Written by
- Zonunsanga
HRIPUI KARA VC/LC INTHLAN - NGAIHVEN HLAWH
Kumina Village Council/Local Council inthlang tur hi, tun hma zawng ai khan party tinte kan phur tlang vek mai a, neutral-ho tak pawh hian ni dang aiin an ngaihven hle a ni. Hripuiin min chim lo phei se, kumina VC/LC inthlan hi thawm a na viau mai awm mang e a tih theih. Hripui leng avang hian party-a mi ruh takte lo chuan vote an thlak ṭha ngam dawn lo ang tih hlauhna a awm a, chu tak chu ruling party hian an chakna chhan tur nia ngaiin inthlan sawn hlat loh dan ngawt an dap niin a lang. Mipui an ralṭit poh leh an vanneihna niin an ngai a nih hmel. Chutiang chu an ngaihdan siamtu a nih tak tak chuan, hripui chuan mipui luhchilh zual dawn pawh ni se, thuneihna an chan phahna a nih dawn phawt chuan an pawisa lem lo tihna a kawk thei ang.
Neutral-in inthlan an ngaihven chhan
Hripui leng boruak rit tak karah pawh neutral chena VC/LC inthlan kan ngaihven riau chhan ni thei ṭhenkhatte chu :-
1. Rorel lai MNF party hian kum khat leh thla riat chauh ro an la rel a, mipui beisei an phak loh deuh vangin, mipuite hian sorkar hi VC vote hmanga han ben harh an duh a ni thei.
2. Sorkarin mipui beisei a phak loh chhan hi vote zawn hun laia an hotupa intiamkam lawk nasat lutuk vang pawh kha a ni chuang lo. Council of ministers zingah
ṭhalaite rin kai hmel thar duhawm tak tak an lo lang suau a, sorkar bul an han
ṭan kha chu thil ṭha nia an hriatah chuan an huai viau dawn a, an pen pawk pawk hman a, mahse hotupa khan ṭhalai minister-ho brake kha a rap ta mai si a. Budget session ṭhutkhawm vawi hnihnaa Demand-ah khan chu chu a lang fiah ta hle mai a. Hna thawh duh, thawk thei si lo minister ṭhalai rualho hi neutral mipuite hian vote hmangin vuipui an tum tih khawlai titiah hian an hriat a ni. Inthlan reng reng mipuiin an phurpui viau chuan, rorel dan kalphungah duhkhawp lohna a lian tihna a ni ṭhin.
3. VC/LC candidate zawn lai khan, thuneihna behchhana invauna leh intiamna kha a tam viau mai. Candidate atana it zawng an han sawm a, an nupuite emaw, an lamhnaite emaw sorkar hnathawk an lo awm hlauh chuan, mei nei ranin an han sawm ta ṭhin a. Candidate ṭhenkhat chuan an lamhnai sorkar hnathawk transfer an hlauh vangin candidate an pawm a, ṭhenkhat ve thung chuan an chhungkuaa hna zawnglai tan hna hmuh mai beisei vangin candidate an pawm a, an rilrua an tuina zawkah an din ngam loh phah bawk.
Heng boruak karah hian neutral mipuite hian puanzar phen aṭangin sorkar hi zilh ngaiin an hria pawh a ni ve mai thei.
Ruling VC leh Eptu VC khaikhinna
Ruling party VC chu an inluling duh, contract hna thawkin an bo daih duh, tihte hi chu veng tinah tláng hriat a ni a, ruling party-in candidate nih an inchuh chhan pawh hei tho hi a ni a, khawpui lama mipuite hi chuan sawi tur an hre nual awm e. Minister pakhat khan 'ruling VC thlan chu sekibuhchhuak ang, opposition VC thlan chu chawhmeh hing ang,' tiin a rawn khaikhin a, a sawitu minister pawh kha a nuih a za a, fiamthu a thawhah ngai ila, eptu lam tan pawh huatthua lak tur a awm lem lo. Facebooker-hoin fiamthu an thawh a, manifesto lem an siam a, "Kan sorkar chuan MNF sorkarin Aizawl khawpui chhunga kawngpui an tihzim hi kan ṭhiat vek ang a, kawngpui hi a ngai angin kan tizau leh dawn," tih an ziak a, fiamthu ngeiawm ve tak chu a ni.
Vaibelchhe 93 eptu auhla
Sorkar ṭawng chuan Devolution of Rural Local Body Fund 2020-2021 tih a ni a, cheng vaibelchhe 93 hian Mizoram a lo thleng tawh a, Finance department-in an kawl ran tawh a ni. Hei hi state sorkarin a lo pawt hek thiang lo a, a lo hrensak thiang hek lo. Ruling VC nih vanga dawn tam bik theih a ni lo a, eptu VC nih vanga dawn tlem theih a ni hek lo; Mihring awm zat azirin sem rual tur a ni. Mizoram sorkar Finance Department lehkha No. G.11024/8/2020-FMC July 13, 2020 chhuakah khan Installment khatna atan cheng vaibelchhe 23.25 an rawn sem fel tawh nghe nghe kha. Khaw tin dawn zat pawh tarlan a ni.
Eptu pawl leader bial Thenzawl E VC-te chuan nuai 42.08 an dawng dawn a, first installment-ah pawh nuai 10.52 an dawng ang. Chutihlaiin CM bial Tuirial khua chuan nuai 7.67 an dawng dawn a, first installment-ah nuai 1.92 an dawng ang. Ruling bial leh eptu bial thliar theih a ni lo tih chu he sorkar lehkha hian a tichiang viau. Inhnial nan emaw, invau nan emaw, intihder nan emaw, fiamthu thawh nan emaw hman chi a ni lo. He sum semnaah hian Eng VC nge? Tu bial nge? tih lam ngaihtuah a ni lo a, an khuaah mihring engzat nge awm? tih kha tehfung awmchhun a ni.
VC/LC-te hi tute kutke nge?
Tualchhung Sorkar hi state sorkar chhiahhlawh tur emaw, kutke tur emaw an ni lo a, keimahni a thlangtu tualchhung mipuite rawngbawltu, kutke tur zawk an ni. Chuvangin Tualchhung Sorkar chelhtu turte kan thlan hunah, thil dang zawng aiin, Tualchhung mipuiten kan mi duhzawng kan thlan chhuah hi a pawimawh ber a ni. Ruling party nih vang ngawta thlan tlinte hi, thlan tlin an nih hnuah an inluling deuh zel a, Tualchhung tihhmasawnna aiin, mahni hamhaina contract hna lam an buaipui nasa zawk ṭhina sawi a ni. Ruling party VC member ṭhenkhatin thlawhhma lak loh ngawt an han chingte hi chu, an ngaihtuah sual nasa hle a ni. Chuvangin Tualchhung Sorkar atan chuan ruling mi an nih leh nih loh aiin, khua/veng hmasawnna vei mi, mi taima, kutke atana mi rinawm an ṭha ber zel a ni.
Kan khua/veng enkawltu tur kan thlang dawn a ni a, hripui leng karah vote thlak a ngai dawn a nih hmel a, vote thlak loh phah nan hmang lo ila, kan fimkhur phawt chuan hrileng lakah kan him thei a, hripui leng a reh hnu thlenga kan khua/veng kutke tur kan thlang dawn tih i hre reng ang u.