Written by
- Lalremsanga
Mission Veng

Inthlan hun an sawn loh chhan?

Kan awm ve tih pawh hre lo, ti ngawt ila, 7th Day Adventist-te zara mi tam takin Mizoram an lo hriat ve na ram US nen kan inan deuhna pakhat chu Covid-19 hri leng kara kan inthlang ve ve tur hi a ni mai a.

Hmanni khan President Trump-a'n November 3-a inthlan tihkhawtlai a duh chungchang a sawi hnuah a ram mipuite chuan zawhna an siam nasa a. Tihkhawtlai theih a ni rĕng em? Tihkhawtlai a la ni ngai si lo a. Civil war an neih pawhin a hun pangngaiah an inthlang a, Great Depression, sum leh pai dinhmun tlakchhiat rupna an tawrh pawhin hun pangngaiah tho. Covid-19 in khawvel a rûn dan a danglamin nunna a suat hnem bawk nen. An ram lahin hri vei record an siam chho mawlh mawlh bawk nen. President chuan a tikhawtlai tak tak dawn em, a thei rĕng em ni, an ti a. Zawhnain an khat.

University of Kentucky Law School-a voting leh election law professor Josh Douglas-a'n US-ah chuan inthlan hi President-in ama 'executive power' in a tihkhawtlai ve mai mai theih loh thu te, chhiat rupna pawh thleng se, sipai chakna hmanga inthununna (martial law) pawh puang mah se, President-in inthlan a sawn thei lo a. Congress chiahin a tihkhawtlai theih thu a rawn sawi fiahna pawh nasa taka tihdarh a nih kha.

Chutiang deuh mai chuan Pu Zoramthanga kaihhruai sawrkar hi August 27-a inthlan turah hian a ding nghet viau niin a lang a. Party hamṭhatna ni loin, Zoram mipui tan a him lo e, i sawn mai ang u, tia political party dangin an ngen pawhin a ding nghet tlat a. Chanchinbuah mi ṭhahnemngaite'n hripui lêng avanga inthlan tikhawtlai mai tura thurăwn an pek pawhin a ding nghet zel a. A chhan eng nge ni ang, tih rilruah a lo lang a. Rin thu bak sawi tur a awm lo. 

June 26-a Local Council leh Village Council term pawh sei a nih khan Mizoramah Covid-19 vei 117 an awm a. Hri vei an tlak hniam ṭan avangin inkharkhip pawh kha thlah dul nghal hret a ni a. Dawr leh sumdawnnate hawn phal a lo ni ta a. Lirthei te tlan phal a nih lai pawh khan a him tawk loa hriain sawrkar chuan khua leh tui ven him nan leh hri darh zel ven nan, Local leh Village Council term a pawtsei a nih kha. 

Tunah Covid-19 ina min luhchilh nasat ber a thlen lai; a vei pawh mi 475 an nih lai; inkharkhip an hlih pawha kan inkharkhip ṭhat lai leh an kaina hmun pawh hriat a nih loh aṭanga an kai nawlh nawlh lai hian, a him tawkin an hria a ni ang chu, khua leh tui venhim nan leh hri darh zel ven nana inthlan sawn hlat te chu sawi loh; an ngen lawm lawm pawhin inthlan min neihpui a tum ṭalh mai hi hriatthiam a har hle a ni. 

Eng nge a chhan ni ang? Lockdown lai hian opposition party te tan a hring a hrana campaign a theih loh tih chu chiang sa a ni a. Sawrkar lai tan erawh duhthusam a ni dawn. Hripui avanga kan buaina hi remchangah lăin inthlan hi a sawn duh lo em ni ang. A nih ngat chuan Pu Zorama leh a hote hi an nui ver ver phenah hian an lo sual ru hle a ni ang. Inthlan a tihkhawtlai loh chhan hi sawrkar hian a sawi fiah a ngai a ni. 

A sawi fiah hi hreh taka sawrkar thu awih a election-a duty turte hian an phu a. Covid-19 hri an vei nge vei lo tih pawh hriat loh voter mi tam tak hmachhawn turte hian, tun ang huna duty tura sawrkarin a tih chhan hi an hriat a ngai a ni. Chu mai bakah, veng tam tak a buai ang hian, Covid-19 hri vei an awm avangin chu mi polling station-a vote thlak zawng zawng te chu quarantine tur an ni e, an la tih palh theih mipui vote thlak turte hian hriat kan phu a ni. 

Thla 18 sawn tlai theih reng ni si, kan himna ngai pawi­mawh loa sawrkarin tuna vote min thlak tir an tum chhan hi hriat kan phu a ni.