Written by
T.Lalzomawia

KRISMAS LO THLENG TURIN KA RILRU A LUAH DAN

Lei leh van lal ber leh khawvel chhandamtu ni bawk Isua Krista piancham naktuk lawka lo thleng tur hian mite thinlung a nghawrnghin dan leh a luah dan a inang lo thei viau ang a. Keia thinlung tehlul pawh hi he boruak hian a luah khah ve em avangin ka han thlasik mau puahpui ve phawng teh ang.

Kan hriat theuh angin khawvela Isua Krista lo kal chhan leh rawn pianchhan hi Pathian nena inmihran tawh, bawhchhiatna a vanga suala bo tawh hnu - mihringte chhanchhuak tur leh chhandamna hna thawka kan thih aia thi tura tura lo kal/ piang a ni a. A lo kal/ pian chhan ka ngaihtuah chang hian, ‘mitin tan chanchintha lawmawm em em a va ni chiang tak em, mihringte tan chuan a aia thu lawmawm hriat tur a awm leh thei tawh lovang,’ tih hi ka rilruah a lo lang thin a. Chutih rual rual chuan, engtinnge Pathian meuh ni si a thil siam mihringah lo chang a, kan thih aia thi tur lehnghala anchhedawng khawvel hreawm taka a lo kal/ pian duh zawk mai le, tih hi ka ngaihtuah fo bawk a. Eng dang vang ni lovin mihringte min hmangaih vang liau liau a lo kal/ piang a ni tih hi phat rual a ni lo.

Pathianin mihringte min hmangaihna thuk zia leh ril zia hi rin phak bakin a mak a, ngaihtuah ngun pauh leh a mak tulh tulh mai a ni. Pathian meuh ni si, a thil siam mihringa lo changa, kan thih aia thi lehnghal bawk si aia thil mak hi lei leh vanah hian zawng zawng mah ila kan hmu lo vanga, awm pawh a awm thei hek lovang - tihte ka rilruah a awm fo thin.

Hetiang hian ka ngaihtuah chhunzawm zel a. Lei leh van, ni leh thla leh arsi zawng zawng, thil nung tinreng leh thil siam zawng zawng, Universe pumpui siamtu leh thunun vek thei khawpa thiltithei, lei mihring leh thilnung zawng zawng thisen zungzam leh ngaihtuahna zawng zawng a ruala hre vek thei; thil zawng zawng a bul aṭanga a tawp thleng engkim mai hre vek, Pathian pakhat ni bawk si a ruala lei leh van leh hmun tinrenga awm thei ni bawk si; aaa…khai.. a ropui zia hi sawifiah phak rual a ni lo, sawifiah beisei chi pawh a ni lo; mihring lei leh ka, kut leh ke, ngaihtuahna zawng zawng pawh hian a sawifiah zo lova, chhui pawh a chhui chhuak pha hek lo; A ropui zia sawi hleih theih loh - a ni tawp mai.

Chutiang khawpa ropui, lei leh van lal ber ni bawk si chuan hre reng chunga a thupek awih duh lo leh zawm duh lova bawhchhe lui ngattu - mihringte; amah nena inzawmna tichattu ni bawk; nu pum chhung aṭanga suala pai, chatuan hremhmun tinzawn nghal, that tum tha tak tak thei si lo, fel tum fel tak tak thei si lo, dik tum dik tak tak thei si lo, mite mawina aia an chhiatna sawi nuam ti leh tlat thin; rilru sual, kha leh chapo pu leh thin, pawnchhe hnangkhai leh thillung ang maia tawpte tan hian engtinnge kan Pathian hian nunna hial hlan tura lei hreawm leh anchhe dawnga a lo pian duh/theih zawk le? A ropui zia sawi hleih theih loh khawpa ropui Pathian ni bawk si, a thil siam chawp mihring leka a lo chan duh mai le, an tana thi tur leh nghalin - tihte ka ngaihtuaha. Kan Pathianina mihringte min hmangaihna mak zia hi a mak ka tithlawt a ni :

“A makin a ropui e,

kan Remna Lalpa chu,

Hmangaihna a luantir e,

khawvel ramah hian”

“…..Min hmangaih hi tu man

an hnial thei lo ve.”

Pathianina mihringte min hmangaihna thuk zia hi mihringte lei leh ka, kut leh ke, ngaihtuahna hian engtikawng mahin a puang seng dawn lo va. A puan sen loh turzia sawina hla pakhat,

“Tuifinriat zawng hlo tui chang se,

Ziakna a tan thingzar tinreng;

Lehkha phek an van khi chang se,

Ziaktu atan chuan mi tinreng.

A hmangaihna puang dawn ila,

A kang zo ngei ang e;

A leng dawn lo, a hlai tawk lo,

A hril seng chuang lo’ng e.”

tih hlate hi ka rilruah a rawn thar leh thin. Hetiang khawpa min hmangaihtu leh min chhandamtu ni bawk Isua Krista hmangaih let hi a bata kan bat a ni a, kan hmangaih let ve dawn lawm ni? Naktuk lawka a piancham lo thleng turte hi thilsual tihna remchanga hmang mai lovin; thinlung a lamah hawn chungin,

“Kan lawm a che, lei leh van

Lal Ropui,

Theihtawpin I fak hla kan sa ang;

Riangvaite leh retheite Lalpa,

Hmanah Bethlehem-ah

I tan hmun a awm lo,

Tunah erawh I tan hmun a awm

kan zingah.”

tiin, min hmaihngaih luat a vanga kan tana nunna hial hlantu leh min chhandamtu ni bawk kan Lal duhawm ber piancham hi kan lawm dawn lawm ni?

- T.Lalzomawia