Written by
Mahmuaka Chhakchhuak

KA CHENG SAWM THIR HI

Ka awmna hmun Ramhlun South bus stand aṭang hian bus-in ka chhuak ṭhin a, bazar stand thleng hian cheng sawm ka pe mai ṭhin a, thla tam kalta aṭang daih tawh khan cheng sawm thir an la duh ta lo a, vawikhat phei chu bus conductor chuan ‘ka pu, hmun dangah kan hmang thei chuang si lo a’ tiin min pe kir leh a. Nikhat phei chu ka kianga dingin min pek sak ngawt.

Kei ang bawka hetianga harsatna tawk hi in awm ve tho ka ring a, dawr nghaktu pakhat phei chuan ‘sangkhat aia tam ka khawl tawh’ a ti hial mai lehnghal a! midang harsatna tawh dan ka hre vek lo nain hetianga harsatna kan tawk hi pawi ka ti ngawt mai. Keini angin state dangah pawh harsatna an tawh ka hre bawk si lo! Ka theih ang angin bank lam ka be kual a, engmah harsatna a awm bawk si lo a, a thleng theih a, a lehkha nen a hlutna a in ang reng bawk nen hian eng vanga hetia mipui lamten harsatna tawk reng mai nge kan nih tak le?

Mizote hian hlauh kan ngah lutuk hi a pawi ber chu a ni. Tunah pawh kan unau ṭhenkhatte phei chuan Addhar Card duh loin UID an hlau em em a, tlemlai phei kha chuan Bawngkawn lamah an inhmuhkhawm hial kha. Ka ṭhianpa pakhat hi a tel ve lehnghal a, Bible behchhan tur hre mang si lo hian tute emaw sawi ringin mi lah chu a hnial thei hrep lehnghal a! a hahthlak hrat lam deuh chu a ni. Ration Card duh lo pawl te pawh kan la awm zel a, hetiang zawnga Pathian thu kan la-kawi zel dawn a nih chuan kan hmabak chu a eng har ngawt ang.

Thilmak kan hre thei em em a, vawi engzat tak nge Vantirhkoh inlar pawh kan hmuh tawh hi? Rinna kawnga puitling hmel pu ve tawh hial turte hian mihlim pakhat thusawi te hi kan buaipui em em a, Bible-a inziak bak hi chu i buaipui tawh lo teh ang u. Khawi hmunah pawh Vantirhkoh inlar tiin lo sawi mahsela i tlan dul dul tawh lo teh ang u. Kan Kristian percent pawh a tlem zawnga a ṭhan zel zawk hi! Literacy rate-ah lah kan hnungtawlh a, AIDS vei tam lamah kan ṭhang chak thung daih nen. Tunah phei chuan India ram pum huap pawhin HIV vei tam ber state kan ni leh zel bawk a!

Hawh teh u, hetiang cheng sawm thir mai maiah hi chuan mahni leh mahni chu harsatna insiam tawh lo ila, kan unaute chungah pawh harsatna thlen chuang loin pangngai takin i hmang tawh zawk ang u. Kan cheng sawm thir hi India pawisa ngei a ni a, mi rethei leh hausa karah pawh a danglam lo a, dawr lian leh dawr te ah pawh a hlutna a ngai reng a, lawilo dawrah pawh a hlutna a tlahniam bik chuang lo.

Thawhlawm bawma thlak atan pawh a iaiawm chuang loha, WAI WAI bawm khat leina atan pawh i la hmang zel ang u. Bus fare atan pawh a iaiawm lo a nia. ‘Ka cheng sawm thir’ hi i cheng sawm lehkha nen khan a hlut lam a inang reng a, a thil­tih theihna pawh a dang­lam chuang lo e. I cheng sawm lehkha ai khan ala tlo zawk lehnghal!

- Mahmuaka Chhakchhuak