Zai thiam chu nasa takin zai mai se, Chutiang bawkin inkhel thiam pawh Zirtirtu pawhin zirtir mai rawh se
Mizorama political party lian pathum - MNF, Congress leh ZPM party-te hian Facebook-ah hian page an nei hlawm a, chung an page-te chu zan lamah hian hun âwlah ka en ve fo a. An thu leh hla, an press release-te hi ka chhiar ve fo mai. A bengvarthlak viau nghe nghe. Kan political party-te hian social media an hmang ṭangkai zel tih a lang a, a lawmawm. Kumin hi inthlan kum a ni bawk nen, social media-ah ṭan an la viau ni pawhin a lang. A ṭha e.
April ni 17, 2023 (Thawhṭanni) zan pawh khan party hrang hrang page ka'n en kual leh thuak thuak a. MNF page-ah April 17, 2023-a Hnam Runa an inkhawm chungchang press release a lo awm a, an President Pu Zoramthanga leh Minister Dr. R. Lalthangliana te thusawi a lang a. Dr. Thangtea thusawi an tarlan, "Zai thiam chu nasa takin zai mai se. Chutiang bawkin inkhel thiam pawh. Vawi khat pawh minister la ni lo tan CM nih tum ngawt mai chi a ni lo," tih erawh chuan min khei riau mai a, ngaihtuahna a tikal thui ta deuh.
Dr. Thangtea thusawi ka chhiar rual hian, mi chungchang kan sawi hian ngaihtuah ngun hmasak a ngai a, sawi hmain kan thusawi chuan mahni ngei pawh a huam tel thei a ni, tih ngaihtuah a ngai tih a lang. Hei hi kan politician-te hian an ngaihtuah tel a ngai a ni. Dr. Thangtea thusawi ka chhiar lai ngei hian, "Zirtirtu pawhin ṭha takin zirlaite thiamna neihtir turin zirtir mai rawh se," tih chu rilrua rawn awm nghal zat rêng a.
Mizoramah hian, India ram leh ram dangahte pawh a ni ang, politician zinga tam tak chu politician an nih hma leh political party-a an tel hmaa hna thawh nei te, kalna bik neite an ni. Dr. Thangtea'n a sawi chhan nia lang chu zaithiam lâr tak Pu Vanlalsailova leh Mizo footballer ropui Pu Jeje Lalpekhlua te an nih hmel a. Chutiang zelin a sawitu Pu Thangtea pawh hna thawh nei, college zirtirtu a ni ve bawk.
Dr. R. Lalthangliana hian Jeje Lalpekhlua hian football khelh a chawlhsan tawh tih a hre rengin a rinawm a, professional footballer tam takin inkhelh an chawlhsan hun ang kum a thleng ve tawh hrim hrim a, chu bakah, hliamin a lo tibuai ve reng bawk nen. Football khelh chawlhsan tawh na nâ nâ, inkhel zel tura a beisei ngawt mai hi chu a ti fuh lo deuh. Zirna lama a thlen sanna leh a thusawi a inhmeh lo.
Mi titi velah Jeje-a hi Dr. Thangtea bial, South Tuipui constituency-ah a luhna party aṭangin MLA candidate a ni dawna sawite a awm a; dik tak maw? A tak tak a nih chuan amah khingtu tur a ni dawn si a, Dr. Thangtea hian a bei ṭan nghalte pawh a ni ang e.
Dr. Thangtea sawi angin, miin a hna thawh pangngai thawk char char dawn ta se, politician tur te, ram hruaitu ṭha turte kan nei thei nang. Kan minister leh MLA ni mekte leh ni tawhte pawh eizawnna hna dang nei an ni deuh vek hlawm. Amah Dr. Thangtea ngei pawh college-ah zirtirtu a ni. Jeje-a leh Sailova te a tih ang hian, amah leh amah hi a hna pangngai rinawm taka thawk turin inti ve se, 'Zirtirtu chuan zirtir mai rawh se' inti ve ta se. Tuna minister leh MLA ni mek dangte pawh an hna leh tih ṭhin pangngai ti zel turin ti ve se. Chuti a nih chuan MLA a ni ngai lo ang a, minister pawh a ni kher lo ang. Mahse, ram a vei a, ram hmasawnna hna thawh a duh vang a ni chêk ang a, political pary a zawm a, inthlanah candidate a ni a, mipuiin an thlang tling a, minister hial a nih theih phah ta a ni.
Chutiang chiah chu a ni, Jeje-a leh Sailova te pawh. Ram an vei a, politics hmangin ram siamṭhat an duh a, ram tan a tak taka hna thawh an duh ve a ni ngei ang a, an duh ber political party an zawm ve a ni mai. Mahni indahṭhaa mi dang lo sawisel leh sawi hnâwm bik kher tur a ni lo e; a puitling lo a, mi fing lo zia a ni.
Political party hrang hrangte MLA inthlanah te, municipal inthlanah te, inthlan dangahte pawh, mi ṭha nia an hriat te, mi lâr leh mi hriat hlawh bik te, khawi emaw biala tling thei tura an ngaihte hi an candidate ni turin an sâwm fo. Chutah chuan Mizorama political party-te zingah a tuate mah an bâng bik lo. A bik takin party lian pathum - INC, MNF leh ZPM-te phei chu an ni leh zual âwm e.
Politicval party-te'n an sâwm rawn zingah chuan lo hnar fithla ṭhaktute an awm laiin, ṭha an tih ber party-a luta candidate ni zui tate pawh an lo awm tawh ṭhin. Chutiangah chuan party ṭhenkhat hruaitute leh an mi leh sate'n duh taka an sâwm, mahse, party dang zawm ta site chu ṭawngkam chhe tak takin an sawi zui fo mai. Chutiang chu tunah pawh hian kan hre mek zel a ni hi. A zialo a, a ninawm bawk a, politics ze ṭha lo tak a ni.
Vanlalsailova ngei pawh hi tuna a luhna party ni lo, party dangte pawhin an sâwm ve tho niin an sawi. Jeje-a hi party dangte'n an sâwm ve tho em ka hre lo thung. Mahse, an duhna ber party-ah an lut a, an thlan tâk loh party-te chuan an sawichhe zui leh nghal zat mai bawk a. 'Hosanna' tia an chawimawi hnu lawkah an party an zawm loh avangin 'Khêng bet rawh' an ti leh nghal mai si a ni ber e.
Politician-te hi eizawnna hna thawh bik nei hrang hrang an ni a, an ni zel bawk ang. Sumdawng te, sawrkar hna thawk ṭhin te, danhremi te, kuthnathawk te, infiammi te, zaithiam te, hna dang dang thawkte an ni ang. Heti hian i ti ang u: eng hna thawk mi pawh ni se, eng mi pawh ni se, politician ni ve tlak lo ang maia an hna pangngai thawk zui zel turin i inti tawh bik lo ang u hmiang!
Kan politician-te zingah tun hma deuha politics an khelh dan anga tun thlenga la khel zui ta zel, thu an sawi dan pawh thlâk tum chuang lo an la tam niin a lang; a bikin upa lam deuhte an ni zual. Chutiang chu ṭhangthar, ṭhalai, vengva tak tak, thil nihna tak tlang taka sawi duh leh hre duh tawhte zingah chuan a tla na tawh lo hle tih hriat a ṭha. Hlawhtling chuang lo tur zêldin thu leh beiseina mak tak tak nen thu an han sawi a, a ṭhen chu anmahni ngei pawhin an âwih lo ang a, tih turte a ni ṭhin. Chutiang chu ṭhangthar, ṭhalaite hian an ning, an hnê, ninawm an ti tih hriat a ṭha.
Fimkhur takin, dik takin, thu puarpawlêng mai mai tel loin kan political party-te leh politician zawng zawngte hian ṭan la se. Kan party mi an nih loh vanga mimala insawichhiat nghal ngawtte hi i sim teh ang u. Politics hi khelh fuh tur a ni lo a, khelh dik tur a ni zawk.
- Zoramchhana