Tlabung vela Chakma an hlauhawm lo vang
December ni 13-15, 2017 chhung khan Serchhip Dawngzawla awm 159 BSF Commandant LS Dahya ruahmanna hnuaiah Dy. Commandant Dr Lal Rinchhana Pachuau hruaiin Serchhip District MJA ten Lunglei District Mizoram chhim thlang lam Bangladesh ramri awm Tlabung kan tlawh a. Serchhip aṭangin zing dar 6:30 a chhuakin zan dar 9:45 ah kan thleng a. 159 BSF hmuna innghatin sawlaia mipuite laka khingkhawng lo leh kawm phaka awma BSF te hnathawh dan saw hmuh a nuam hle.
December ni 15 zing dar 7:00 khan Tlabung Progressive Society te nen mumal takin kan inkawm a, chuta an thil sawi aṭang chuan helai chhehvel boruak, a bikin Chakma chungchanga kan ngaihdan min phet thla hneh hle hlawm mai.
Ral khat aṭanga va thlir chuan Tlabung vel chu Chakma avanga hnawk nuaih, Chakma avanga chhangchhe em em, eng hunah emaw chuan Chakma thuhnuaia lut lo thei lo anga ngaih an ni. He lai hmun hi a kilkhawr em avangin Mizo tam tak hmasawn tum deuh chuan an pem san zel a, Chakma te erawh an inthlahpung chak si a, Mizote an chimral mai ang tiin he lam aṭangin kan lo manganpui a. Mahse, helai vela Chakma te hi Mizo lakah an kimki a, Mizo chu sang taka enin an thuhnuaiah an kun hliah hliah mai a, Mizo chu tlem deuh pawh nise Chakma te awptu chu kan la ni tho tho. Tlabung progressive Society hruaitu pakhat Tluangtea chuan ‘Chakma chim ral ai chuan thosi seh vanga malaria a hlauhawm zawk’ a ti ngat nghe nghe a, a challenging khawp mai.
A ni tak a, mi chu tam hnur mah se an changkan loh phawt chuan a changkang zawk thuhnuaia kun reng mai loh chu hmabak a awm tak tak lova. Chutih rualin zirna lama ṭan an lakna erawh ngun taka bih a, an aia sang tura ṭan lak erawh thil pawimawh tawp khawk a ni. An tam vang hrim hrim a hlauhawm tur chi an ni lo. An pung chak em em saw tam lama ṭhahnem an ngaih vang a ni reng reng lo, an dinhmun hniam aleiah sex hman an awlsam a, In chep lutuk, dap chhuatah chhungkua an mu put a, naupan tet aṭanga sex-a harh mai loh chu hmabak nei hek lo, an pung chak ta em em mai a ni.
Mizoram sorkarin ramria Bangladesh nena insumdawn tawnna tur ruahmanna lian tak a kalpui thu pawh kan hre chamchi a, office tur pawh building lian tawk tak sak peih a ni tawh a. Kawngpui pawh siam ṭhat ṭan mek a ni a, rin tlaka siam a nih chuan Tlabung leh a chheh vel hmasawnna tur hi a inrem fel chho mekin a lang.
He lai hmasawnna hi Chakma te tihhmasawnna tura ngai lova sorkarin Mizo te tana awmna tlaka a siam chuan sorkar hnathawkte pawhin an chhungte sumdawntir duha awm an inchuhna hmun a nih thuai theih a rinawm a. Sawlai ram tina awm teak thing, Bangladesh-a to em em si saw dan anga hralh chhuah theih ni bawk phei sela chuan hmasawnna tham a ni ang. Sawti taka Bangladesh bungraw tlawm si engatinge kan la hlawkpui thiam loh le? Kan ram hruaitute leh Mizo mipuite ngei pawh hian kan hmu ṭhelh deuh a ni.
Sawi tak angin, Chakma te hi an nun a hniam a, an tum em em vang pawh ni lova an inthlahpun chak avang hian anmahni bikah family planning emaw population check bakah foreigner check te mumal taka kalpuiin, ngaihtuah lawkna awm lova fa hrin vak vak ṭhat lohzia an rilruah thiam taka tuhin hmin ni thei sela, ramria lo lut tur ngun leh zuala khuahkhirh ni bawk se.
Hei hi Tlabung chhehvel bika Chakma te dinhmun en a, ziak mai ka ni a, chhim lam hmasawnna tur hi a tak ram thleng thei a nih ngat chuan Mizoram hmasawnna a rualkhai ang a, Mizo in Chakma chimral kan hlauhna hmanraw pui ber pakhat a ni thei tih hi hriat tel a ṭha.
Chakma Autonomous District Council hial lo pian danah te Chakma MLA hial kan neih chhoh danah te political party te inkawk tawn vel karah hian tuna kan dinhmun mek aṭanga chet lak dan tur awmze nei ngaihtuah tawh zawk ila. Hlauh ngah tak Mizo te tana an hlauhawm lohna lam hi ngaihtuah tel ve ṭulin ka hria a ni. Kan duh angin Chakma foreigner te hnawt chhuakin a lo lut tur te veng hneh tehreng mah ila, ṭhahnem tawk tak chu an awm zui zel tho a ṭul hmel si a, an laka ralkhel kher lova awmze neia chet a ṭul a ni.
- C.Lalhminghlua