Written by
- Lalrinliana Colney

MIPUIIN KUT KAN VA BENG THLAWN ZING TA VE

"Term khat chhung chuan, chhuak tehreng e a..." tih te. "He kan Kut hmanna Lammual kan tih ṭhin hi, Assam Rifle hnen aṭanga kan hman hawh a ni a. Amaherawhchu, May thla hnu aṭang chuan, Pathianin rem a tih chuan, heng ram, heng hmun zawng zawng hi, kan ta a ni dawn tawh a ni" tia mipui kut min bentirnate kha, a tak tak a ni dawn emaw tiin, Assam Rifle motor rual khalh chhuakin kut min bentir leh a, kut hi kan beng kan beng ringawt mai a ni.

Zokhawsang-a Assam Rifles sawn chhuah tum hi: Ni 29.11.'17 khan MNF Ṭhalaite chuan Vangpui Fechhuah beihpui an thlaknaah, MNF Ṭhalai Vice President Pu Lalremruata Chhangte chuan Aizawl khawpui tawt tih ziaawmna tura Assam Rifles sawn chhuah chungchangah Pu Laldenga leh Pu Zoramthanga Sorkarin an thawk ṭha ber tiin "1987 a Pu Laldenga Sorkar MNF Ministry a pian khan Zokhawthar leh Zokawsanga Assam Rifles in sawn chhuahna tur an ti fel vek a. Zokhawsang atan phei chuan kum 1987 khan compensation pawh cheng nuai 100 dawn pek chhuah hman a ni" a ti.

Pu Denga Sorkar paih thlak a nih hnua kum 10 zet Sorkar Pu Lal Thanhawla kaihhruaiin Pu Denga hmalakna a chhunzawm duh loh thu sawiin "Pu Hawla hian AR te chu Khatla rama sawn an nih tur thu 1992 khan a sawi a, khawpui aṭanga sipai insawn chhuak a hriat ngai loh thu a sawi a ni" a ti bawk.

"Kum 10 chhung Congress sorkarin hmalakna mumal an neih loh hnuah 1998 a Pu Zoramthanga kaihhruai MNF sorkar tharin kum 1987 a Pu Denga hmalakna a chhunzawm leh a. Pu Tawnluia Home Minister laiin Ministry of Home Affairs aṭanga sum hmuhin kum 2008, MNF sorkar tawp dawn khan cheng nuai 14517 laiin Zokhawsanga AR sawn chhuahna tur hmun siam a ni" a ti bawk.

Mite chuan an sawn chhuak der tawh: Kan ṭhenawm lawk Manipur chuan an khawpui lailia awm, Assam Rifle hmun zau lutuk chu a ramri pawh tui khuah mawi lutuk hmanga an chei mawi zawh hnu lawkin, an sawn chhuak lawng lawng mai asin.

Anni chuan Assam Rifle hmun ruak chu, inches khat pawh mimal tan an hmang lo, khawpui chei mawi nan, sorkarin a humhalh bur mai a, hmanlai building hlui la awm ang ang pawh, a chhe lai siam ṭhain, a hmanlai thei ang berin, an brick rem tla bal tawhte kha, cement hmang miah lovin, hmanlaia a charh nana an hman ṭhin, Chinai leh brick dip chawhpawlh hmangin an rem ṭha leh ngat ngat mai a ni.

Sawn chhuak ngei rawh se: Khaw­pui aṭanga Assam Rifle sawn chhuak tur hian, Central sum tam tak hman ral a ni tawh, khawpui aṭanga Assam Rifle sawn chhuah hi Central lam pawhin min support tihna a ni. Inremna thu kan rawn hawn e, titute hian nawr chhuah hi an bat liau liau a ni. Kut min bentir ringawt hian a tham ral palh ang e, mipuite hian ben thlawn kan duh lo. LSC 50 lai lo nei hmante kha chin fel a har lo turah mipuiin kan beisei bawk.

Lunglei mipui kut benna pawh: Pukpuia Engineering Collenge hman ṭangkai a nih theihna tur, department hrang hrangin ruahmanna an siam hnathawhna tur chu, CM-in July 9.2022 a Engineering College a tlawh ṭuma ṭawngkaa cheng vaibelchhe 11 special assistant fund aṭanga sunction order pe nia a sawi chu, Lunglei mipui mai ni lo, Hnam Runa mipui ṭhu khawm pawh kut an ben hum hum tawh kha. Amaherawhchu, a khaihhnawi department Power & Electric Department te, PHE Depart­ment te PWD te hnehah RTI hmanga Lunglei Zonet JB zawhna siam chu, CM in order a siam an hmu lo an lo ti leh si.

Theiriat veng chhak playground pawh, Sports Minister-in tun ṭhal chhunga laih chhunzawm nan Rs. 30,00,000/- pek an nih tur thu Assembly House, Feb. 28, 2023-a a sawi pawh kha, Lunglei mipui chuan kut an lo beng dur dur a. Mahse maw Mizoram State Sports Council-in, tun dinhmunah hmalakna a awm lo tih RTI zawhna an chhanna a ni leh si.

Lunglei khawpui kawng bawl pawh, kan pun khum hrep hnuah, min rawn siamsak ta a leh, mipuiin kut kan beng dur dur a. Mahse he khawpui kawng siamna sum hi Lunglei By Pass kawng siamna tur sum hmanga siam a nih thu mipuiin kan hriat leh takah chuan, sakhaw hruaitute meuh pawh hnuk ulh ṭeuhin an au chhuak ta a nih kha.

Kan la beng thlawn zel dawn em?: Kan huaisen ṭhin khawp mai, tih ngei ngei tur ni lovah mipuite kut min bentir hluah hluah mai chu a nia. Mipui kan fing tawh, ṭawng chhuah mai mai hi ching tawh lo teh u. Kan thusawi hi record a awm tlap zel tihte hi kan hre ve kur tho si.

Nuihza siam nan kan hotute hi hman fo kan duh bik lo che u. Kut ben thlawn lohna tur thu lawmawm sawi ve tawh teh u.

- Lalrinliana Colney