Written by
Lalchhandama Colney
Chaltlang, Lily Veng

Krismas khawiah nge?

Ṭhiante Inah - A bik takin ṭhalaite leh zawnglaite tan chuan programme han neih ve deuh kha a mak hran awm love. Tun hma deuh aṭang tawh, ṭhianzaho emaw in, tute in berah emaw ei turte siamin kan hmang ve ṭhin a, a hlimawm ve hle. Mahse, hei hi a ṭhat lohna lai a tam hle a, zu leh hmeichhiate nen, ṭhenkhat phei chuan damdawi ruihhlote nen an chawlhpawlh nuaih a, a ṭha lo hle.

Khawilaiah emaw te chuan thianghlim taka hmang an awm mai thei a, an awm pawn an tam lo hle ang. Awle, ṭhiante nen, hman ho pui chak tak tak te nena han tih ho vel chu a phurawm ngawt ang. Kan lo hmangho dawn ta a, hetih lai hian ngaihtuahna fim tak kan lo put lawk a - zu, drug, sex, etc te tum lawk loh pui a tih ve thut a awl tih hre reng chunga fimkhur taka kan hman a ṭul ang.

Hetianga hmannaah hian harhfim tak leh thianghlim taka hmang hi a tam berah pahnih khat bak an ni ngai lo. Ṭhiante zinga engmah ti ve duh lo, ṭhing pawla han ṭan chu a hun lai chuan a hrehawm viau ang, mah se nakinah an la ti fuh zawk dawn a ni.

Leng kual velin - Kum 1980 (hriat theih chinah) chho vel lai aṭang tawh khan a bik takin ṭhalai lam te he hunah hian a huho a kal dul dul kha an ching a, lenkhawmna lama tel chu an tam teh chiam lo. Nu leh pate leh ṭhalai ṭhenkhat chauh lenkhawmna lamah an tel ṭhin a ni. Hun a lo kal zel a, khawlaia vah kual vel chu kan ching chho zel a, tun hnuah phei chuan kan uar ta hle. Kawn leh kawtthler, a cheina chi hrang hrang hmanga chei kan in tih hmuh hnu phei hi chuan zanlaiah pawh traffic a buai deuh ta hial mai. Khawlai fang kual vela han hman chu nuam kan ti hle mai.

Hetih lai hian hetia han hman vel hi a hautakna lai a awm a, accident-te pawh tawh palh theih a ni. Tin, thlarau a chawm lo hle in a hriat bawk. Engpawhnise, a hmang rau pawlah ṭan tum ta ila, miten zu, nula, etc nena an tih lai pawhin harh fim takin, kan nun atana hmuh chhuah neih tum ranin thlir kual tum ta ila, kan hlawk pui ngei ka ring.

Mahni Inah - Tar leh damlo, awmnem deuh te leh pawn lam ngaina teh chiam lo te tan chuan mahni in chhung luma hman leh mai kha a remchang viau awm e. Hetia han hman hi ṭhenkhat chuan khawhar thlak duh awm mang e, kan ti mai thei, mah se leh lamah chuan sum leh pai a hek lova, pawn lam boruak ṭha lo tak tak kan lo pumpelh reng bawk a. T.V, internet etc aṭangin hmun danga thil thleng, miten an hman ve dan etc te duh tawkin kan hre thei bawk a ni.

A ṭhat lohna lam han sawi leh ta ila - ṭhianten engtinnge an hman etc tih kha kan hre ve mumal dawn lo a ni. Nakinah mite zingah sawi tur kan nei ve lo ang a, kan hawihai reng mai dawn a ni. Eng pawh nise, thil hi chuan ṭhatna leh ṭhat lohna lai hi a nei zel a, chuvang chuan rau taka hman kha han tum ta ila. Kan suangtuahna leh duhthusamte a lam hawi tir tlat tum ta ila. Tuman min rawn hmu chuang lo tih chhuanlama Pathian duh dan kalha che mai lovin, hlim takin a awmpuina thar chan tumin inbuatsaih ila. Engmah zawl lam neih loh ai chuan kan ti fuh zawk ngei ang.

Krismas awmzia - Krismas awmzia hre lo tak tak chu kan awm kher lo ang a. Eden huan a bawhchhiat a nih hnu kha chuan mihring hmasate chanchin kha han en chiang ta ila. Sual hlirin an khat a, Pathian pawh a thinur ṭhin hle a ni. A ṭhen chu a hnam pumpui a tih mang vek te, a tawpah phei chuan tui te hial a let tir a nih kha.

Siamtu Pathian pawh hi a inchhir ve ngawih ngawih a ni. Mahse, hetih lai hian Pathian chuan hmangaihna mitin min la thlir reng a, kan tan kawng in hawn leh theih dan tur a dap reng a ni. A tawpah chuan mi chitin thleng phak chhandamtu min pek chu a tum ta a. Mari leh Josefa kal tlangin Isua Krista chu mihring angin a lo piang ta a, chu a lo kalna/ pianni champha chu Krismas kan lo ti ta a ni. A hlutna em em chu hetiang ang hi khawvelah a la awm ngai lova, hun lo la awm turah pawh a awm leh ngai tawh dawn lo a ni.

Kan nghahhlelh em em Krismas chu kan lo thleng leh ta dawn reng mai, min hruaitu Pathian hnenah lawmthu sawi mawlh mawlh tur kan ni. Kohhhran, khawtlang etc inbuatsaihna pawh a kal mup mup reng a, mi chitinte kan hlimin kan lawm hle mai. A hmanna tur lamah hian engtinnge kan inruahman ve hlawm aw, hun tawite a ni a, eng pawh nise, ṭhiante inah a ni emaw, lengkual velin emaw etc lo ni ta se a ṭha vek alawm.

Fel tak leh ṭha taka hman a nih chuan in ti teh ang. Hetih lai hian a hmanna ṭha ber chu Biakin lam kan ti lo thei lo. Krismas khawi-ah nge i hman dawn le?

- Lalchhandama Colney, Chaltlang, Lily Veng