LMC ṬHA MI NEI NGHAL ANG AW
A vawi khatna atan March ni 29, 2023-ah Lunglei Municipal Council inthlan neih a ni dawn a. Tute nge tling ang a, eng party-in nge sawrkarna siam ang tih inrinsiak hunlai a ni. Kum tawp lama ram pum huap inthlanpui awm tur nena zawm tum tlatte nen kan kat nuk mai. Hmangaihtu mamawh tak, Lunglei hi Mizoram khawpui pahnihna a nih ang takin Mizo thinlungah a te thei tak tak lo a ni tih pawh a lang thei awm e.
Min tiamtuten min pe a, a lawmawm. Kan politician-te hi dawt ringawt sawi tura ngaih tur an ni lova, anni lam pawh hian mipuite hi an sawi apiang awih zel turin min la ring chhin ngai bik lo ang. Political party hrang hrangte manifesto hi inziah ṭhat siak mai mai tur a ni lova, vote kan thlak dawna kan hriat chian leh ngaih pawimawh ber turte zinga mi a ni a, a hlawhtlinna hmuh chenin kan zavaia chanvo a ni.
Tuna LMC lo piang ta pawh hi party tinte bakah politician leh mipuite kan zavaia a inang tlanga min tiharhtu ni thar thei hram se. Kan intiam a nih chuan a hlawhtling bawk tur a ni.
LMC hi mi ṭhenkhat tan chuan lawmna tur a ni ngei ang; nghakhlel taka thlir a, nawr hming pu lek lekte thleng pawhin kan bang bik lo mai thei. Chutih rualin, Lunglei mipui engemawzat hi chuan kan lo nghakhlel lutuk miah lo niin a lang.
Kum 2018 Mizoram inthlanpuia tuna rorel lai party kan vote chhan pawh kha a lo ni kher lo mai thei. Manifesto/ policy tih lam hi kan ngaihsak a lo la ni lutuk lo deuh thei a; mahse tehna dik hmang tura mipui lam kan harh a hun. Buklung dik khai ila, ngaihtuahna thar nen Lunglei ṭha zawk siam tura vote thlak hi Lunglei tih tur a ni, tumah kan tlanchhe thei lovang. Mahse, “Mizote hi chuan mahni party zel hi kan vote leh nge nge ṭhin a nia,” tih fiamthu te hi kan nei a, eng pawh ni sela tun ṭum chu Lungleiin hmangaihtu a mamawh kan intihsiak lai pawha min phatsan ve ngai hauh lo, engtik lai pawha min hria a, min hmangaih tlat rengtu Pathian rawn ila. Pathian ṭihna tak tak nen zawk vote i thlak ṭheuh dawn teh ang u.
Mipui lamin Pathian malsawmtlaka inthlan kan hmachhawn a, kan hlen chhuah a ṭul tihna ni.
Mizoram pumhuapin Lungleiin ngaihven a hlawh thar a, hmangaihtu chu sawi loh, a der tal pawha ngaihsaktu nei lo ang hiala inngai ṭhin, Leitlangpui chi liaktute tana hmasawnna pakhat chu a ni ve reng reng mai. Hei hi keimahnia ṭhil ṭha zawk leh hmasawnna thar, danglamna ṭha zawk tana bulṭanna thar a nih beisei ila. Kan zavai hian kan nihna leh dinhmun, theihna zawn aṭang ṭheuha LMC ṭha mi nei tura kan ṭan tlan a, kan thawhho a ngai a ni. Kan beisei, Leitlangpui hmangaihtute chu keimahni hi kan ni mai tur a ni a; mi dang, tute emaw kan nghah hian kan na a, kan rum a, kan vui leh ṭhin. LMC inthlana vote nei tur zawng zawngte hi tun atana Lunglei hmangaihtu, thu mai ni lo, a tak taka thiltih hmang a, “Leitlangpui i chul dawn lo,” titute ni thar leh ila, chu hmangaihnaah chuan kan rinawm thar leh vek a ngai bawk ang.ṭ
LMC tan hian cheng nuai 127.97 dah niin, 42.64% (Nuai 54.57) zet chu hlawh tur a ni a; inrelbawlna leh hnathawhna tur atana kan sum neih hi a beitham hle, nuai 73.40 chauh a ni. Hetih lai hian AMC-ah chuan hlawh atan chauh pawh nuai 964.95 a awm a, inrelbawlna leh hnathawhna tur atan nuai 1,116.39 dah a ni bawk. LMC hmasa ber aṭang hian eng thil ropui tak mah beisei a rem lo mai thei. Mipui chhiah tlingkhawm ang angte chu a nihna ang tak leh dik taka hman a nih ngei beisei ila, rorelna dik leh fel neia hmasawn turin a ṭul lehzual bawk ang. Councillor rilru leh taksa hrisel zo vek kan mamawhna a sang a, mi hlemhle leh eizawnna atana politics beisei ṭhintute leh an ṭhuihruai zawng zawngte chu kan hnualsuata kan dah ṭhat ve tawh a ngai tihna a ni.
LMC Councillor-te hi an hausa viau dawn lo va, hmasawnna thlen nghal áwk áwk tura beisei chi pawh an ni rih kher lo mai thei. Chutih laiin, Lunglei hma hun hriltu tur, a bulṭanna atana ruahmanna siamtu turte an ni a, an pawimawhin an hlu hle dawn a; nakin thleng atana dem zui hlawh theihna tak tur pawh an ni bawk ang. Tute pawh lo tlingin, eng party pawhin rorelna fawng lo vuan se la, Lunglei hmangaihtu chuan LMC hi a ngaihthah a rem ngai dawn lo.
Mipuite venpui ngai tak tur, beisei san vak rem rih lo bawk, LMC kan neih hmel si avang hian inthlan boruak hun chhungah pawh hian candidate-te laka (therhlo) beisei leh phut lo neih viau hi tu tan mah a rem lo vang. Ward khatah veng mal te, a tam ber pawh veng pali, inṭhenawm hnai tak takte kan awm a, kan inhre chiang tlang viau turah ngai ila. Candidate-te tihhah vak leh inseng so lutuka siam loh kan tum tlan theih chuan a lawmawm hle ang.
Lunglei kan hmangaihna lan chhuahna tur dik pakhat a ni ang a, Leitlangpui hmasawnna tur atan pawh a ṭangkai hle ang. In tina luta khawngaih vote dil tura inbeisei kher kherte hi bansan ila. Candidate-te chuan an tihtur chin leh an tih atana mawi angte chu an ti turah ngai mai ila, sum thianghlim lo tel lo inthlanna thianghlim neih i tum teh ang u.
Veng tin hian inthlan a nih tawh phawta buai tlat, awm hle hle thiam/thei lo, thu vaivir sek, hman em em bawk si, dawt sawi pawh hreh lem lote thleng hian kan nei vek hlawm a. Hetiang mite en liam thiam leh theih pawh hi kan zir thar a ngai. Chhungkaw tana ṭangkai leh hlu tak ni lo, an chenna chhungkua pawhin an thu leh hla an lak lutuk lohte an ni duh a, khawtlang thu lakna leh inhlan chhawnna tlak an ni lo vang. Politics tuichilhho chu an lang chhuak mai a, an sawi reng lo thei lo; tuipui pha ve lo leh peih ve lote tana ninawm a ni thei a, fimkhur tlang ila.
LMC ṭha mi nei nghal tur hian Leitlangpui hi a inpeih tawh em le? Pathianin vawiina Lunglei neitute hi Ezekiela ang khan keimahni zingah min tir a, a thute hmanga au turtein min duh a, kan tih phak loh leh thil harsa ti tur erawh chuan min ngen lo, kan zingah keimahni tan ngei pawha danglamna ṭha zawk a lo thlen theihna tur atana thawk turin min beisei a ni (Ezekiela 3:4-5).
Nazareth Manifesto (Luka 4:16-20) hi uluk zawka kan en chuan danglamna ṭha zawk thlentir hi Isua tum ber pakhat a ni a, chhandamna hmangin fiah taka lantir a ni mek bawk. ‘Father of Modern Missions’ tih hiala khawvelin kan hriat lar, William Carey-a kha India rama Chanchin Ṭha hril tura koh a nih angin a lo kal a, a rawngbawlna tur hmuna mite mamawh a hriatna chuan rawngbawlna zau zawk neihtirin India rama hmeithai hal hlumna dan (Sati) chu December ni 6, 1829-ah khan tihtawp a ni a, hmeithai nunna hlu tak chu chhanhim a lo ni ta. Hei hi danglamna ṭha zawk chu a ni – Hetiang hian khawvel hian ringtute tel vena hi a hre thei ṭhin tur a ni dawn lo’m ni?
Leitlangpui hi thlir ila, hmangaihtu dik a mamawh. LMC ṭha mi nei nghal turin keimahni ṭheuhah bul kan ṭan a ngai. Pathian ṭihna tak tak nen ṭawngṭai ila, rilru hrisel leh thinlung thianghlim tak puin inthlana kan mawhphurhnate kan hlen chhuak tur a ni ang. Hei hian Lunglei tana Pathian malsawmna–danglamna ṭha zawk min thlen ngei beisei ila. Ṭangrualin kan thawkho ang a, Pathian thu ang zela Lunglei hi a hmasa bera kan dah tlat a nih chuan kan hlawhchham ngai lo vang. Mipui dik ila, sual do tlat ila, huaisen takin hnawl tur dik paih ngam ila, Pathian kan chettir mai dawn a ni.
- H. Lalroluahpuia