Aizawl Politics thu vir vel
Kan Lalpa kum, kum 2023 chu kan lo chuang kai leh ta rup mai a. Mizoramah inthlan pui kum a nih avangin a bul ṭanna atana Aizawl khawpui hming chuanna constituency 11 hi i han bihchiang ta ila, chuta ṭang chuan kan ram politics sukthlek chiri tak mai hi lo chhut chiang ve ang che.
Party ṭan lam nei lo inti zawng pawhin ṭan loh lam tal kan neih ṭhin avangin 'Neutral' tih hi a awm theih tak tak lo. Hetiang mi Politics ṭawngkama "Swing Voter / Floating Voter" an tih te hi a tawpa sorkar siam tura pawimawh ber an nih avangin heng Swing Voter te hian tunge an vote dawn? tih inrinsiak hi Politics a tling tur inrinsiakna chu a ni ta ber a nih chu.
Aizawl North 1
Aizawl North 1 hi ZPM Pu Vanlalhlana bial niin vote 1165 zeta MNF Pu Lalringliana a hneh tawhna bial kha a ni a, mahse kum 2018 vote hi pakhatmah a ring thei tawh lo ang. Pu Hlana hi a ding leh ngei dawn tih a chiang tawh a, a tlin chuan Cabinet Minister a ni ngei bawk ang. MNF lam hian senior politician Pu R Lalzirliana hi Ṭawi (Saitual) aṭangin an la thla dawn an tia, CYMA hruaitu zingah lo beisei ve zuau zuau te awm mahse Pu Zira a din ngam chuan MNF chuan an dah zawk a rinawm. Pu Lalrinenga Sailo hi Durtlang mi niin AMC Mayor a nih avang hian ding tura ngaih a nih reng laiin Pu Zira nen an inpawih fei thleng dawn ta a nia, Ṭawi Bial lamah a chho ang an ti. Pu Hlana versus Pu Zira a nih chuan tling tura rin chiang sa chu ka nei mai a, Congress tan chuan chance awm lovah ka ngai, tun dinhmunah chuan he bial hi chu.
Aizawl North 2
Dr Vanlalthlana, ZPM bial niin kum 2018 khan vote 1800 zetin a tling a, ZPM chuan bial him angah an chhal a ni. MNF hian MP Pu K Vanlalvena dah an tum an tih laiin candidate an hmuh ṭhat chuan MP hi chu a din an ring lova, MNF lamin candidate an la zawng kual mek. Congress hian Ukil hausa an bia a, YMA hruaitu sumdawng pakhat an be bawk tih hi an hming hi chu thup phawt ila. Party dang candidate chiang tak a la hriat loha tunah hi chuan a tling tur rin ngai lovin a chiang a ni.
Aizawl North 3
Aizawla bial ngaihnawm ber tur pakhat a nih hmel a, MNF Pu C Lalmuanpuia bial niin vote 434 in kum 2018 khan a tling a, tunah hian inthlang leh thut se a confi lo ber pawl a ni si ang. A vanneih leh theihna chu Congress leh ZPM hian candidate tur an la ti fel lo ve ve a, Pu Muanpuia hian kum li chuang a lo chei tawh a, thil tih ṭhat sawi tur nei lem lo mahse thil tih sual a neih langsar loh avangin (Pu Lalduhoma a hek ve kha chu a tifuh lo) tling leh thei a ni a, ṭhenkhat chuan a bial chhunga contract lian deuhah an kawk thawi ve zauh zauh bawk a, heng hi chu finfiah loh thil a ni. Congress lam Vice President leh ZPM Working President an din ve ve phei chuan a ngaihnawm dawn a, party 3 hian chance an neih rualna bial a nih a rinawm.
Aizawl East 1
Chief Minister bial a ni a, Pu Zoramthanga hi vote 2500 zetin kum 2018 khan a tlin theih avangin vote 2500 chânna tur khawpin a khawsa nge vote hmuh belh turin a che ṭha kum li chhung hian, tih hian a tlin leh tlin loh tur a hril ang. Pu Zorama hi a ding nawn ngei ang tih a rin theih a, ZPM leh Congress hian mi pakhat an rim rawn ve ve a, he candidate tura itawm tak hian party a zawm fuh chuan CM hi a tla thei a thung. Kan CM hi a sual vang ni kher lo hian a thil sawi thleng dik lo te, Kamrul-a vanga a hmingchhiatna te, amah a kum tam tawh vang te, sum chungchang avang te leh Minister vulh bik a neih vang leh Hnam Run Secretary rual lawm lo hian a pawt hniam tlat a, he bial hi tunah hi chuan 50-50 tho niin kei chuan ka hmu.
Aizawl East 2
Pu Robert Romawia Royte, MNF in kum 2018 khan ZPM Pu B Lalchhanzova chu vote 1400 chuangin a hneh a, tuna Congress President Pu Lalsawta khami hmaa Finance Minister kha chu pathumna a ni. He bial hi bial nihlawh ber pawl niin Pu Romawia hian a chei hnum ṭha a, kawng hrang hrangah hmasawnna a thlen nasa tih hai rual ni lo mahse AMC inthlan leh Local Council Bye Election lamah MNF an chet ṭhat loh avangin Hachhek Bialah Pu Romawia hi a kal zawk dawn tih titi a leng nasa a. Chumi nemnghetna tur chuan AMC Councillor Pi B. Lalawmpuii, MNF ticket chang tura inringin AMC bial fan pah fawm siin a campaign ve ṭan der tawh an ti a ni.
Pi Awmpuii hi mipui ngainat hlawh tak a nih bakah mi hausa chhungkuaa sei lian niin sum leh paiah AMC pawisa bakah an pawisa pawh a bial tana thawk a nih vang hian a bikin Chhinga Veng chhungah chuan Pu Romawia aia vote hmu sang tura rin a ni. Hetih lai hian Pu Chhanzova hi ZPM hmuipui pu ve phak, sum lama chhuan tur nei lo mah nise mithiam leh mi inpe, pa taima a nih ve avang hian mipui nawlpui ngainat a hlawh an ti ve leh bawk a ni. MNF candidate azir hian a tling tur a rin thiam theih chauh ang tiin dah phawt ang. Congress hian Pu Lalsawta ni lo an dah dawn an tia a hming pawh kei chuan ka la rin zawn thiam lo a ni. Candidate chian hma chu bûk theih a ni lo.
Aizawl West 1
2019 Bye Election-ah khan MNF Candidate Pu Zothantluanga chuan vote 7000 chuangin ZPM Pu Lalbuanga kha a hneh a, a tlin hneh dan en mai hi chuan midang tana in candidate ve ngam lohna bial a ni. Chutih lai chuan 2018 inthlan kha chuan ZPM Pu Lalduhoma a tling a vote 1000 chuangin MNF Pu K Sangṭhuama a hneh a, Congress chu pathumna ve ve an ni a, tunah pawh MNF leh ZPM inbeihna bawk a ni leh ang. 2019 aiin 2018 hi tehfung atan a hman tlak zawng dawn avangin MNF leh ZPM hi duhtu intluk thuak candidate a zira a tir lama kan sawi, Swing Voter hoin an duhzawng an tlin tirna bial niin a lang.
Pu Zothantluanga (leh Pu Zoramthanga) duhtu an la tam chuan MNF an tling ang a, a nih loh chuan ZPM lam candidate a zirin Pu Duhoma tlin ṭhinna bial hi an la kir leh thei dawn a ni. Congress chu tun ṭumah chuan an la lang phak loin kei chuan ka ring, mahse an mithiam University zirtirtu ni phak din tir an tum avang hian mithiam duhtu an awm chuan Sap ṭawnga "Outside Chance" an tih hi an nei.
Aizawl West 2
Aizawlah hian MNF hian bial him an neih hi huaisen taka an kawh theih awm chhun chu Aizawl West 2 chiah hi a niin kei chuan ka hria. Kum 2018 khan Pu Lalruatkima chuan vote 2700 chuangin Dr Lalmalsawma Nghaka a hneh a. Pu Ruatkima hi a tling leh a nih chuan a mak lovang a, a tlak chuan a mak ang tiin kan sawi phawt ang a, a tlak ve theih tho dan pawh sawi tel ila a ṭha ang.
Aizawlah hian bial khata term 3 tling zawn hi an awm ngai lo an ti a, Pu Ruatkima hi a chhiat tak vang aiin MNF ninna (Anti-incumbency Factor) hian a uai thlu thei a ni. Chu bakah Opposition MLA ṭha tak ni si kha Minister a nih hnu hian beisei a phak lova, Pu Zoramthanga a fak dum duma mahse Ministry chhungah thiltithei takin an dah leh si lova, MNF ah palian a nih phak loh hi a tuar thei.
ZPM hian tuna din tir an tum nia an sawi hi an dah chuan Pu Ruatkima hi a lawm ang a. Congress hian Central YMA hruaitu hlun an rim mek hi an tihfel theih chuan chance an neih theih a rinawm a, bial chhunga palian ve ve MNF leh MNF inbeihna thuk tak (a hrethiam an awm ngei ang) hi ZPM or Congress hian an vanneih pui ve thei bawk a ni.
Aizawl West 3
2018 inthlana mipui mak tih ber pawl chu hmelhriat hlawh vak lo ZPM Pu VL Zaithanzama'n, MNF pa langsar ber Pu Vanlalzawma vote 1000 chuanga a hneh kha a ni. 2018 kha chuan Pu Zorama, Pu Tawnluia, Dr Thangte te pawh kha Ex MLA an ni a, Pu Zawma kha chu sitting MLA a nih avang khan a lian tawh sa a, mahse Pu Zama a hneh lo. Tun inthlanah hian Congress hian comeback an tum a, Central YMA hruaitu hlui (Congress hian CYMA lam hi an âwn danah hian an sorkar lai khan an inhaw lo tih kan hre thei) hi an rim thluk theih chuan tlinna chance sang tak an nei.
ZPM MLA Pu Zama hi pa ṭha leh bial ngaihsak tak a ni an tih rual hian Assembly House kan en chuan pa ropui ber a ni lem lo tlat. Mahse, MNF hian Pu Zorama ṭhianpa Er K Lalsawmvela dah an tum an tih hi Pu Zama chu a thaw ve huai ang. Mimal chuan thlang dawn ila chu ZPM aiin candidate nei ṭha tur chu MNF leh Congress an ni a, mahse mipui hian sorkar mek ninna Anti-incumbency Wave leh thlak duhna an put tlat chuan MNF nih leh Congress nih hrim hrim hi vote chânna lian tak a ni dawn.
Aizawl South 1
ZPM Pu C Lalsawivunga'n MNF Candidate Pu K Liantlinga vote 1000 chuanga a hnehna bial a ni a, ZPM chuan an ta neih tawh ang a, MNF hian candidate tur an neih an la sawi chhuah loh avangin chu pawh chuan a hril thui ang tih a hriat theih. MNF hi he bialah hian Pu Tlanghmingthanga hnuah khan an tling leh tawh lo a ni.
Congress hian Pu Sawivunga vote bank lamah hian sorkar hnathawk Bethlehem Vengthlang pa vote hui hnem thei tur an sawm an tih hi a dik a nih chuan ZPM tan awm ti nuam lo veng veng thei a ni. MNF tan chuan Candidate lian tham tak a nih loh chuan sawi mawi lo a ni lovang a, candidate sum ngah tak dah a ṭul a rinawm a, mipui nawlpui hian ZPM hi an ṭhat vang ni lo hian an la sorkar ve loh avang chauh hian ṭhaa ngaihna an neih avangin Pu Sawivunga hi tui taka mu thei tur candidate a ni a, a khingpui (Opponent Candidate) hriat hma chu tunah hi chuan a la tling nawn dawn tiin a dah ngam a ni.
Aizawl South 2
Kum 2018 inthlan zawng zawnga result mak ka tih ber chu ZPM Pu Lalchhuanthanga'n MNF Pu Denghmingthanga a hneh kha a ni a, vote 200 pawh tling loin a chak a, an veng Tlangnuam lama vote a hmuh ṭhat em em loh nen Mission Veng vote hmangin Tlangnuam pa a tling e an tia lawm. Pu Chhuanthanga hi thu pawh sawi thiam lo tak a ni a, MLA a nih hnu hian pa ṭha tak leh mi hneh thei tak a ni tih chu a lang a, mahse kan bialtu MLA tur ni ta se mimal chuan ka vote châk chi a ni hran lo.
MNF hian he bialah hian Pu Denga bawk an dah leh dawn tih leh CM Adviser Pu Lalramzauva Serchhip lam aṭangin a kal dawn tih a awm a, CM Adviser pahnih hnih seat an pe dawn a ni mai thei e. Congress lamah chuan Dr Lalmalsawma a din hmel a, bial ngaihnawm tak a ni ang. 2018 result aṭang chuan he bial chu tu tan pawh chance a awm a, mahse MNF hi ruling an ni a, an performance hmu chiangtu Swing Voter kutah a innghat dawn a ni.
Aizawl South 3
MNF Candidate Prof F Lalnunmawia'n Pu KS Thanga vote 2000 chuanga a hnehna bial a ni a, pa ṭha leh ngainat hlawh, Prof Mawia hi hman deuhah kha chuan tling leh tura beisei a nih laiin ZPM in politics an rawn khel fuh ve riau a, Candidate beisei te aiin langsar sa leh ṭhalaite lawm em em, Nl Baryl Vanneihsangi an dah chuan a tlin beiseina a sang an ti. ZPM lamah hian he bial hi zuam awmin an hria ni maw mi 3 lai din duh an awm an tia, huaisen taka ro an rel ngama mipui hip ber an dah ngam chuan ZPM hian tlinna chance sang tak an nei.
Congress tan kum nga dang lo kal tur hisapa Candidate ṭhalai zawk dah nge Pu KS Thanga bawk daha tlin tuma tha tawpa beih tur? tih inhnialna a awm theiin a rinawm a, tuna tlin an duh chuan Pu KS Thanga tluka thawm na an nei lo a, mahse a tlak leh si chuan a buaithlak dawn a ni. MNF candidate hian MLA nih hnuah pawisa an neih loh avangin bial a tuai hnum lova, ZPM boruak lo awm ve nen tu pawh tlin theihna bialah ka ngai.
- Lalmuanpuia