Written by
- Mahmuaka Chhakchhuak

REV. SANGVELA MITTUI TLA KA HMU

In the end we will remember not the words of our enemies but the silence of our friends - Martin Luther King

Baptist Church of Mizoram hnuaia Puithiam hna thawka Kohhranin thawh hunbi an siam, Pension hun thlenga a thawh hnu pawha Kohhranin khaipa bera an la thlan a, President hial la ni thei Rev. Sangvela nen hian kan inhriatna ala rei lo viau nain kan inhre ṭha ve ta in kan inlungrual ta viau a. Ṭum khat chu kan pahnihin thil pawimawh takah hian Lunglei aṭangin Aizawl kan kal a, zan khat kan riak tlang. Kawng tluanin kan titi a, Karbi Anglong khawpui Diphu-a a awmlai chanchin min hrilh a, kei pawh kum khat aia tam mah ka lo awm ve tawhna a ni.

Chumi hnuah Phuaibuanga Bialtu Pastor bawka a awmlai chanchin a sawi leh a. Pu Rosiama (Famta) vanga Phuaibuang hi mahni khua ang tluk dawna kan lo en ve avangin kan titi char char a, kawngin min daih lo a ni ber e.

Chutiang taka ka mi ngainat chuan March 7, 2023 khan Lunglei khawpuia Office pawimawh ber High Power Committee (HPC) Office tualah lungawih lohna lantira Sit-in-Demonstration neihnaah thu a sawi a. Lungawih lohna lantir a nih ang ngeiin lungawih lohna thute chu pangngai taka sawi mai tura ka ngaih laiin a ni chuan tihtakzetin a sawi a. A sawi zel a, ṭawngkam a thiam hrim hrim bawk nen chuan kan thinlung a pawt hnai thiam riau mai a. Sakhaw puithiam, kum 75 mi lai ni tawhin Kohhran mipui hma mai ni loa mi zawng zawng hriat tura a sawi chu a pawimawhna leh a ṭulnain a urthlu ngang tawh a ni a rinawm.

Chutianga a sawinaah chuan, Rev. Sangvela mittui tla lai ka hmu a. A ka a chih a, a ṭawng hleithei lo a. A in thing harh a, a thusawi lai chu a rawn sawi chhunzawm a, a tawp lamah phei chuan... kan ngawih rengna hian a siam ṭha dawn emaw kan tih laiin kan ngawih rengna hi remchangah lain min palzut zawk emaw ni. Chuvang chuan kan ngawi reng tawh dawn lo a, kan la sawi zel dawn, tiin a sawi.

Hetiang taka kan sakhaw puithiamin a sawi tak hi thu mai mai a ni loin tute Party beihna leh Party mal ṭhatna lam tur thu emaw pawh a ni lo; Lunglei khawpui tan, ni lo, Chhimbial mipui tan zawk a ni a. Lawngtlai leh Siaha khawpui leh an chhehvel khaw zawng zawngte nena kan kumkhaw nawmna tur thil pawimawh tak a sawi a ni.

Mizoram Legislative Assembly Budget Session hnuhnung berah khan Congress Party MLA, Pu Zodintluanga chuan Feb. 23, 2023 niin hetiang hian Chief Minister, PWD changtu chhan atan zawhna a zawt. Congress Sorkarin Lunglei By Pass Road atana Sum a dah khan eng atan nge hman a nih? A ti a. Pu Zoramthanga, CM chuan ‘Congress Sorkar khan Lunglei By Pass Road siamna tur Rs. 9.0 Crores dah a lo ni tawh a, Consultant te rawih a ni a, Rs. 9 Crores aṭang hian Consultant rawih nan hman ṭhen a ni. A bang Rs. 8.8 Crore hi Lunglei khaw chhung cheina, improvement Lunglei Town Road atan hman tur a ni. Kum 2018 khan Congress sorkar khan NEDP hnuaiah Lunglei By Pass Road siam nan cheng vaibelchhe 10 (nuai 1000) a dah a, kum 4 zet a liam a, tun thlengin By Pass Road chu siam ala ni lo.

By Pass Road simna tura sum dah chu Lunglei khawpui chhung veng hrang hrangte inkalpawhna tur kawng siam nan hman a ni ta mai chu hriatthiam har kan ti a, sorkarin Chhim lam a ngaihthahzia tih lanna chiang takah kan ngaih avangin vawiinah hian Sit-in-Demonstration kan huaihawt alo ṭul ta a ni, a ti a.

A sawi zelnaah chuan Lunglei khawpui chhung State Highway kawngpui siamna hi chu SASCI (Saski) suma siam tur a ni. Hemi bak Lunglei khawpui chhung veng hrang hrang inkalpawhna kawngpuite siamṭhat nan hian cheng nuai 500 hi By Pass Road sum hmang niin a sawi. Veng hrang hrang inkal pawhna siam ṭhat nan hman a ni tih hi PWD hian veng hrang hrang inkal pawhna ṭha chu a siam chiah em? Hmuh tur kan nei em? By Pass Road sum hmang lo hian source dang aṭang pawhin hman ve mai tur a ni a, engah nge By Pass Road sum chu a han hman kher kher? Nuai 880 aṭanga nuai 500 hi a lo hmang a nih pawhin nuai 380 hi engtinnge an tih tak zel?

State Highway hi SASKI sum hmanga siam a nih si chuan nuai 880 hi thil dang atan an lo pawt peng zo vek tawh a ni mai ang em tih hi kan hre ta lo a ni tiin Chhim bial Chhantute’n Sit-in-Demonstration an huaihawt chhan chu fiah takin a sawi a. By Pass Road chungchanga kum 2019-a an hma lo lak tawh dante sawiin Aizawl – Lawngtlai – Siaha khawpuia bungraw phur lirthei lian tak takte’n Lunglei khawpui chhung pal tlang kher loa an kal theihna tur a nih dan sawi bawkin kan ṭangkaipui dan tur a sawi bawk a ni.

A dik chiah a, Lunglei khawpui chhung kawngpui chhiat chhan ber pawh lirthei lian tak takin chhun zan zawma an rah reng vang a ni a, heti reng chuan tunah han siam ṭha bawk mahsela a la chhe leh thuaiin a rinawm.

Martin Luther King chuan ‘In the end we will remember not the words of our enemies but the silence of our friends’ a ti a, Mizo ṭawng chuan ‘A tawpah chuan kan hmelmate thu leh hla hi kan hriatreng tur a ni lo a; kan ṭhian ṭha ngawi rengte hi kan hriat reng tur zawk chu a ni’ tih thu a sawi. Thil reng reng hi sawi hunlaia kan sawi loh chuan ṭhang leh tharte hian min dem dawn lutuk a, keini putar ho hi eng vangin nge kan dinchhuah kan tih chuan a ṭul tawh a ni tawp.

Chuvangin Mizoramah hian eng Party pawh lalin thuneihna chang mah ula thil hi in tih dik loh chuan keiniho hian kan hmachhawn zel tawh dawn che u. Hetiang taka Rev. Sangvela thusawi hi ka la ngaithla ngai lo a, a tihtakzetna khan min hneh hle a, a thusawi rite chu vawiin thlengin thinlungah ala inthumrawn tluk tluk a ni.

Kum 75 miin khatia thahnemngai taka a sawi khan awmzia ala neih chhoh zel pawh a rinawm.

- Mahmuaka Chhakchhuak