KUM HLUI 2022 KHA
Kum 2022 chu tu m'a hman nawn theih tawh loh turin a her liam tawh a. He kum ni 365 chhung hian Mizoramah thil thleng a éng lam leh thim lam chhinchhiah tlak tam tak awm mah se, sawi vek sen an nih dawn loh avangin a langsar zual nia langte chauh tarlang ta ila, ngaihdan leh pawm dan a tam avangin thim leh eng tih zawng pawh a dang thei awm e.
1. Khaw eng lam : Sel leh fak karah Sorkar rorelna pawh a kal tluang viau a, ADC lamah erawh danglamna a thleng ngun deuh. Mizoram rorelna inpui Mizoram Legislative Assembly kum 50-na ropui takin lawm a ni a, India President pawhin a rawn tlawh thei a, a lawmawm hle. He kum pawimawh bikah hian Mizo ṭawng humhalh leh tihhmasawn nan Mizo Language Board din chu lungrual takin Mizoram Assembly House-ah remtiin pawm tlan a ni a, hei hian Zofate khawvel lo la awm zel turah hlutna chuai thei lo a neih ngei beisei a ni. Mizo ni lo CS hnuaiah Sorkar hmalak leh hnathawhah harsat leh buaina lian a awm chuang lo niin a lang. Eiruk do leh chhui kawngah rahchhuah hmuh tur a awm ṭan.
Hripui leng avanga sum harsatna karah Sorkar hmalakna lian tham SEDP hnuaiah a bul ṭan nan chhungkaw sing tel hnenah cheng 25,000 sem bakah, Vaimim chi pawh tam tham tak sem a ni. Rua leh mau chinga intodelhna tur ruahman leh hmalakna kawngah pawh hmasawnna a kal tluang viau niin a lang. Kuthnathawktute thawhchhuah ṭangkai zawka hman a nih theih nan tihdan tur fel tak duangin, Grape wine siam leh zawrh phal a ni ta. Thlai leh thei tharchhuah lamah pawh hmasawnna hmuh tur a awm nual.
Mizoram Sorkar hnuaiah sum harsat avangin hmalak hleih theih loh tam viau mah se, Sorkar laipui sum hmanga hmalakna hrang hrang heng – lamlian leh rel kawng sial lamah hmasawnna hmuh tur tam tak a awm a, lamlian leh rel kawng hmalakna aṭanga zangnadawmna sum hmuh ringawt pawh hi chhungkaw tam tak tan chuan intunnuna tham a tling hial awm e. Mizoram hmun hrang hrangah pawh Sorkar laipui sum hmangin khelmual siam leh cheiṭhat lamah phullem phah nen hmasawnna hmuh tur a awm nual. PHE pawhin chak lehzuala hmalain Mizorama chenna in zaa 72 lai chu tui in tur a pe tawh niin an tarlang. Mizoram Sorkar hnuaia College pathum – J Thankima College, Zirtiri Residential Science College leh Serchhip College te chuan India rama zirna sang endiktu National Assessment and Accreditation (NAAC) aṭangin Grade-A hial an dawng thei a. Infiamna lamah khawvel hriatin Zofate hming a lang. Jeremy Lalrinnunga chuan Commonwealth Games a ritchawisiak-ah Gold medal a dawng nawlh mai a. Lalremsiamin Hockey-ah Bronze medal a dawng bawk.
Ni 900 chuang zet Covid-19 hripuiin Mizoram a chenchilh hnuah December 2022 tawp lamah chuan a kiam fel tih an puang a. Vawk pul hrileng pawh a kiam viau niin a lang. Kum hnih hnuah Zofate hunpui Krismas pawh pangai takin hman a ni leh ta.
2. A thim lam : Kum 2022 kha a hma kum hnih ang bawkin hmasawnna lian tham thlen loh kum a ni awm e. Sorkar laipui sum remchang nghak reng reng leh puk chawpin kum a her liam a ni ber mai. Sorkar hnathawk kiam zel laiin Cabinet Minister a pung thung. Hripui leng kiam duak mah se mi tam tak hnathawh leh eizawmnain a la tuar hle a, Mizoram Sorkar hnuaia thawkte pawhin a hun pangngaiah hlawh an la thei meuh lo. Mi tam tak eizawnna tlakchhiat leh harsatna dangte belhchhahin Myanmar leh Bangladesh aṭanga sang eng emaw zat, raltlan unaute Mizorama lo lut lo mikhual chu sorkar leh tlawmngai pawlte tan a hautak hle awm e. Mizoram leh Assam ramri buai chinfel a ni lo va, Lunglei Municipal Council din tum pawh thu mai a la ni. Central Civil Services lamah Mizo hmel lang khát ta si chu le, tute maw hlauh ang ngeiin hnam dangin CS leh DGP hna pawh an chelh a lo ngai ta.
Inkalpawhna kawng chhia leh khelmual thar neih duah a inhmeh chiah lo va. Khua leh veng tam takah Biak in thar mawi leh ropui tak tak hmuh tur a pun zel laiin, Zofate khawvel lo la awm zel tura mi hmantlak chherchhuahna tur zirna in tlabal leh chep tak tak hmuh tur a la tam hle. Kuthnathawktute thawhchhuah hralh leh vawnṭhat kawngah hmalakna a mumal lo va. Ram dang Kuhva ro tawlh luh nasat avanga Zoram chhunga thar ngei Kuhva hringin hralhna a hnawng viau ta mai pawh hi thil pawi thui tak a ni.
Kum dang ang bawkin lui leh tuitling pangaia tlahlum aiin tuifim lova tlahlum an tam fe zawk a. Zu siamna bawlhlo chi khat ‘BE’ tia hriat pung chak lutuk te, kum dang zawng aiin Heroine leh Meth a pung nasa. Mi 3 chin chung lam thihna lirthei chetsual ṭum 5 thlengah mi 22 laiin nunna an hloh. Hnathawktute fimkhur tawk loh avanga kangmei tuara thi tam ber kum, kawlphetha manhlum tam kum pawh a ni hial awm e. Maudarh bul lei min avanga mi 12 lai nunna hlu tak chân chhante pawh fimkhur tawk loh vang a ni thei bawk ang.
Kum 2022 chu khawvel mi lar leh Zofate hriat hlawh tak tak Lalnu Elizabeth-i leh inkhel thiam Pele-a te hringnun zinkawng tawp kum a ni ang bawkin, Zofate zinga mi pawimawh leh hriat hlawh tak tak eng emaw zat dam chhung hun chu a her liampui a. Chu'ng zingah chuan Pu Lalhmingthanga; MLA leh Deputy CM hial pawh lo ni tawh te, zirna leh thuziak lama mi hlawhtling Padma Shri VL Nghaka te, thuziak lama Leitlangpui mi lar Pu Hranghrima, (Dr Lip-a) te, thuziakmi leh lehkhabu chhuah kawnga thawhhlawk tak Pu MC Lalrinthanga te, sakhaw lam rawngbawltu Rev Sairengpuia te, rinna leh hnathawha mi nghet Pu P Lianrikhuma te, Herald for Christ dintu Pu H Lalfakawma (Faktea) te, sorkar laipuiah pawh Secretary hna hial chelh phak leh Zoram hmun pawimawh humhalh kawnga thawhhlawk tak Pu P Rohmingthanga te, palian inchaia Zoram chhunga chak ber nihna vawi tam hauhtu Pu Lalkulha te, lemchan lama hriat hlawh tak Pu Lalchhanhima (Zohawpi) te, zaithiam Joy Zairemmawia te zinkawng pawh he kum hian chatuan atan a herliampui ta a ni.
Kum 2022 chhunga thil thleng a Eng lam leh Thim lam langsar zual nia lang 10 ve ve te chu hetiang zawng hian tarlang ila :-
Khaw eng lam
1. Kum hnih leh a chanve hnuah Covid-19 hripui enkawl awm tawh lo.
2. Kum hnih hnuah Zofate hunpui Krismas dan pangngaiin hmang thei.
3. Sum harsa karah SEDP bul ṭan nan Rs.25,000 sem a ni.
4. Mizo Language Board din a ni.
5. Kum hnih hnuah Zirna pangai kalpui leh ta.
6. Khelmuala phul lem phahah hmasawn zel.
7. In tina tui leh kawlphetha pek kawngah hmasawn zel.
8. Eirute chhui kawngah rahchhuah hmuh tur a awm ṭan.
9. Eirukna do kawngah Presbyterian kohhran chuan hmalak a tum
10. Grape wine siam phal a ni ta.
Khaw thim lam
1. Covid-19 hripui leng avangin hmasawnna chawl ṭhuap.
2. HIV-AIDS vei tam lamah Mizoram dinhmun a chhe hle.
3. Cancer vei tam lamah Mizoram sang chho zel.
4. Inkalpawhna kawng chhia avangin harsatna a tam.
5. Kangmei avanga thi tam ber kum a thleng.
6 Kuhva ro avangin kuhva hring hralhna kawng buai.
7. Kum dang zawng aiin Heroine leh Meth man zat a tam.
8. Mizoram – Assam ramri chinfel a la ni lo.
9. Myanmar leh Bangladesh buai avangin raltlan Mizoramah pung zel.
10. Sorkar hnathawkten a hun pangngaiah hlawh la thei lo.
He kum thar 2023 hi Covid-19 hripui chhuanlam tur awm tawh lovin chhiartute tan hring nun zinkawng tawp kum ni lovin malsawmna leh hmasawn kum lo ni rawh se.