KAN POLICE TE HI
Tun hnai lawk khan Mizoram sawrkara Police department-in police Constable tur a lakah Director General of Police (DGP) Pu Thianghlima Pachuau chuan “In sawipui chu an tam mai; mahse insawipuiin awmzia a nei dawn lo. Kan lak dan tur chu merit a ni tawp mai,” tiin a sawi a “‘A fair leh chuang lovang’ an tih hi chu dawt a ni” a ti bawk ni awmin Vanglaini chuan a report a. Hei hi thil dik tak a nih ngat chuan thil lawmawm tak, zoram mipui tana ‘chanchin ṭha’ lawmawm em em a ni phawt mai.
Ram leh sawrkarin hun harsa leh khirh a tawh apianga a tak taka tharuma nektute chu Police hi an ni tih kan hre vek a. A tak taka sawrkar kut ke ber an ni. Minister leh Officer lian te, court rorelna dik takte hi a tak takin misual tan pawh an hlauhawm lem lo; a hlauhawm ber zawk chu anmahni vengtu leh sawrkarin ṭha a tih ang apiang ti tura a lak Police te hi an ni zawk. Hei vang hian an pawimawh tawp khawk a, an pawimawh dan hi sawi uar tawk a har hle zawk a ni.
Tun dinhmunah Mizoramah Armed Police (MAP) ah batallion 3 kan nei mek a, Indian Reserved Police (IRP) batallion 5 kan nei mek bawk a; chung batallion 8 ah chuan thawktu mi 5,362 an awm mek a ni. Mizoram chu hmun ral muang a nih avangin kan ral muan lai na na na chuan kan mamawh tawk chu kan nei a tih theih ang chu.
Police hi hna ṭha tak leh zahawm tak, a tak taka ram venghimtu leh sawrkar thu chhuak zawng zawng tharum a
ṭul pawha tharum nena bawhzuitu ber an ni. Hei vang hian zah pawh an phu hliah hliah a ni. Kan ram hi a ral muan em avangin an pawimawhna hi kan hre lo viau zawk a ni.
Chutih laiin an deldul ve lo thei lova, sawi hrehawm deuh mah se ram tana pawimawh a nih avangin police chungchangah hian hengte hi han sawi thar ve leh ta ila:
1. Police leh zu: Police zingah hian eng zat percent tak hian nge zu hi in ang aw? A percent a sang viauvin a rinawm. Nikkum lamah te pawh khan zu vanga thi pawh an awm nual tih report a awm. Ram a ral muana leiah police te hian tih tur an ngah lem lo viau hlawm a, batallion tam takah chuan awm awl tawk an tam lo thei lova. Awm awl chuan zu in a awl viau ni ngei tur a ni, in pawh an tam hle niin a lang.
Hei vang hian kan batallion-a hotute hian hei aia khauh zawk hian discipline hi vawng se a duhawm ngawt mai. A bik takin zu lakah an intichhe tam lutuk a, duty tura chhawr tlak mang loh leh rui reng mai, chhungte tan pawha chhenfakawm loh tak tak an kat nuk mai. Heng mite zingah hian discipline khauh deuh zawk hmanga enkawl ṭhat theih an awm ṭeuhvin a rinawm. Ram hi a ralmuang reng lo thei a, buaina eng eng emaw pawh ram hian kan tawk thei. Chutih huna hman tlak an nih theihna turin in fit reng tura chher an mamawh hle.
2. Police Station leh Petrol: Police Station pakhatah hian eng zat chiah nge thla tinin petrol an dawn ṭheuh aw? Mizoramah hian khaw 800 chuang a awm a, khaw ṭhenkhat chu khaw te tak te te, Police station hnai ber aṭang pawha hla ang reng takte a ni ṭhin. Chung khuaahte pawh chuan police koh ngei ngei ngaihna boruak chhia thleng thei vek a ni. Khaw tam tak tan chuan police hi koh kal mai mai theih an ni lo tih hi he chanchinbu kaltlang hian ka han tar lang a ni.
Police koh eih theih an nih chhun pawhin “Petrol man tur tal min pe teh u” tiin a kotute an dil fo bawk. Tin, an station-in petrol an dawn tlemzia pawh an sawi ṭhin.
Hei hi thil serious tak a ni. Sawrkar dan leh hraite hi a lal em em a, misual chu hrem a nih theih nan roreltute hmaah hruai zel an ngai a. Hruai turin Police an ngai leh a. Sawrkar dan siam implement tura sawrkarin a mi rawih police te berin petrol an tlachham fo mai hi thil zahthlak tak a ni.
A nihna takah chuan MLPC Act-ah chuan zu hi miin card a neih chuan a in thiang. Mahse, a ruiin midang a tibuai thiang lova, buaina a siam a nih chuan police-in an man tur a ni, tih danah a awm a. Mahse, thingtlang khaw chengkerh deuhah chuan sawi tawh angin police te hi koh kal mai mai an har avangin zu rui, buaina siamte kut thak hi an sepui ruah tawrh tlawk tlawk ringawt mai a ni tihte pawh hi kan sawrkar hian hria se a ṭha ngawt mai.
A chang chuan police koh te ngei pawh rui chungin an kal fo a, ruiin rui an man a, biak an hrehawm hle ṭhin bawk. Heng zawng zawng hi sawrkar leh police hotute hian hria se a ṭha ngawt mai. A high level lama, “Kan police-te hi an ṭha a, kan ring tawk,” tih leh ngawt fo hi thil nihna tak hre tan chuan a beidawnthlak duh hle ṭhin a ni.
Mamawhna hun leh hmun apianga sawrkar dan leh hrai ang taka hna an thawh theih nan Police station tinah an mamawh tawk petrol hi sawrkar hian pe teh se. Nge an pe tam tho a, station a thlen hmain a bo zo ṭhin zawk?
- Zomawia Khiangte