K A V E I R I A U
Eng tikah nge ‘VEI RIAU’ an tam ang aw, ka ti rilru reng a. VEI NEI chu an rawn chhuak ta zauh zauh va, a lawmawm e.
Kum 1985, November ni 15, Zirtawpni khan Reiek khuaa I.C.D.S Project chu Minister Rokamlova’n a hawng a. Thimhlimah chuan Reiek Lal Kawt zawlah a Officer rawn hruai chuan film a chhuah a. Entu pawh an tam. Naupang leh rawlthar leh tleirawl an tam hle a. Nu leh pa pawh an tam ve hle.
Film a chhuah hma chuan thu a sawi phawt a. “Kan ramah a duh duhin English Medium School an din a. Kan A AW zirtir lovin A B C an zirtir a. Skul an kal tirh aṭanga kan A AW an zirtir loh va, A B C an zirtir avangin, kan A AW chu a lam dan an thiam ta lo va, zir hek lo. He'ng Skula zir chhuakte hian Sap ṭawng an thiam tak tak lo vang. Thiam tak tak tur pawhin zirtir thiam an awm lo. Zirtirtu Training School-a zir chhuak an ni bawk si lo va.
“Nakin lawkah heng English Medium School-a zir chhuakte hian Sap ṭawng thiam tak tak lo, Mizo ṭawng thiam tak tak lo an zirtir ṭeuh ṭeuh vang a. Mizo ṭawng tichhetu, Mizo ṭawng hmelma, Mizo Hnam hmelma an la ni dawn a ni. Sawrkarin a duh duhin English Medium an din hi a tihtawp loh chuan Hnam Dazât-ah min la siam dawn a ni. Kan nun dan ai chuan Sap nun dan leh tih dan an ngaisang ang a. Mahni Hnam nun leh ṭawng te, rimawi leh hlate ai chuan Sap tih dan an la ngaisang ang a. Kan Hnam phurrit an la ni dawn a ni,” a ti phiar phiar a. Chutianga ngaihtuah nachang reng kan la hre lo. Tunah chuan a lo thleng ta. Zoremi Hmar Zote-in kan ramin harsatna kan tawh mek chu fiah takin a rawn tar lang ta a. A rawn sawi aia nasa hian a inmun mêk.
Sawrkarin Pawl hniamah chuan mahni ṭawng ngeia lehkha zir tur a ti hi a dik a, mahse, nu leh pa tam takin English Medium School-a pawisa tam tak chawia fate kaltir chu ṭhain an hre tlat a. Zirtirtu train hlei lo khan an han hel nuai ta a nia.
Mei an bei
Ka awm mei mei
A dik mei thei
A ṭha mei thei
Ka duh mei mei lo, ti lo thei lo turin A B C chauh an thiam a. An zir dan chuan an lam dan hi a dik.
Hetianga kan ram a kal zel loh nan Sawrkara Education Department hian English Medium School zawng zawngah Mizo A AW chi li, Kutziak A AW tê leh lian, Khawlchhut A AW tê leh lian hi urhsun tak, bel taka zirtir ngei ngei turin thupek khauh tak siam se. Mizo ṭawng uluk taka zirtir turin ti se a ziaawm deuh ngei ang.
English Medium din tlak lo, din ve hi thingtlang lamah an tam ta hle a. Hlawh tlem tê têin an hmuh apiangin zirtirtu an la a. Eng ram English nge kan zirtir tih pawh hre lo an ni mai thei asin. English Medium School naupang hi eng ram English nge an zir, tiin ka zawt nual a. Gospel Centenary School chuan, “London English kan zir,” a ti a. Mary Mount School naupan chuan eng ram English nge an zir a hre lo.
English Medium School ah hian English dik lo STAY BACK hi an hmang nasa hle. A dik zawk STAY ON chu hman nachang zu hre lo tlat a!
Lehkha kan zir hian kan thil zir hi kan hre chiang tur a ni a, kan hre dik bawk tur a ni. Chutianga min zirtirtu trained ngei ni se a ṭha. A nih dan tur pawh a ni. Zirtirtu Edmund lam thiam, Edward te, Edwin lam thiam lo B.A. leh M.A. Pass an tam mai. Bible-a hmingte hi hminga nei kan tam mai. A ṭawng neitu Hebrai-hovin engtin nge an lam hre lo, hriat pawh tum lo kan tam hle. Joseph, Sarah, Elijah te hi kan hmingah kan hmang a. A dik lovin kan duh ang angin kan lam ve mai a, kan lung a awi ve tho. Mahse, Hebrai-ho lam dan i hria ang u.
Zoremi Hmar Zote ang hi tam tak kan va mamawh em!