Written by
- Hruaitluanga Pa

KUM 2026-AH CHUAN...

Mizoram khawchhak lam, thingtlang khaw pakhatah ka zin a. Aizawl aṭanga a hlat tham deuh avangin khua chu unau hmel haiah ka thleng a. He khua hi ka lo tlawh ve zauh zauh ṭhin a nih avangin thlamuang taka ka thlenna ṭhinah chuan hlim takin min lo lawm a, ka zin hah deuh avangin zanah chuan leng chhuak loin ka thlen in pa nen chuan titi phunglengte sawiin, kan inkawm a. Ani chuan tun kum hnih khat chhunga an khua a danglam chakzia leh hma an sawn nasatzia te, khuaa miten hna an thawh nasatziate leh in leh lo pawh a ṭhat ve tawh thute min hrilh mawlh mawlh a. Kei chuan hrethiam chiah loin eng vanga chutiang taka khua chu ṭhang nge a nih te ka zawt a, ani chuan phur tak leh hlim taka min en chungin an thlai tharte an hralh ṭhat thu leh sawhthing phei chu ba awm miah loa Kg-ah cheng sawmnga zela an hralh thu min hrilhin, anni chhungkua pawhin quintal eng emaw zat an hralh thute sawiin lawmawm a tihziate a sawi mawlh mawlh a, zante a lo rei tak deuh avangin a tuk lama khua fang tur leh ṭhenrualte tlawh kual tura sawmin, kan inmangṭha ta a.

Zing kan tho chu thlen in pa nen chuan lengchhuakin, VCP Pu Zira inah kan lut hmasa ber a, ani chu VC member dangte nen an lo ṭhu ṭhap a, lehkha leh thil dang buaipuiin an lo ṭul hle mai a, kan han inhmu chu kan hlim tlang hle mai. Bialtu MLA-in bial a fan tur thu hrilhin a lo hmuah dan tur member-te nen an lo sawiho mek bawk a, ṭhian hlui inhmukhawm chu kan phul hlut mai.

Ka thlen in pa sawi ang takin tun hma ka zin ṭuma in chhe te te dinna ṭhinah khan in ṭha tak tak a lo ding tawh a, chu'ng inah te chuan lut kualin an nun a lo hlimin a lo zangkhai hle mai a, amaherawhchu in ṭha leh ei leh bar an hnianghnar tàk avanga chapo erawh chu an awm miah lo, an bula awm a nuamin a thlamuanthlak hle a ni.

Tukṭhuan ei hma deuhin Tlangauin (Information mike-ah) Bialtu MLA a lo kal tur thu leh a hman remchang apiangin lo hmuah tur a ni e, tiin a rawn puang a, ṭhalai ṭhenkhat chuan “kan VC te an awm tho a, lo lam hna ṭul nen” tiin feh turin an insiam mawlh mawlh a. Chhun dar 12:00 velah Bialtu MLA chu a lo thleng a, a hun tiam a rawn bawhpelh deuh avangin a lo hmuaktute chu an lung a awi chiah lo a (an lo kalna kawnpui kawng khuarah motor a insawh a, a thi thut mai a, chumi avanga han tlai deuh hlek chu an ni).

Ina an luhkhawm hnu chuan an lo intiam angin an MLA duhawm tak chu arpui tui lai ngei mai talhsakin chhunchaw an fakpui ta a. An VCP chuan annu hnenah chuan, “Thingpui sen hang han lum rawh le, kan MLA te nen hian inkawmho pahin kan lo in ang e,” a’n tir nghal zat a, kar lovah thingpui sen hang chu an nu chuan a rawn chawi lut a.

Thingpui sen hang dawm pahin khaw hotute chuan an MLA hnenah chuan, inthlan dawn khan kan kawnpui kawng chhe lai hi “Thlan tlin ka nih chuan ka rawn siam ṭha nghal ang” kha i ti a, hei kum 3 dawn a liam ta reng mai a, sawrkar sum dinhmunin ziaawm lam pan mek mah se, harsatna te pawh awm thei a la ni a, i siam thei dawn lo a nih chuan sawi hreh lo la, kan khaw kawng a ni a, kan thlai tharte kan hralh ṭha a, hemi kawng siamna hi chu kan thawhkhawm thei maiin kan ring a, amaherawhchu inthlan dawna i intiamna a nih vangin ka han sawi leh mai a ni e’ tiin chapona tel lo, thawhrim avanga intodelh leh zamna tel lo, mahni inringtawk takin an bialtu chu an zawt a.

Hetia an inkawmho lai hian an khaw sumo driver Aizawla awm mek chuan an VCP chu a thilchah chungchangah a rawn bia a, chu chu remchanga hmangin Pu Ruata chuan sumo driver chu be vein, arham ip (bag) nga emaw lek rawn hawn tur leh a man chu Gpay mai turin an lo inchah ve bawk a. “Hna kan thawk nasa a, kan ration buhfai hi a ṭha lo deuh hlek a, buhfai ṭha ei a ngai a ni”’ tiin a ṭhianpa Khumtea chu a lo hrilh zui mawlh mawlh a.

An mi hmuah ber MLA pawh chu khaw dang tlawh tur a la neih nual avangin zan pawh riak loin a haw leh ta a, an haw kawnga kawnpui kawngchhia, khawtlang hruaituten an sawi chu en haw pahin, thla khat chhung ngeia siam turin thutlukna a siam ta a ni.

Hman kum lawka an pain a boralsan tak ka nu Rovi ka tlawh zawk a, an fapa kum 18 mi lek, Tluangtea, retheih luat vanga sikul kal thei lo, kal châk si, a nu enkawl ngai bawk si chu feh turin a lo insiam mawlh mawlh a, a nu hnenah chuan, “Ka nu, kumin chu tuna kan neihsa bakah hian ṭin hnih hmun tal ka vah belh dawn nia, kan in hi sak ṭhat a ṭul ve tawh si a,” tiin a nu chu a ràwn a. Chu mite nufa ram rorelna dik avanga an kut hnathawhte malsawma a awm han hmuh chu a nuamin, a hlimawm ngei mai!

Tun hma kum 4/5 kal taa chhun pachanga tlangval hnathawh tur nei loa tei mai mai, hlui hnih hlui thum daih khawlaia awm mai mai ṭhin hmuh tur an awm ta lo a, rál an lo kal palh ang tih hlauhawm khawpin khawchhung chu a reh deuh ṭhiap mai. Tar leh hmeichhe chak vak tawh lo deuhten an tute awm pahin sawrkar thar lo din aṭanga an khaw hmasawn dante, an tu an faten hlim taka hna an thawk bawrh bawrhte, an tualzal nun zalen leh lo hlim tak dan te, aia upa leh an nu leh pate zah tak chunga ṭhalaiten hlim taka an chhungkua an enkawl dante chu thlamuanthlak tiin an lo sawi khawm ve laih laih bawk a.

Tin, he khuaah hian mak deuh mai chu an han chhut danin kum 2/1 kalta aṭang khan nau piang an pung tlat mai hi a ni. A hmaa kum khata nau piang pahnih thum lek ni ṭhin kha kumin phei chu sawm dawn lai nau piang an awm tlat mai hi a ni. A chhan ni awma lang chu ahmei apain hna an thawk nasa a, an taima a, nula tan mipa fa, taima leh anmahni chawm zo tur an rin ngam an lo pung a, nula leng ṭul nia miten an ngaihte pawhin pasal ṭha tak tak an lo nei ta a, innei an pun chuan nau piang pawh an lo pung nge nge a. Tin, kut hnathawktuten ngaihsan an hlawh a, an thawhrim ang zela hlawkna an han hmuh takah hian a hma aiin hna an thawk nasa a, mipa chang ni loin hmeichhiate hlei hleiin ṭhahnem an ngai a, nau pai leh nau hrin kawngah pawh harsatna tam tak an pumpelh a ni.

Mihringte hi kan taksa a chet tam poh leh kan lo hrisel a, taksa chakna a lo pung a. Tin, nute pawhin hna an thawh nasat avangin nau hrin kawngah harsatna tam tak an pumpelh a, chuvangin kut hnathawktute ngaihsaktu sawrkar lo ding hi he khua hian a hlawkpui hle a ni.

Kan kohhran hruaitute leh ram veitu, ram hmangaih tak taktuten nau pian pun a ṭul thu an lo sawi fo pawh hi he sawrkar hian hma a lo la reng a, thu mai ni loin a takin min lo zirtir reng a nih hi.

Ram buai hma hun, chhungtinte mahni kutkea kan din theih lai, kan intodelh ṭheuh hun lai angah min hruai kir a, khawl changkang leh hmanraw ṭha zawkin kut hnathawktute min thuam bawk a. Tuna sawrkarin min kaihhruai ang hian kum 20/30 kalta aṭang khan hmangaih takin min zirtirin min lo hruai chu ni se khi...ah kan awm tawh tur. Tunah erawh Mizoramin hmangaihtu dik a thlang chhuak ta a, kan kir tawh lo ang a, hma lam panin kan kal zel tawh ang tih hi khaw mipuite ngaihdan a ni.

Tichuan, chu khuaa miten anmahni hmangaihtu tak takte thlang chhuak a, ram mipuiten rualkhai taka hma an sawn theihna tura thawktute avanga hlawhtlinna lo thleng ngaihtuah reng chung leh ka ṭhiante, ka chhungte leh ṭhenrual ṭha, a mipui mimir zawng zawngte, an kut thawhrim rah sengtute hlim hmel mitthla reng chungin ka hawsan ta a.

- Hruaitluanga Pa