Written by
- Dr Lalmalsawma Nghaka
Kulikawn

That Loh Theih Lohna Bawm

"Chhung inkhawm" atan kumin chu Upa Lalnunpuia Hrahsel buatsaih, Nî Tin Chhûng Inkhawm Bu kan hmang a. April 6 zan khan 'Ka In Duh Khawp Lo' tih thupui hmanga chhiar tur a tih chu Philippi 3:12 "Hmu tawh reng inti ka ni lo va, famkim tawh reng inti pawh ka ni hek lo; "Krista mi man chhan chu kan man thei dah law maw tiin, a ûmin ka ûm zâwk a ni," tih a ni.

Tirhkoh Paula meuh pawh Krista tana a inpêkna leh a rawngbawlna kawngah a induh khawp loh chuan keini phei chu kan in duh khawp mawlh lo vang. Pathian min hmangaihna ropuizia aṭanga inteh phei chuan famkim lo mihring hian induhkhawp nî kan nei lo vang, tiin a ziak. Kan induhkhawp lohna hian inkiltawihnaah min hruai lo se, Pathian min belh tîrtuah hmang zawk ila, a ti a ni.

A thu hi a rilin a dik hlein ka hria. Tirhkoh Paula te meuh pawh an in duh khawp lova an insit ṭhin a ni. Hemi thu ka ngaihtuah mek lai hian Politics-a inhmang kan nih ve takah chuan ram mipuite rawngbawlnaah hian kan thlan tlin a fawng vuana dinhnum sanga lo awm tawh ṭhinte hian, induhkhawp lohna leh insitna an nei ṭhin ang em aw tiin ka ngaihtuah a, an neih ṭhin ngei ka ring a ni.

Mihring ve tho, chak lohna tam tak nei ve tho, mihring ziaah fakna thu nanana te chu ngaihthlak nuam tih a ni a, mihring zia a bet dang leh chu min zilhhautu, kan chak lohna lai min sawisaktute ngaitheih loh hial changte pawh an neih ka ring ve a ni.

Zofate hian politician-ah mi ṭha tak tak, sulhnu ngah leh kutfai kan nei ve ṭeuh tih kan hre tlang awm e. Chung senior politician zinga la active em emah chuan Pu Lalsawta hi kut fai, midik, rinawm leh hlemhletna laka fihlim langsar zual zinga sawi tel loh theih loh a ni. (Upa Liansailova, Lt. Col ZS Zuala, Pu F Lalremsiama IFS etc. te kut fai zinga langsar tak takte pawh kan lo nei tawh ṭhin bawk.)

Pu Lalsawta'n a lekhabu ziah 'Ṭhat Loh Theih Lohna Bawm' a release khan enga ti nge a release chhan hi ni ang aw! tiin ka ngaihtuah a. Ani ang hlemhletna laka fimhlim bura ngaih ni si, a eiru dawn lo chiang tia ka mimala ka rin bur ni si, amah ngeiin min kaihhruai dan system tur lekhabu hmangin a ziah kher tiin zawhna neih ruk chu he Bible chang Philippi 3:21 ah hian a chhana ka hmu ve ta tlatin ka hria.

Pathian thu nena khaikhin teh daih chu in ti a ni maithei; amaherawhchu, keini Kristian ram inti siin ram inrelbawlna ṭha kan va mamawh êm tih ka thinlung phekah hian a chiang em em si a, ka ngaihtuah zawm lo thei lo a ni.

Pu Lalsawta hian mihring ve tho a ni tih a inhmu chiang em em mai a, chak lohna nei, induhkhawp lohna nei, tun aia ṭha zawk ni thei a ni tih a inhmu chiang hlein ka hria. Chumi a hriat chian em avang chuan rilru nasa tak seng chung leh, (ṭawngṭaina nasa tak nen) he lekhabu hi a buatsaih a nih dawn hi tih ka chhungrilah hian a chiangin ka hria a ni. A induhkhawp lohna, a chak lohna lai chu inpawm ngamin, huaisen takin, ''Hawh u, ka naute u, hetiang hian kal ang u aw" a tihna a ni ber mai.

He ṭhat loh theih lohna bawm lehkhabu hi ram tana kan thawhpui ZPM Vice President, Ex-Speaker hlui Dr. Kenneth Chawngliana pawhin May 10, 2022 Mizoram Legislative Assembly kum 50 tlin Golden Jubilee lawmna, Assembly House Annexe Conference Hall-a Seminar buatsaihah khan a paper Present “Ram hmasawnna tluantling nei tura Legislature-te pawimawh-na” tih chungchangah Pu Lalsawta lehkhabu, Ṭhat Loh Theih Lohna Bawm' hi ṭha a tihzia hlim takin a sawi.

Pu P.L Liandinga pawhin Vanglaini chanchinbua, ama column-ah Pu Lalsawta lehkhabu ziak, Ṭhat loh theih lohna bawm lehkhabu ṭha a tih thu lehkhabu pahnih tih hmangin a ziak a. Pu Vanneihtluanga pawhin 'Ṭhat lohna theih lohna bawm' tih lehkhabu hi MAL Book of The Year Top 10 zinga lang phah tur khawpa lekhabu ṭha a nih thu ni 10.3.2023 (Zirtawpni) khan Congress Bhawan-ah 'Politics tha' tih a sawi nghe nghe a ni. Lo chhiar ve ula ka duh hle mai.

Ram leh hnam ka hmangaih, ram leh hnam ka phak ang tawkin sianṭhat ka tum ti tan "Ṭhat Loh Theih Lohna Bawm" hi deusawh a, hnualsuat a, nuihzat mai mai a chi ta hauh lovin ka hria. Eng party emaw awn lam kan nei a ni maithei, amaherawhchu, he lekhabu tlawmte hi kum 2023 kum tawpah hian tu pawh lo sorkar se, chumite chuan kan ram leh hnam tana danglamna siam an tum a nih chuan he lekhabu phek tlemte lek nisi hi an hnualsuat thei lovang.

A tawpkhawkah chuan finna leh remhriatna zawng zawng min petu famkim chu Pathian thawk khum kan Bible hi a ni. Mihring chak lo te te ni mah ila, Pathian rawn tlat zel a, amah tih (hram hram) tlat chunga ram hruai a hun hle tawh mai.

Engpawh nise, Zofaten kan neih ram hruaitute zingah kut fai kan tihte zing ami Pu Lalsawta'n, Ṭhat Loh Theih Lohna Bawm a ziah hi tu pawhin vawi khat tal uluk takin chhiar i tum ṭheuh ang u.

- Dr Lalmalsawma Nghaka, Kulikawn