Traffic problem chungchanga kan hriat tur ṭhenkhat
Aizawl khawpui a lirthei kal tamzia leh motor kawng leh kan hmunhma a zim sizia hi ngaihtuahin a mangan thlak a. A tih ziaawm dan kawng hrang hrang pawh sawrkarin a ngaihtuah a, chuti chung pawhin nitina kan thil hmuh leh kan tawrh chu traffic jam a ni reng tho mai. Traffic problem hi a tihbo dan tak tak chu tuna sawi fel vek theih ni lo mahse, hetiang harsatna hi a tih nep dan tur thurawn tlem azawng hi la awm a ka hriat avangin ka han tarlang ve dawn a ni.
Lirthei hunna (motor parking): Lirthei reng reng chu register lohva neih theih a ni lova. Registration tih dawnin a dahna tur neih hmasak loh chuan register theih a ni lo. He dan hi Aizawl traffic tawt lutuk tih ziaawm nan barh luih kan ni. Amaherawhchu, he Dan hi a ṭangkai dan a tawi khawp mai. Mahni inah emaw, mi garage-ah emaw lirthei dahna kan neih hian traffic jam a tlem phah thei chuang lo. Mahni ina lirthei dahna neih hi chu zan lama dah bona nei tihna chauh a ni a. Zanah chuan mi tam ber chu mahni inah kan awm ṭheuh a, traffic jam pawh a awm ngai lo.
Aizawl hi zanlam, a bik takin zan rei-ah phei chuan thingtlang ang maia motor vei vak a reh ṭhiap chang a awm a, chutianga a reh chhung pawh chu a rei khawp mai, zing lam hun rei tak thleng pawhin a reh viau. India ram khawpui lianah te chuan zan rei tak tak thlengin motor thawm hi a reh tak tak chuang lo.
Motor tam tak hi an tlan ri vut vut reng mai a, zanah hian an mu ve ta lo emaw tih mai tur a ni. “Chuti motor dahna nei ṭheuh si chu engati nge traffic a la jam fo si?” kan tih chuan a chhanna chu “Kan motor dahna neih kha chu zan lam leh zing lamah chauh kan hmang a, chhun lamah chuan motor dahna kan nei tawh lova, kawng sirah kan dah ta ṭhin a, chu chuan traffic jam a thlen ṭhin a ni” tih hi a ni.
Entirnan, pa awm thei tak pakhat chuan ama inah chuan lirthei dahna chu a nei ngei mai, pahnih pathum dahna pawh a nei mai thei. Mahse chu pa chu Aizawl bazaar khawimaw laiah dawr a nei a, nitin dawr nghakin a chhuak a, a motor dahna erawh chu a garage-ah ni lovin, Aizawl khawlai kawngpui dungah a ni leh mai a. Nilengin a la hung ta char char leh nghal a. Chutiang bawkin Officer lian te pawhin inah motor hunna nei mahse, an office-ah hunna nei lovin kawng sirah an dah nileng ve thei tho bawk.
In lam atan ni lovin kan hnathawhna hmun leh hun atan hian garage kan nei tur zawk a ni. Hetianga kan neih loh vang hian kawng sir zawng zawngah motor kan hung zel rih a ni. Kawng sira motor dah hi a huatthla la hrim hrim tihna chu a ni lovang, mahse motor kal vel a tihbuai avangin bansan emaw pumpelh hram emaw kan ngai a ni. Kan kawng te hi a zim si a. Hetiang lam hawi hian Aizawla kal te leh a awmsa te tan heng a hnuaia thurawn tlem te hi vawng reng ila:
1. Kan office-ah staff te tan lirthei hunna (garage) kan la nei lo a nih chuan ngaihtuah thuai thuai ni se, kawng sir hi garage-ah hmang tawh lo ang u. Lirthei hunna kan neih lohva kawng sira kan hun dawn ai chuan kan motor (two wheeler pawh tiamin) kha keng lo mai ang u. Vantlang tana harsatna siamtu nih ai chuan kan ropui zawk ang.
2. Office dawrtute, dawrkai thil leitu leh lirthei a veivakte pawhin veng chhung khawiah pawh kan thil tih chhungin kawngpui dungah kan motor kan hung rih lawk a nih pawhin kan rilru a zawm mai tur (Rule of Thumb) kan nei. ‘Ka lirthei dahna zawn kawngpuiah khan motor pahnih a inpel thei tur a ni’ tih hriat ngei ngei tur. Chuti a nih loh chuan dah lohna turah ka dah tih hriat mai tur a ni. Chu lai chu NO PARKING area a ni tih hriat thiam tur a ni. Bus leh truck te pawh an inpel duh ṭhin a, chutiang dala ka motor ka dah chuan ka ti dik lo tih inhriat ve mai tur. NO PARKING tih tar kher a ngai lova, kan rilru lamah a intar mai tur a ni.
3. Aizawl khawpui i zauh thei: Mi tinin chenna in kan sak dawnin lirthei hunna kan siam ngei ngei tur a ni. Hei hi a bik takin kawngpui kam leh lirthei a kal thlen theih te tan a ni. Mimal in luah tur ni lo: sumdawnna hmun leh office tur satute tan phei chuan lirthei hunna zau tak siam hmaih chi a ni lo. Motor pakhat tal dahna pawh ka siam hian Aizawl khawpui ka zauh a ni tih in hriat ngei ngei tur. Kawngpui kama in sa te tan phei chuan kawng an ‘floor’ kha chu garage atan zuah vek pawh a la tha hlei hlei. Garage lian neih hi chenna atana mi luahtir ai chuan a hlawk zawk bawk.
4. Aizawl Bypass road hi Aizawl khaw pawna chhuak tur leh lut turte tan pawh kal nana hman hram hram a finthlak bawk. ‘World Bank Road’ tia hriat ai chuan ‘Aizawl Bypass Road’ tia hriat a ṭul ve hrim hrim.
- Dr. P.L.Ramliana