AVOCADO (Butter Fruit)
Avocado (Butter Fruit) chanchin mi thiamten an zir a an hmuh dan leh keimahin ka zir ve deuha ka hmuh dan te kum 2006 June thla khan Vanglaini chanchinbu-ah ka ziak ve nual tawh a. Hmanni January ni 17 2023 khan Pu Rualthankhuma SMS (Agronomy), Chawnhu KVK, Lawngtlai District chuan chiang zawkin a chindan te leh a chi damrei zawng te, Avocado kung damrei zawng te nen a rawn ziak a. Avocado ching ve ho te min ti bengvartu atan a ṭha hle.
Kan mithiamte hian thei chanchin, a chin dan te hi chanchinbu-ah te hian han ziak ve sela a va ṭha awm em. Avocado ṭhatna mithiamten an zir chhuah chanchin tlem leh keimahin ka chin aṭanga ka hmuh dan tlem a zawng ka han ziak ve leh ang e.
Avocado (Butter Fruit) hi kum 2000 vel aṭang khan Mizoramin kan hmelhriat ṭan ve in kan ching ṭan ve a. Mizoram khawchhak, khawthlang, chhim leh hmarah a ṭha deuh niin a lang. Entirnan, Aizawl leh a chhehvelah a ṭha duh a, khawchhak Myanmar ramri bul hnai Samthang daiah te a ṭha duh bawk. Khawthlang ah Kawrthah leh Kawrtethawvengah te pawh a ṭha duh a. Tawitlang bul Lenchim khaw daiah te a ṭha duh a, Lunglei bulah pawh a ṭha duh hle. Hetiang hian Mizoram hmun hrang hrangah kan chin tawhnaah chuan a ṭha duh vek a. Chuvangin Avocado hi Mizoram hmun hrang hranga kan chin theih, eizawn nana kan hman theih tur niin a lang.
Avocado hian lung (heart) atana ṭha hriak, Mono-unsaturated oil an tih Olive leh Nuts oil ten an neih ang hi a ngah em em a. Thei dang aiin Avocado hian Cholesterol sang tur lo veng thei, Beta-sitosterol a nei tam hle tih an hmuchhuak bawk. Thei dang leh thlai hring hian Beta-sitosterol an nei ve tho a, mahse Avocado hian a nei tam bik an ti.
Mexico a Institute Mexicano del Seguro Social chuan research neiin, mi 45 chawlhkar khat chhung an diet (chaw) ah Avocado ei tel ziah turin an hrilh a. Kar khat hnuah an thisen an exam leh chuan an total cholesterol chu 17% in a tla hniam a, an DLD cholesterol chu 22% ah a tla hniam bawk tih a ni.
Damdawia hmanna dangte:-
1. Ruhseh leh ruhchuktuah na damdawi atan.
2. Luphut damdawi atan.
3. Sam tla vengtu leh sam ṭo ṭhat nan.
4. Zunkawng tifaitu atan leh zun tam nan.
5. Kawpuar leh pumna damdawi atan.
6. Thawhah (Bronchitis), kawṭhalo, khuh leh santen damdawi atan.
7. Hahni damdawi atan.
8. Luna leh hana damdawi atan.
Eng anga hman tur nge?
1. Ruhseh leh ruhchuktuah na atan chuan Avocado hriak (oil) a na laiah hnawih tur, lu phut leh sam tla atan a hriak lua hnawih tur a ni chu chu sam ṭo leh nan pawh a ṭha.
2. A hnah hring chhum tui zun tam nan, kawpuar, pumpui damdawi leh hahni damdawi atan hman a ni.
3. A hnah densawm tih lum puan a tuam hi lu na leh hmai nerve na te deh nan a ṭha.
4. Avocado mu rawh densawm kawṭhalo leh santen damdawiah a ṭha. Thirfian hnih tuilum no khat nen pawlh a ei tur a ni.
5. Avocado hi pumpui na/ Digestive Disorder atan damdawi ṭha tak a ni. Japan doctor-ho chuan ril pan damdawi atan an hmang nasa hle.
6. Avocado hi thaw rimchhia (Bad Breath) damdawi atan damdawi dang zawng zawng aia damdawi ṭha a ni bawk.
Avocado 100 gms (a ei theih chin) hlut zawng:-
Chaw atan a hlut dan
Moisture 73.6%
Protein 1.7%
Mineral 1.1%
Carbohydrates 0.8%
Mineral & Vitamin
Calcium 10 mg
Phosphorus 80 mg
Iron 07 mg
Vitamin A 290 IU
Vitamin E ṭhahnem tawk tak
Vitamin C & Vitamin B Complex a tam ve ve
Avocado a mineral composition hi vitamin C a nei tlem deuh tih lohah chuan Bawnghnute nen a inang thuak a ni. Chuvangin naupang tan chaw ṭha a tling ve a ni an ti.
Chhinchhiah atana ṭha
Avocado rah hi a tlangpuiin a rah hmin chu a kawr a dum ṭhin a, mahse ka huan a mi kung pakhat a rah chu a rah hmin pawhin a pil a dum ve lo a, a pil a mam han a, a hring reng ṭhin bawk. Tin, phel hnu pawhin clingwrap in tuam ila refrigerator-ah dahin a hmel a danglam ve ngai lo.
Hetianga a pil hring reng chi hi Bazar ah hmuh tur a awm zauh zauh. (Tuna a thlalak kan rawn dah hi, ka huan a mi a ni).
- C.L. RUALA