MIZORAM KAWNG CHHIAT CHHAN

Kan ram motor kawng chhiat thu leh a tlo loh thu hi chanchinbu luahtu thu tam ber pâwl a ni awm e. Mawhphur bertu sawrkar ber lah chuan, inthiarfihlim tum ni âwm takin, mawhchhiat tur a zawng deuh reng emaw tih mai tur a ni. Fûr ruahtui an mawhchhiat thûl, company, contractor an mawhchhiat thûl. Kan hmaa awm, kan koa tla, thawk tur leh siam tura mi dang kan chhawrte mawhchhiata inthiarfihlim kan tum zel chuan eng hna mah hi a ṭha thei ngai lovang.

Tin, a chang leh kan lung a ṭha lo, a no a, a sawm hma kan ti thûl, phai ram, lei dûp zâwkah kawng a tlo em em a, khuar thûk tak tak a awm ve ngai lo. Zoram, tlang kar kawng zawk fûra khuar thûk tak tak, varak dil atana ṭha fahran a awm nual zel mai hi thil mak a tlingin ka hria.

Kan rama BRTF-in National Highway 54 an rawn siam lai khan Meghalaya State-ah kan zin a, Rev. Zairema hovin kawng an siam lai kha thui fe kan zawh a, an lo siamṭhain an lo bei nasa hle mai a. "Pioneer em ni in nih?" kan ti mai pek a, Meghalaya pa chuan, "Ni mai mai lo, BRTF-hote chu ram dang mi an ni a, an uluk lo. Kan ram a ni a, keimahni ngeiin kan siam a nih hi," a lo ti vin tûk mai nia. Chung lai chuan keini Zoram lamah chuan, “Pioneer-in kan ram kawng zawng zawng hi la se,” tiin PWD enkawl pawh BRTF kuta hlan vek kan châk a nih kha. Kan inang lo hle mai.

Ka hriat dan chuan chutih hun laia an lo siam kawngah chuan kawng khuar, kawng chhiat avanga buaina an tawh thu vawiin thlengin ka la hre lo. “Anni chu an lung a chang ṭha a lawm,” kan ti a ni mai thei, a dik bawk ang. Mahse, an kawng siam kha ka en ngun ve khawp a, an boulder hman kha ka teh chiah lova, patling lu aia lian lian kha an phum khup mai a, chumi chungah chuan kan rama boulder kan tih ve kuttum tiat aia lian deuh ang chi an dah leh a. Chu chu road roller-in an rap rual leh vek a, chumi hnuah rawra hraw artui tiat tiata hraw lam deuh an han chhung leh a, road roller bawkin an rap rual leh dap a. Chumi chungah chuan rawra sin deuh leh balu hraw deuh an phul leh a, road roller bawkin an chil rual leh a, an metal hma pawhin tlan a nuam zaih mai. Khatiang tak khan kan ram kawng hi kan lung neih ang pangngai pawh hian ti ve ila chuan tuna kan buai ang em em hi chuan kan buai ka ring lo. Motor lian ke sawm aia tam rit phur pawhin a-phìn let bikin ka ring lo. ‘Kan kawng siam dan hi a nih dan tur ang a ni lo deuh em ni aw?’ ka ti.

Ka lo hriat ve mai mai dan hi a dik em? Kawngpui siam dana an sawi, mâwl taka ka lo hriat dan chuan, “Kawng chhuat hi boulder dah, a mawng ber aṭanga black top, metal hi feet thum a ni tur a ni,” tih a ni a, ka hriatna a rei tawh a, ka hre dik lo pawh a ni mai thei. Engpawhnise, boulder hi patling lu tia zet kan phum a, a chungah kuttum aia lian kan dah leh a, chutianga kan tih ngat chuan kan kawng chhiat dan tun ang em em hi chuan kan buai bikin ka ring lo.

Keini ramah chuan tun thlengin PWD-te aiin hnam dang pioneer-ho kan la ring zawk a nih hi. A ram neitu ber rintlak zawka kan hriat hma hi chuan beisei sán a har a nih hi. Kan engineer-ho hi thiam thuah chuan an College leh zirna University-ah chuan a thiam ber berte an ni a, ram hmangaihna neiin hna han thawk se, kan sawrkar hian neitu tak tak rilru puin ram hi enkawl se chuan heti mai maia buai tur chu kan ni lo. Kan kawng chhiat thuah hian, sawrkar leh PWD-te hian mawh chu an phur lo thei lo.

Kan ram kawng chhiat leh ṭhat thuah tu-dang mahin mawh an phur lo. Sawrkar leh PWD an ni mai. Fûr, Ṭhâlin mawh a phur ngawt lo. Sawrkar thu lovin PWD-in hma a la ngawt thei lova, PWD Engineer-ten an thiamna ang tak a, ram neitu rilru pua an thawh loh chuan a ṭha thei bawk hek lo. Kan kawng chhiat chhan ber chu a chiang hle a ni lawm ni?

Kawng an siam dawnin estimate engineer thiamin, a daih tur an chhût chhuak a, hna ṭan a ni ṭhin. Estimate ang tak hian engineer-te hian vil se la, tuna kan sum neih ang ang hian kawng ṭha tak an siam thei em em a ni.

Tin, kan engineer-te hian cement-a kawng siam hi an fak ve ta hial emaw ka ti. He thil hi kan engineer-te mualphona a niin ka hria. Cement hi kawng siamna atan a ni lo tih chu mi tin hriat a ni a, kan engineer-ten kawng an siamṭhat theih loh avanga chauhthubarawh niin ka hria, a mualphothlak ka tih zawng tak a ni.

Ka thusawi leh ka ṭawngkam hi a máwi vak lo, ṭhahnem ngaih vang a ni e. Tin, máwl vang a ni bawk, min hrethiam dawn nia.

Aw le, kan ram hian kan neih ang ang hian hmasawnin kawng ṭha hi nei ila kan tih tak zet chuan, ram hruaitu leh sawrkar mi lian official-ho hian a nih ang tur takin hna thawkin, thil ti se la, a nih tur ang lova thil ti leh hna thawk an awm chuan sawiselin, tiṭha ngam bawk se la, anni kan hotute leh kan official mithiamhote'n tihtakzet leh rinawm taka an tih phawt chuan kandinhmun tâwk zêlah hmasawn loh ngaihna a awm lo. Kan kawng chhe lutuk kan sawi fote pawh hi PWD Engineer-te'n estimate an siam ang thlap hian tih ni se, Ṭhâl khat leh Fûr khat mai daih chauh tur a ni lo. An sum sènral leh an hnate hi inphu hliah hliah chu ni se, heti em em hi chuan kan buai lo tawp ang.

Hawh u, Kristian kan nih ang hian dikna, rinawmna, taimakna hi ṭawngkam mai ni lovi na takin i hmang tak tak ang u.

Pute u, nangmahni ngeiin tu hriatpui loha nuam lo intih rilrûk reng kha chu ti lûl suh u. Mihring leh khawvêl hmaah mualpho lo mah ula, i rilrua inthiam lohna i neih reng tluka nun tihrehawmtu a awm chuang lo asin. Kan damchhûng hi a rei loh êm hi. In nun hlim lo hmêl hmuh hi hrehawm kan ti a nia.