Written by
- Laldinpuia
Mitthi min vuitir ngam lovin vote thlak tir min tum (Mipui lungawi lo hi ruling party tan a fuh lo thei)
Mizoram sorkar chuan mitthi vuinaah mi 50 aia tam punkhawm a phal lova, mahni lam hnai bikte tih loh chu kal theih a ni lo. Ṭhian hnaite pawh kan invui thei lo a, an chhungte kan ken a ṭul avangin kan mithi vui dan hi chu vuitu awm loh aiah kan ti ve mai mai a ni. Hemi kara August 27-a Village Council leh Local Council inthlang tura State Election Commission lami ruahmanna an siam tlat mai leh party hrang hrangin sawn tura an ngen laia Ruling MNF Party in inthlan sawn tura an ngen ve duh lo hi mipuiin Ruling Party candidate an vote lo phah palh ang tih a hlauhawm ta hial a ni.
Sorkarin punkhawm a phal lo
August 13-a Mizoram sorkar thuchhuah, DIPR website lama kan hmuah chuan heti hian a inziak a ni:
"COVID- 19 hripui leng mekah Mizoramah pawh kai thar an pung zeI a. Hri dona kawnga thawktu ṭhenkhat pawhin vanduaithlak takin an kai a. Hetiang a nih avang hian mipui punkhawmna chhiatni/ ṭhatni - mitthi vuina, lungphunna, inneihna, etc hi hri inkaidarhna hmunah a chang ang tih a hlauhthawn awm hle.
Sawrkar-in Order No.B .13021/101/2020-DMR/Pt-III dated 31.07.2020 a tihchhuahah heng hmunahte hian mi 50 aia tam punkhawm a khap a; amaherawhchu, hei hian zawm a hlawh lo hle niin a lang.
Chuvangin, COVID-19 hripui leng mek laka mipuite kan him zel theih nan CM, Mizoram/ Chairman, State Disaster Management Authority ni bawk kaihhruaina hnuaia meeting chuan heng hmunahte hian khauh taka inkhuahkhirhna kenkawh ṭha a ti a. Heng hmunte hi in chhuizui theih loh hri inkaidarhna hmun a nih mai loh nan inkaihhruaina siam belh ṭha tih a ni.
Meeting thurel bawhzuiin Chief Secretary/ Chairman, State Executive Committee, State Disaster Management Authority, Mizoram chuan chhiatni/ ṭhatni puipunna hmunahte hian thu leh awm hma chuan a hnuaia thupekte zawm turin mipuite a hriattir a ni.
1. Chhiatni/ ṭhatniah Order No.B .13021/101/2020-DMR/Pt-III dated 31.07.2020-in a tarlan angin mi 50 aia tam punkhawm khap tlat a ni. Chhungkhat laina pawh a tlem thei ang ber kal ṭhin ni se, association/ pawl anga mitthi vuinaah mi 2 (pahnih) aia tam kal loh tur a ni.
2. Mitthi vuinaah social distancing a awm theih nan Kohhran hall emaw YMA hall emaw veng chhunga hall zau tawk tak, hmun remchangah vuina hun hman tur a ni. Hemi atan hian mitthi lawina Kohhran leh a veng neitu YMA ten ruahmanna an siam ṭhin ang.
3. Hall luhka zawng zawngah a lutte hming pum, address leh telephone number chhinchhiah tur a ni a, LLTF IVLTF ten ruahmanna an siam ang. Mi 50 aia tam chu luh tir loh tur a ni.
4. Chhiatnt/ ṭhatni puipunna hmunah reng reng zai/ zaikhawm loh tur a ni.
5. Mitthi vuitu tur chu a theih hram chuan kum lama la upa lo leh mi hrisel pangngai a ni tur a ni.
6. Mitthi vuinaah hian kum lama upate leh hrisel lohna benvawn neite kal loh tur a ni.
7. Chhiatni/ ṭhatniah mipui kalkawmten face mask an vuah vek tur a ni.
8. Mitthi vuina, lungphun, inneihna, anniversary, pawl thila kalkhawmna, adt.-ah attendance register YMA/ LLTF/ VLTF in an vawng theuh tur a ni.
9. Mitthi vuinaah thingpui leh a hmeh sem loh tur a ni," tih a ni.
Ka Pu Sanga pawh kan vui ve thei lo
A chungah khian sorkar thuchhuah, Chief Minister hova an thurelte a ziak ang angin dah a ni a, khi khian chiang taka a lan tir chu Mizoram sorkar hian pun khawm hi a hlau hle a ni. Mitthi an awm pawhin mi 50 an pel tur a ni lo tih a ni bur mai.
Entirna han siam ila: Pu Sanga a thi hlauh mai a, Pu Sanga hian unau panga a nei a, fa pali a nei bawk (hei aia unau ngah, hei aia fa ngah hi Mizo zingah an tam mai). Pu Sanga unaute leh an kawppui zawng hi mi 10 an ni a, an fate chu an Patea/ an Pu Sanga vuinaah hian sorkar dan avangin an tel thei lo. Pu Sanga fate hi nupui fanau nei tawh an lo ni hlawm a, a fate pali leh an kawppui chu pariat an ni a, a chunga mite nen khian 18 a ni ta a. Pu sanga nupui nen chuan 19 an ni a, a vuitu pastor leh Kohhran Upa nen chuan 20 an tling ta chiah.
Pu Sanga tute hi an zavaiin 12 an ni a (A fate hian fa pathum lek nei angin lo chhut ta ila), chuti chuan 32 an tling tawh a, 18 chiah an kal thei tawh. Pastor chauh hi chu a lang ngai lova, Bialtu Upa ṭawngṭai saktu turte an ngai a, Kohhran Committee zawng zawng an kal loh pawhin panga tal kal tur angin han chhut ta ila 37 a ni tawh.
Pu Sanga te hi an fala khawsa an ni si lova, kawmthlang leh kawm chhak an nei a, an in si chiahte nupa ṭheuh tal an kal loh chuan a dik thei si lova, kawmchhakte nupa, kawmthlangte nupa, an kawt kaia mite nupa lek pawh kal se 43 chu a ni ta. Chhei le, seat ruak a va tlem tawh si ve. Pu Sanga hi office-a hnathawk a ni a, an office aiawh sorkarin pahnih kal a phal a, 45 a ni ta. Pu Sanga hi mi pangngai a nih chuan ṭhian ṭha a nei dawn si a, chu chu panga pawh ni se 50 a ni ta der mai.
Pu Sanga te ṭhenawm hnaia mi dang zawng an kal thei lova, a unaute fa zawng zawng pawh an kal thei lova, an chhung hnai dangte pawh tumah an kal thei lova, sorkarin punkhawm a hlauh em avang a ni. Pu Sanga lah hi an in aṭangin Kohhran Hall-ah a ruang an phurh chhuah avangin kan sawi taka lang lo Biak In Chowkidar leh a fate an va dak ve dek a nih chuan sorkar dan an bawhchhe nghal a ni mai.
E khai a, YMA hruaitute hi 50 zingah chhiar tur nge chhiar loh tur le, an len tawh tlat lo mai. YMA hruaitu 10 rual a kuang leh a ruang buai puitute hi ziah tel loh chuan, 50 aia tam an ni dawn a, 60 an chuang tawh dawn si, sorkar chuan order hmang ngatin, "Mi 50 aia tam chu luh tir loh tur a ni," tih a ni si.
Sorkarin min au khawm leh si
Kan laina hnaite ruang pawh kan thlah ve min phal sak lotu ka hotute hian mipui nuai chuang chet velna inthlan vuk buaipui tlat sia mawle! Inthlang tur chuan a buai puitute an training a ngai, an inhmu khawm tuau tuau a, mi 50 aiin an tam daih a ni.
Kan unaute vuina aiin a pawimawh viau em ni? Vawi khat chiah kan piang a, kan hmangaihte pawh kan thlah liam theih loh laiin thla 18 chhung pawh sei theih VC term pawh sei kan duh miah loh chhan hi eng nge ni ta le?
Sorkarin mitthi vui dawna a hlauh em em Covid-19 hri hi inthlan dawnah hi chuan a hlauhawm lo sawt tihna a ni em le? Inthlan puan aṭang tawh khan khaw tinah party hruaitu hi social distancing ngai pawimawh thei miah lovin an inhmu khawm tuau tuau tih hi chu sorkar hian a hre chiang ngei si ang a, social distancing dan zawm lo chawi tir hian political party hi a huam ve lovem ni le? VC inthlan hmanhmawh chhan hi engnge ni ta ber ang le?
Tunah hian Quarantine Centre hrang hrangah hian mi an la awm nual ka ring ngawt a, chu mite chuan vote an thlak theih dan siam sak an ni dawn nge a, 'right to vote' chu Covid-19 hian a lak sak mai dawn? Covid-19 vangin mi ṭhenkhat chuan vote an thlak thei dawn lova, kum 65 chung lam tar chak lo tan, 'Vote thlaka hrikai palh nge vote thlak lova ina tawm?' tih zawhna a awm a ni.
I pa natna benvawn nei mek kha, i pi asthma avanga thaw hrawk hrawk tawh kha, i ni BP sang natna nei kha, i nu zunthlum avanga in enkawl kha vote thlak turin kal se, hri kai palh se, thih pui palh ta se, tu thiam loh nge ni ang le? Inthlan kal tlang puitu nge, vote thlak hram tura sawmtu nge, amahin vote a va thlak avangin ama mawhphurhna a ni zawk dawn? Dan lamah chuan mi dang mawhpuh theih mahse Covod-19 a kai palha a natna neih sa avanga a buai a, a thih hial tawh chuan nunna kha a hlu ber zawk si a ni.
Mitthi vuinaah pawh mipui 50 aia tam punhawm phal loh lai taka inthlan hi chu a inhmeh lo
Inthlan hun sawn duh loh chuan...
State Election Commission kutah inthlan hun hi a awm a, tunah hian ka hriatna a dik chuan Congress, ZPM leh BJP hian sawn hla turin an ngen vek tawh. MNF hian han ngen ve leh se SEC hian inthlan hun hi nakkum lamah daih pawh a duh chuan a sawn hla dawrh thei a ni.
MNF hian inthlan hun sawn hlat an dil ve duh miah loh chuan, mipui hian hri leng kara inthlan tirtu angin an hmu tlat thei a ni. Ruling Party tan VC inthlan chu bel chhunga sa a nih avang hian inthlan vat vat a, VC lama MNF chak tir thuai thuai an tumna a nih phei chuan, mipuiin Ruling Party hi an vote loh phah ve daih thei bawk. MNF hian SEC ah inthlan sawn hlat hi rawt ve ta se, 2021 ah pawh inthlang ila a seat la tam ber an ni dawn tho va, hmanhmawh lutuk lo zawk mai se. Tuna inthlan luih a nih chuan SEC lama inthlan sawn hlat dil lotu MNF hi mipuiin an vote loh phah thei tlat a ni.
Chief Minister hoa meeting-in kan Mizo nih tinuamtu ber mitthi vuinaah pawh mi 50 aia tam kal a phal lova, khawharte kan inhnemna ve ber khawhar hla sak pawh an phal lova, mitthi ina thingpui sem pawh an phal lo a ni. Chutih laia VC inthlan buatsaih 'luih hram' hi chu a phenah eng thil nge awm ang aw? tia ngaihtuahtu mipui hian Ruling an hnawl phah theih avangin Ruling MNF tan pawh party dangin mipui himna atana an ngen anga inthlan sawn hlat dil ve mai hi a ṭha zawk a ni.