Written by
- Zobiakvela (Masena)

MIPUI MAWH NGE, HOTU SÂNGTE MAWH

Mizoram hi Aizawl aṭanga motor-a ni khat thil thu-a ban phâk vek khawpa zím, mipuite lah chu ṭawng thuhmun, ṭobul leh thlahtu thuhmun, chhuan hnih chhuan thumah phei chuan la inlaichín deuh vek emaw tih mai tur kan ni. Hnam ziarâng leh tih dan inṭawm vek, Kristian-a chhâl ngam, kan vai pawha nuai 10 chuang awrh chauh kan la ni.

State lian deuha an District pakhat chu sawi loh, Civil Sub-Division pakhata mipui pawh kan la zat lo. Heti chauh kan ni chunga Central chawmhlawm, sorkar hnathawkte hlawh pawh Central-in Mizoram State Sorkar RBI Account-a an rawn chhunluh huna hlawh la ve deuh chauh kan ni. Tute-mah hi han chapo a, hawi sâng viau thei kan awm hran lo.

UT kan nihna aṭanga enlét pawhin kum 51 zet a liam tawh a, state nihna pawh kum 36 lai a tling tawh. Hetih lai hian beisei angin hma kan sâwn chak hleithei lo niin kan inhre si ṭhin a. Hmasawnna a awm miah lo tihna lam ni lovin.

Kan hruaitu kal tawh leh ni mêk te hian tlakchham engemaw tak an nei a ni mai lo maw? tih te hi zawhna lian tak a ni ta! Hei leh chen State puitling kan nih tawh hnua beisei kan phak lo a nih chuan, mipui mawh a nih ka ring ṭhin lo. Hruaitute aia mipui, an hruaia-te ṭhat hmasak tir zâwk tura beisei chu mi máwl thawmhnaw mai a ni ang.

Mawh la tur chu thlantlin rual - ram hruaitute leh sorkar hna lian leh sâng chelh chin (bureaucrats) kan tih te mawh hi a ni ber ang. Ram leh hnam hmangaihna takzet aiin mahni, chhungkhat lainá leh party-a kan mi duhsak zâwng te vulh len lama ṭhahnem ngai zawk ten min ṭhut-beh tlat si chuan, mipui tan thâwk lâk ngaihna a awm ṭhin tlat lo.

Officer lian, an depart­ment hnuaia sorkar hna ruak (post vaccant) a rûk-a-râla laina te thun chîng, engtin tin emawa MR-a chhawr hnua dah ngheh (regularise) dan kawng hria leh zei ru deuh deuh te hi an hnawk hle a. Department ṭhenkhat phei chu chhungkua, family lianpui nia sawi theih, rêl sual palh mai pawh hlauh­awm tak tak an ṭhu ngír khup tawh a ni awm a sin!

Sorkar kut leh ke pawi­mawh te hian ṭhahnem­ngaihna tak tak nei lo leh, ei rûkna remchâng zawng reng nia kan hmuh fo hi chuan, neitu nia inhriatna te pawh kan hloh telh telh dawn a, a la manganthlak dawn chauh mai thei.

Tin, ram hruaitute leh sorkar hna lian chelh tlattu, thawktu pawimawh ten sorkar tangka hman kawngah an rinawm loh emaw, sorkar inenkawlna leh inrelbâwlna kawngah te, inthunun leh inhruai ngíl kawngah khawng ngam mang tlat lo, dul lutuk emaw, an ngaih pawimawh ber tur hlamchhiaha thil dang engemaw, mahni hamhaina an buaipui zawk tlat a nih chuan, ram hian hmel éng leh hmêl thar hmuh hun a la hlat dáwn hle a.

Kan ram damna tur damdawi chawh thiam kan mamawh a. Tuna awm sa te aia ṭha leh fel zawk tura ngaih lah chu an vâng tual tual emaw tih tur kan ni lawi a. En chhin inbeisei te pawh han awm bawk mah se la, a tir lama kan sawi tawh angin, mihring kan la tlêm tham a, thil ti thei tura enchhin chawp buangbar ngai lo khawpin an hawiher leh ziarâng lah chu kan bel hlur bawk si a. Chuvangin, tun aṭanga kum 20/30-ah chuan mipui nâwlpui khawsak phung hi a la chau hle emaw, kan ram hi dinhmun duhawm lo takah kan lut palh mai thei.

Chutih rualin kan sualna hi a la thûk teh chiam lo, hruai ṭhat theih, kawng dik lama hruai dual dual nuam tak kan nih avang hian huaisen tak leh khawng taka rorel ngam, tlak huama ke pen ngam kan mamawh hle mai.

- Zobiakvela (Masena)