘khâi’ tih a ni; 'daihzai' tiha ‘zai’ ang hian. 'Christmas' tih chu Grik hawrawp hmang pah deuha a lam tawi (acronym)-in Xmas tih a ni ve ṭhin a, keini pawhin Masi te kan tih hi. Christian tih pawh Xtian/ Xian tia ziah a ni ve ṭhin a ni awm e.
X hian Krista dodalna lam a hawi lo. Albert Chuauhang (Bilkhawthlir) te ṭhianpa chuan Krismas hi 'Khrihmas' a ti mai a, a lam ran deuh phei chuan a spelling pawh an hre kim hman lo ṭhin; 'super glue' hi 'super blue' a ti tlat bawk. Amah chu ring lo mi a ni chuang lo.
- Rempuia R. Lutmang