CHAPCHAR Kût HMAN DAN THLIRLETNA
Mizote kût ropui ber Chapchar Kût chu Covid-19 hrileng ziaawm hnuah mipui nawlpui nen Aizawl sipai lammual bakah, Mizoram hmun hrang hrangah hman a ni leh ta. Kum dang zawng aiin kan hlut zawk emaw ni tih turin Aizawl bikah chuan mipui pawh kan tam hle a nih kha. Kumin 2023 a Chapchar Kût kan hman dan tlangpui thlirletna leh fakselna i han thailang teh ang.
A hmanna pui ber Aizawla sipai lammualah chuan Mizoram chief minister Pu Zoramthanga chu Kût Pa a ni a, rin loh takin Pu Lalrinliana Sailo, Assembly Speaker chu Kût Thlengtu a ni. Ṭum danga Kût Thlengtua ṭang ṭhin Art and Culture Minister Pu R. Lalzirliana chu a bial Saitual lamah farewell program ni pah fawmin Kût Paah a han ṭang a, kumin MLA inthlanah Saitual/Ṭawi bialah a ding tawh dawn lo tih Pu Lalrinliana Sailoin a sawi nghe nghe. Ṭum dang ang lo takin Kût Pa leh thusawitu dangte khan thu an sawi rei lo va, hei hi G20 palaite an awm ve vang a nih a rinawm. Hetiang huna rei tak thusawi hi mipui nawlpui tan a ninawm hma hle tih hriain kan hotute hian thu sawi rei loh hi ching chhunzawm zel se la a duhawm hle mai. Chawhma lam program erawh G20 palaite mitmei kan veng lutuk nge ni, mipui lam an participate ṭha tawk lo deuhin a lang.
Kumin Chapchar Kût thupui chu ‘Zofate inpumkhatna’ tih a ni a, he thupui sawihona Talk Show chu TV lamah thlir tur a awm bawk. Chutihrualin he sawihona hi a darhzau tawk lo deuh em? Kan kût thupui hre chiang lova tei kual ve mai mai kan ṭhahnem viauin a rinawm. Kum dangah an buatsaih ṭhin em hre chiah lo mah ila, kan kût thupui hmang hian zirlaite tan essay/article inziahsiakte buatsaih ṭhin a ṭha hle mai. Naupang ṭhang lai leh inzir mekte rilruah hetiang thu pawimawh hrilhhriat theihna remchang a ni a, an ṭhan lenpui atan a duhawm hle a ni. Tin, kumina Vairengte khuaa Chapchar Kût hmanaah thupui dang an nei em ni dawn, sawrkar thuchhuah DIPR Website a tarlan danin. He Kût ropuiah hian a ram pum huapa thupui inang vek neih a ṭha hle mai.
Faina leh thianghlimna chungchang mawlh mai hi sawi nawn fo a ngai ṭhin. Mizo mipuite hi kan changkang ve tawh viau emaw tih lai hian, Lammual leh a chhehvela kan sulhnu hnutchhiah aṭang hi chuan inenfiah kan ngai takzet. Hmun ualau leh langsar laiah kan thil eina kawr/bawm kan kalsan neih nuaih a, kan inchei nalh nen a inhmeh lo takzet. Hei hi Lammual chhung leh pawnah bawlhhlawh bawm a tam tawk loh vang pakhat a ni. Hetiang hunpui, mipui tam tak punkhawm ni ah hi chuan bawlhhlawh bawm/garbage bag chhawp tam a ṭul hle mai.
Program kan ruahman danah hian kum dang nena khaikhinin hmasawnna leh thil thar langsar vak a awmin a lang lo. Program ruahmantute hi Minister, MLA, Sawrkar Official leh Central YMA hruaitute an ni deuh berin a rinawm a, tunlai ṭhangtharte mil deuh tur an hre lutuk bik awm lo ve. ‘Eng item hi nge ti hmasa ila ṭha ang, hei hian dawt se, hei hi a hnuhnung berah’ tih ang zawng zawng hi kan private event planner-te hian an rilruin an lo ngaihtuah ve fo a rinawm. Program duan chungchangah hian kan Mizona leh culture vawnghim chung siin leh a concerned Department bakah, Central YMA te duh dan tlanchhiatsan si lova mipui nawlpuite hmuhnawm tih theih zawnga ruahmanna siam turin private event planner-te hi rawih ve tawh mai a fuh ang em? Nge an lo tel ve reng tawh zawk? Tun aia hmuhnawm, mittlai leh mipui hip zawk hian kan la ti thei em em ang.
Kumin Chapchar Kûta kan hnam inthuamna traditional dress kha a variety tawk lo deuhin ka hria. Mizo chi peng hrang hrangte hnam thuam zingah hian tute emaw hnam thuam hi kan ti-Mizo bik riauin ṭhenkhat hnam thuam hi Mizo traditional dress ti ve mai lovin an chibil hmingin kan sawi leh si em? Chuvangin, Zofate inpumkhatna kawng khat atan kan chibil thuam hrang hrangte hi inhak pawlh nasa ila, abik takin kan politician-te leh kan milarte hian ching tam se, inpumkhatna kawngah hma kan sawn ngei ang.
Mizoram chhungah chuan Aizawl bakah District capital leh khaw lianzual deuhin an hmang a. Mizoram pawnah chuan Shillong leh Delhi Mizoram House-ah hman a ni bawk. Tun aia uar zawk hian Mizoram chhung bika Mizo awmna khaw tina hman theih a chakawm hle mai. Hei hi thil harsa tak ni pawhin a lang lo. Tuna khawpui lianzualah chauh kan hman hi chuan Chapchar Kût hming put chhan pakhat ‘vahchap’ neitu thingtlang mi tam zawkin an hmang pha ve lo a ni. Sum tam tak seng kher lo hian thingtlang khuate pawh hian anmahni khua ṭheuhah an hmang thei ngei ang.
Chapchar Kût hi India rama State dangte pawhin an hmelhriat ṭan viau mai. Ṭan kan lak lehzual a, kan hman dante tihhmasawn a, a hun chhungte pawh kan pawh sei ve deuh chuan, India ramchhung bakah foreign tourist hip lut ruih ruih turin he Chapchar Kût hian potential a neiin ka hria. Chumi tur chuan India ramin min hriat lar hmasak phawt a ngai a, Chapchar Kût hman leh hun remchang hmasa berah Kût Pa atan Prime Minister sàwm ni se. Hetiang ngaihtuahna hi kan nei phak lo a nih chuan, Art and Culture Department hian midang kutah hlan mai se emaw, Chapchar Kût hman dan hi privatize mai ila, khualzin kan hip zawk ngei ang.
Chapchar Kût hmanna atan hian pawisa pawh kan thehchhuah tam deuh deuh a ṭhat a rinawm. Kum dang angin kan VIP-te ei leh in man kha a tam leh viau ang em? Kan VIP-te hian hemi niah hi chuan anmahni sum leh paiin lo inei puar ve mai se, an eiin senso ṭhinna pawisa hi zaithiam tam zawk sawm nan hmang hlauh ila. Tin, ni khat chauh Kût hman hi a khamawm loh deuh a ni. Sawrkarin zan lam program a buatsaih ngam lo a nih pawhin, chhun engah ni hnih tal hmang ve thei ila. Chapchar Kût hi Zirtawpni a ni tlangpui a, a tuk Inrinni nena hman chhunzawm hi a rem hlein a rinawm.
Mizote Kût ropui ber Chapchar Kût i hmang uar deuh deuh ang u.
- Lalnunmawia