PUANHNUAI POLITICS BANSAN ILA

Kan ngaih ban theih loh vangtlang, chumi khawchhuak whatsapp group ah hian kan han titi nak nak ṭhin a. Mak ang reng tak chu Politics chungchang hi a lo chhuak ve deuh ngei ngei bawk a. Politics a lo rik tawh hi chuan voluntery umpire hi an lo lang ve thuai bawk a, politics sawi hi an rawn khap ṭhin.

Mizo rilru puthmang (mindset)-ah hian Politics leh hmeichhiat mipatna hian inanna tam tak a nei ni te hian ka hre ṭhin, sawi chu sual tih chu theih! Politics sawi rawn khap ṭhintute hi a sawitute ai chuan an ṭhat hmel zawk tlangpui a, a va buaithlak ṭhin tak! Pu Maenga Hauhnar of Tuikhuahtlang MNF pachal te nen hian sawi chak si sawi ngam si lo hian kan kimki leh ṭhap ṭhin a. Chumi suangtuahna zamvel aṭang chuan, kum 2023 MLA inthlanpui lo awm tur atan mipui mimir inbuatsaih dan tur duhthu ka han sam ve thlarawk dawn a ni!

Kan ramah Uisa a to ber a, a eia te pawhin an duh dan rate a sang hle. Kan ram mipui zawng zawng huapa zirtirtu ropui ber nia ka hriat ṭhin Revd. Chuauṭhuama te nena ei thiang nia kan hriat chian, Arsa buhchiara anthur rep thlak tui kan tihdan rate ai chuan, Uisa eiho tui tih dan rate a sang zawkin ka hria. Chuti anga nasa chuan duh mah ila, uisa duh deuh ni a han lan chu a mawi em em leh si lo te leh Politics kan puanhnuai dan hi a inchen viau awm ta ve ang. Tui si tui si lo nih ngai hi a har lai chu a ni.

A awm viau tho, nula ngai tam tlangval chawisang chunga nula tlangval ngai tam in sawi ṭhiahsak ṭhin hnam kha kan ni tlat a ni. UPC Kohhran pawh hian thil tih mak deuh kan neih chu, rawngbawltu dinhmun ngai chelh rei lutuk danna dan kan siam a, chutih laiin a ni rei chawimawina certificate kan hlan reng tho bawk. Keini hi Mizoram Christian te zinga tlo ber tur, ṭhangthar dazatnain a tihdal har ber tur kan nih hmel si a. Rorelna lam thawm ṭhat zel te, Pathian Thu zirna lam kan uar deuh deuh te a ngai khawpin a lang.

Kum 2015 vel khan, MPF lo ding tur inrawn khawmnaah Kohhran aiawhin ka tel ve a. He pawlah hian a pawl angin kan tel ve chiah lo nain, a tir aṭanga a thiltum hre ve phakah ka awm avangin ka ngai pawimawhin a ṭha ka ti khawp mai.

Kum 2013 inthlan boruak kha kan ram Kohhran lian berin a thlir vang vangin, India ram hmun hrang hranga politics avanga thisen chhuahna leh tualthihna thleng ṭhin ang hi kan ramah pawh a thleng ve mai palh ang tih hlauhna te pawh a awm niin a lang a. Khami ṭum thusawi khan min hneh em em a, tun thleng hian min la hneh ta reng a nih hi, MPF thiltumah hian ka ralkhat chian ve tlat a, kan ramin a mamawhin ka hria. Rev Chanchinmawia (L) thusawiin “Eng emaw ti ti hian an sawi a, a…an ti” tih te khan dawn a tisei khawp mai. Chuvang chuan MPF hi tun aia rahbi hnih khat tala kar han tisau leh hret tura han fuih ve te pawh hi ka duh deuh bawk a.

Kum 2023 ah hian a enchhinna ang deuh pawh ni sela. Politics kan puanhnuai ṭhin hi ko thlak ila, politics langsar leh ualau tak i kalpui teh ang u tih hi ka rawtna chu a ni. Biak Inah sawi ila, khawtin leh Kohhrantin ten kan Kohhran whatsapp group ah te sawi chuah chuah ila, puanhnuai politics hi i pho chhuak iar zawk teh ang u ka ti a ni.

Candidate te pawh an mimal nun liam tawh zawng zawng nen phawrh ila: Engtia ei zawng nge? Engtia hausa nge? Tuna a nih mek hi engtia lo ni nge a nih? A thlahtuten kutkem an nei em? Sawrkar hna a thawh laiin ram tihhmasawnna khawp hnuhma a nei em? Naupang Sunday School a zir chhuak ṭha em? tih te nen lam hian i lepse teh zawk ang u hmiang! Politics puanhnuai hi a ban loh chuan thildang puanhnuai hi a bang dawnin a lang lo.

A siamṭhat han tum deuh tura kan ngaih te pawh, field thuhmuna ball hran daih lo pet chu a har a ni ngei ang, hei pui a hausa sa an ti leh deuh tlat tawh emaw ni! Candidate ni tura hausa kan mamawhna chhan eng nge tih han chhut hian, chhuat chhuah a har tlat lo a ni. A hausa sa lah chuan thang an kam thiam khiau khiau nasa mai si a. Game a inhruai luh te hi Football-ah chauh lo pawh a lo awm thei dawn khawp a nih hi!

Candidate te public a thusawi theihna tam zawk buatsaihin, an mimal chanchin pawh, a candidate tu party ni lovin MPF-in chhuah hial teh se. Constituency level forum tan thil har a ni lovang. Kan ram politics hi therhlo tel miah lova kan tih loh chuan kan ram hi therhloin a khat mai dawn e.

Mimal leh pawl, Kohhran chen pawhin politics therhlo, eng emaw chena tana mahni mimal leh pawl bil neuh neuh ngaihtuaha kan tih zel chuan, puanhnuai thil hi a bang thei dawnin a lang lo. Puanhnuai politics aṭang hi chuan 'ram ropui' kan siam dawnin a lang lo.

- Rev. Jh. Za Hluna