Written by
- Lalrammawi Ramhlun South
HRISELNA LEH NUNNA NGE INTHLAN HRAM?
Kan ram dinhmun han thlir te, kan Aizawl bik han luhchilh thuk deuh te phei chuan Covid 19 avang chauh pawh hian kan inthlan hun hi tihdanglam a ngai viau tih a hriat theih tawhin a lang. Mizoram Election Commission chuan inthlang ngei tur zawngin boruak a la kalpui reng hi a chhan awm ang pawh rinthiam pui pawh a harsa ta hle mai.
Inthlan hi ssawrkar tan a hautakin sum leh pai pawh senso a sang ṭhin a. Hei hi inthlan loh chhan tur atan chuan sawirik a ni lem lo chuan a rinawm. Sawi lansarh zawk tur chu democracy danah inthlan hi a pawimawh a, tunah inthlan a hun a, a dinglaite hun a lo tawp tawh bawk si. Chutih laiin an hun pawh vawi hnih lai pawhseisak an lo ni tawh a, inthlan ngei a ngai a ni tih chu, inthlan ṭalh duhtute chhuanlam leh sawimawina a ni ngei ang. A phenah hian intlan ngei ngei a ṭul chhan thil dang awm mah se sawi lan a remchang lo ngei pawhin a rinawm.
Mipuiah sawrkar hi a hniam ru hret hret si a, tunlai ṭawng taka kawisurut a kan inthlan hi kan Party tan chuan tihmakmawh a ni tlat, tih te hi inthlan duh tlat thinlung kilkhawra inthlan ngei a ṭulna autirtu a ni thei. Chutiang a nih erawh chuan a tenawmin a nunrawn thlak ngawt ang.
Kan hun tawng hi han bih nawn leh pawh hian, kan ke pen hnu te pawh an zahawm ta mai alawm maw le. Pastor pakhat hrikai sain a lo haw nia hriain mipui kan ralkhel a, kan hawi tang hru tawh kha a ni. Chutah thichhawngin a lum a, thu kan awih phah viau pawhin a hriat. He Hripui hi a nihphung tak hi khawvelin a hre chiang chiah si lo. Inkaichhawn theih dan ni awm tak lah chu video clip a darh chum chum a, kan ralkhel tak meuh a nih kha.
Hun a kal hret a, hripui lakah ram chhung a himin kan hria a. Mipui rilru pawh a zalen ṭan tihah ram pawn lama tangkhangte an lo haw a, hri chu kan nei ta nual mai. Sipai leh BSF lam te phei chuan hri hi an hlau vak lo emawni chu tih theih hialin an inkaidarh ni ten a lang ta dah. Khawtualah kan kawtkai ngeiah, zin chhuak hauh loten hri an kai thu test report velah a lo lang ta a, naupang nen lam min luh chilh ta.
Candidate te quarantined vek na area te kan nei chho pang leh ta nghal nen. Inthlan hram hi chu a theih dan zawna pumpelh rih a va ṭha em.
Tunah hian Election Commission lam chuan an hna chhuanlamin kan khawtlang dinhmun thlir tel thiam hauh lovin inthlan a han kalpui chho ta zel hi, khaw hawi ti zauvin, an mit han meng zau deuh se a duhawm ta hle mai.
He natna inkai chhawn theih dan leh kaichhawn theih loh dan pawh khawvelin chiang taka a sawi theih loh lai hian, khawvel sawrkar zawng zawngin an duh ber pakhat, khua leh tui hriselna leh damkhaw chhuahna an buaipui a. Ke an pen a, a ṭul chuan khua leh tuite himnana Dan pawh an siam mai ṭhin lai hian vote thlak tur hian tunge chhuak ang? Natna lang chhuak lo, hrikaite an awm tel ṭeuh theihna hmunah hian tunge mahni hriselna, mahni lu va zuar duh khawpa vote chu va thlak ngam ta ang le? Social distancing pawh va ti eng ang mah ila, Mizoram Election Commission ruahmanna thlapin kan vote thlak hun nghakin kan han ṭhu tlar ang a. Button pakhat inhmeh ṭawmin emaw seal pakhat kan han in hman ṭawm ang a, Voting Chamber (Pindan) pakhatah kan inluh chhawk dawn.
Mi ṭhutna hnuah kan ṭhu dawn a, mi khawih hnu kan khawih dawn. Kutkawr min sem vek dawn em? Kan ṭhutna hnu kha midang ṭhut leh hma in an sanitised zel dawn em? Mi 50 an ko chhuak ang a, a dang 50 an ko chhuak leh thliah thliah dawn ang em? Mipui, khua leh tui te him nan zawhna a va tam ve le.
Hetih lai hian vote thlak ngam lo tur Group hlawm lian tak tak an awm thei. Group khatna, Hripui hian kum upa lam leh bawrhsawmna ruk neite a luhchilh a hlauhawm zual tih a ni. Group 2 na. Nausen leh naupang tan pawh ṭihbaiawm a ni. Group 3 na, Naupang mahni la in enkawl fel thei lo, pawmlai leh pawmlai ang maia enkawl ngai la neite fimkhurna tur a tam bawk. Hetiang mite tel lo hian kan khawtlang hruaitu chu lo inthlang teh u, min ti la ta cheu em ni ang?
Mahni lo chakvakin he Hripui hi tuar nep thei deuh dinhmunah pawh lo ding ta se, tunge mahni chhungte, mahni hmangaihte tan Virus hi ka hawnsak miah lovang tih inhria? Ngaihtuahna hmang tak tak chin chuan zalen taka vote kan thlak ngam loh a, kaihhnawih chhe tak kan chhungkaw tana a awm palh ai chuan vote thlak lo mai teh ang tia thutlukna siam lovang aw? Chutiang thutlukna chu lo nei ta ila tuinnge dem thei ang? Taksa chaklai te Vote chiah a tla thei a, a tla tlem tak meuh thei tih te hi thuneitute hian an chhut ang em?
Party lam hian an lo chhut a nih pawhin election kaltlang pui tum a nih chuan an strategy (ralrel) thlakin kawng thar an duang thei bawk ang. A hrisel lo zaw mah thei mial bawk.
Vote hi tla chhe ta em em sela, Mizoram Election Commission hian mawh a phur tur a ni bawk ang. Inthlan avang liau liau hian Hripui kai darh ta ila Mizoram Election Commission hian mawh a phurin, natna enkawlna senso a rawn tum ang em? He hripui hi pandemic a nih bik lai hian, Hripui inkaichhawn lohna (zero transmission area) hmunah inthlanna hmun hi an siam thei ang em? Democracy-ah chuan khua leh tuiten zalen taka kan voting right kan hman (exercise) theih na tur hi a ni lawmni kan enghelh a, kan buaipui ṭhin?
Hnam tenau, mi tlemte vote thlak ṭha thei lo palh awm thei buaipuite khan kan vir buai chung tawh ṭhin a ni lawm ni? Tunah chhan dang avanga vote thlak ngam lo an awm ṭeuh theih lai hian, hlimthla mai buaipuiah min ngaiin a kaltlang lui dawn em? Thutlukna nunrawng tiin kan la invuah sak palh pawh a hlauhawm hlel ta lo e.
Mihringin mahni mihringpuite chunga ro a relsakah hi chuan hmangaihna tel lo thutlukna ti hiala sawi zui a hlauhthawnawm thei a nia. Nunna a hlu zawk a, inthlan hi chu mihring avanga awm a ni chauh.
Mizoram Election Commission hian inthlan hi han sawn hram teh se. Dan siam a ngaih pawhin Lagislature-te kan nei alawm. Mipuite u, thuneitute i au ang u.