DONALD TRUMP ANG KHA KAN MAMAWH
A kamkeuna
Ram hruaitu, roreltu pawimawh, mipui aiawh kan thlang leh dawn ta. Thla 11 ni 330 vel zet chauhin mi'n dang leh ta. Dam ṭhat chuan kum 1 chu rei lote a ni. Chutih rualin political party tinte pawh inthlan hmachhawna sorkar ngei tumin an inbuatsaih leh ṭan a. Political party tinte'n candidate fel tak tak, zahawm pui pui, nu rãwn pa rãwn an rawn pho chhuak leh ang a, tunge ṭhaa tunge fel tih lah mipui tan thliar thiam a harsa leh maithei. Party tinin tling leh tlaka an ngaih, mi fel tak tak an ni leh hlawm awm si a? Mahse, mipuiin kan han thlang tlinga ministry chelha sorksarna an han chelh chiah hian mi fel tak nia kan ngaihte pawh hi "an chuti khati" tiin kan sawisel leh si ṭhin. Chuvangin, kumina ram hruaitu kan thlan turte hi a hma aia kan uluk a ngai.
Hruaitu huaisen kan mamawh
Dictatorship hmanga khawvel awp tuma a ruka bei mektu nia ngaih leh puh mek China President, Xi-jinping huaisen taka dodal ngamtu awmchhun chu US President hlui Donald Trump kha a ni. Khati tak khan Trump-a khan khawchhak palian pãwng tãl tur kha dodal ngam lo ta se, keini India ram leh USA ngei pawh tiamin khawvel pumpui hi min sabzi vek thei dawn niin a lang. Pathianin Trump-a huaisenna a lo pe kha chu a van ropui tehlul êm!
Donald Trump-a leh Xi-jinping-a anga palian leh hleitling ni lo mah se, huaisenna kawngah leh tumruhna lamah chuan Mizoram State CM hmasa ber, Pu Laldenga (L) kha a va han ngaihawm tehlul em! A sakhmingah- 'Mizo Donald Trump' sak ṭhat leh hial a chakawm.
ENG VANGIN MAW?
Mizoram leh India sorkarin inemna lehkha an ziah aṭanga thla 20 zet liam hnuah 22 Assam Rifle S.W. Anal-a zuruiin March 29 1988 zana bengchheng a siam tuma Aizawl SP H. Khiangtein man a tum khan luhlul chhuahin a ṭhianpa nen khan kan SP zahawm tak kha zah lo takin an cholet zawk a. Khami kal zel avanga civil leh 22 AR inkara buaina nasa tak a chhuah ṭum khan khatih hun laia kan CM Pu Denga khan 22 Assam Rifles-te kha helah puangin an silaite laksak vek tur leh 22 Assam Rifles-te Mizoram aṭanga sawn chhuak nghal turin PM Rajiv Gandhi hnenah khan huaisen takin a ngen nghal a. Reiloteah sawnchhuah an ni zui ta a ni. Tin, thil tisualtu Anal kha Lt. General Malay Kumar Laheri khan manin inquiry a la nghal bawk a nih kha.
Khatiang tak khan kan CM khan hma la nghal hmiah hmiah ngam lo ta se, Mizo ṭhalaite thisen kha a thlãwnin a luang ral mai mai dawn tihna a ni ang. Tun thlengin kan rilru a na reng dawn a ni. National news paper phei chuan khatianga sipai sawn chhuah rum rum kha thil thleng zen zen lo niin an tarlang tel nghe nghe a nih kha.
August 15, 2020 (4:00pm) ah Sesih nu pakhat zahawmna tibawrhbãng zawnga mawi lo taka an khawsakna leh August 18, 2020 Thawhlehni tlai dar 3:30pm a Vairengte check gate duty-te palzut leh Covid-19 laka himna tura Disaster Act bawhchhiaa Assam Rifle-te khawsakna kha kan hria a, mahse, Pu Denga (L) anga huaisen kha kan nei tawh lo nge, han buaipui deuh thawm chu awm bawk mah se khami ṭum kha chuan 'Su kan tileh se' mai ni khan a lang a, a zahthlak deuh ṭhin.
India ram danpui dinglai angin state khata Constitutional Head awm chhun chu State Governor a ni. Central Sorkara thlen nghal a nih loh pawhin a tir khan State Governor hnenah kut thlak tura hriattir ni ta se, ani'n dan ang takin sipai thu awih lote kha a hrem thei a ni tih hi ngaihtuah chian a ṭha hle.
Engpawhnise, kan CM hlui Pu Denga (L) anga Aizawl khawpui chhung kawng zim lutuk zauh ngam, Mizoram aṭanga state danga Assam Rifles sawn chhuak ngam kan mamawh bakah a taka ramri ching fel ngam tur kan mamawh. Aizawl khawpui chhung leh laili aṭanga huaisen taka a thu mai ni lova Assam Rifles-te Zokhawsanga sawn chhuak ngam tur ram hruaitu mi huaisen, mipui thlavang hauh ngam 'Donald Trump-a' anga huaisen hruaitu tur hi kan mamawh tak meuh a ni ber e.
ENGTIKAH TAK NI ANG MAW?
Kum 2008 April thla khan khatih laia kan CM Pu Zoramthanga khan Central Sorkar dawrin Assam Rifles-te chenna in sakna tur cheng 145,17,30,000/- (vaibelchhe 145 nuai 47 leh sing thum) chiah sanctioning order a rawn hum haw a nih kha! Tichuan, Nov. 2008-ah inthlanpui kan hmachhawn a, Pu Hawla ministry a lo din khan CM Pu Hawla khan "Khawpui chhung aṭanga sipai sawn chhuak ka hre ngai lo" tiin Ministry hmasa hmalakna a chhunzawm ta lo ni khan a lang a. Kum 10 zet hlam chhiah a nih hnuah 2018 Nov. khan Ministry inthlakin Pu Zorama Ministry a lo dingleh a. Assam Rifles sawm chhuah chu chhunzawm lehin February 25, 2019 khan Ministry of Home Affairs (GoI) chuan Aizawl khawpui laili aṭanga Zokhawsanga Assam Rifles sawn chhuahna tur thupek a chhuah kha a ni a. An lehkha ang hi chuan 31.05.2019 hma ngeia insawn chhuak tura thupek chu Ministry of Home Affairs aṭangin hmuh a nih phah ta niin a lang.
Hemi kal zelah hian 6.10.2022 khan Chief Minister Pu Zoramthanga chu Major General Pu V K Nambiar, YSM, SM, Inspector General Assam Rifles (East) chuan kan CM chu a pisaah hmuin an inkawm a. He an inkawmnaah hian Mizoram sawrkar leh Assam Rifles thawhhona lo neih tawh ṭhin te sawi dunin, thawhhona ṭha zawk neih zel an duh thu an sawi dun a. A bik takin dan kalha ramri kana phal loh thil lakluh dan chungchangah te khauh taka hmalak pawimawhna te an sawi a ni.
IGAR (East) thar chuan Mizoram mipuite leh Assam Rifles inkarah inlaichinna ṭha tak a awm zel a beisei thu a sawi a. Zokhawsang Assam Rifles hmunpui hawnna tura ruahmanna siam mek te pawh Chief Minister nen hian an sawi dun a ni.
Assam Rifles sawn chhuah chungchangah hian thleng thui viau tawh mah ila Ministry-te'n hna ṭha an in chhunzawm sak duh ṭhin loh avangin a rah chhuah hmuh a har hle ṭhin a ni. Sorkar laipuia MHA meuhin May 31, 2019 hma ngeia AR insawn chhuahna tur thupek a chhuah hnuah pawh kum 4 zet a liam leh ta a. Kumin Nov.-ah MLA inthlan a lo hun leh ang a, tu sorkar emaw a lo ding leh dawn. Ministry thar lo piangin mut mawh hnãr mawha a neih zui ve loh phei chuan Messia lokal vawi hnihna thleng pawhin AR-te hi kan sawn chhuak mai mai tawh dawn lo ni berin a lang.
Chuvangin, khawpui laili, khawpui tinuamtu tur mipui tana hmun ṭha (public place) nei thei tura hruaitu huaisen leh hrohrang nã Donald Trump ang khu Mizo Hnam hian a mamawh ta takzet a ni.
A TLÃNGKAWMNA
Ram hruaitute hi tu pawh lo ni se, eng ministry pawh lo ding se an hmalakna ṭha leh chhunzawm tlakte chu phur takin in chhunzawm sak ṭhin se' chuan Zoram hian hmasãwnna ropui tak a nei tawh ngei ang. Mahse, in chhunzawm sak lem lovin ro hran relin kawng dang an dap ta ṭhin a, a engamah hlawhtlinpui bik awm tak tak chuang lovin Sorkar thar a lo piang leh a; hetiang reng reng hian MLA General Election vawi tam tak kan paltlang tawh a ni. Kumin inthlan hmaa AR hi sawn chhuah hman an nih loh hlauh chuan Sorkar thar lo piangin a hlamchhiah zui ve leh zel phei chuan engtik khawtikah mah AR hi an chhuak tawh lo mai thei.
Chuvangin, Donald Trump anga hruaitu huaisen leh hrohrang nã, NGO leh Pressure Group te pawh hmachhawn thiam Zoram hian a mamawh takzet a ni e.
- Dr. C. Lalrampana