NATIONAL EDUCATION POLICY (NEP) – 2020 (Colleges kalphung thar tur)
India ram sawrkar hian Education Policy hi tum hnih kum 1968 leh 1986 khan National Policy on Education (NPE) tiin a lo siam tawh a, chungte chu hlawhtling taka hman an ni. A hnuhnung zawk, tuna kan hman mek pawh hi kum 34 laia upa a lo nih tawh avangin ṭhat tawk lohna tam tak a lo awm ta a. Chuvangin, a thlakna atan National Education Policy (NEP)- 2020 chu ruahman niin ni 29th July 2020 ah Union Cabinet of India chuan India ram puma hman theih turin a pawm ta a ni.
National Education Policy - 2020 hian Education system kan hman mek chu nasa takin a rawn tidanglam a. Mizoramah ngei pawh school leh college lama kan zirna kalpui mek pawh a rawn thlak danglam nual dawn a ni. A danglamna hi a tam tham deuh avangin tun tumah chuan College lam chauh hi kan tarlang phawt ang a, a hranpain school lam pawh kan la ziak leh mai dawn nia.
NEP-2020 hi India rama State eng emaw zatin an hmang ṭan tawh a ni. Mizoram University (MZU) pawhin kum 2022-2023 session aṭang khan Post Graduate (MA/ MSc/ M.Com) zirna huangah chuan an lo hmang tan tawh a. MZU hnuaia affiliated Colleges te pawhin kum 2023-2024 session aṭang hian NEP-2020 an hmang ṭan dawn a ni.
Heng a danglamna kan han sawite hi College a lut thar turte chuan kan chhinchhiah chian hle a ngai dawn a ni. Chungte chu -
1). College te chu subject chi hrang hrang a tam thei ang ber zir theihna tura ruahman tur an ni ang. Chutiang ang zir theihna chu ‘Multidisciplinary Institution’ tih a ni. Single stream Institution (Arts chauh/ Science chauh/ Commerce chauh) zir theihna te chu a hma thei ang bera tih bo emaw tihdanglam tur a ni ang. Single stream Institution te chu Institution dangte nen inzawm tir (merge) emaw subject hrang hrang hawn belha multidisciplinary institution-a leh tur a ni. Institution pakhatah zirlai 3000 vel tal awm tura ruahman a ni.
2). Affiliated Colleges kan tih thin ang hi kum 2035 ah chuan tihbo vek tawh tur an ni. Affiliated Colleges te chu Autonomous degree granting colleges–ah leh vek tur a ni. Autonomous degree granting college-a inhlang kai ve thei lo colleges te chu affiliation system nuaibo a nih tawh dawn avangin khar a ngai tawh dawn a ni. College hi chi hrang pahnih chauh a awm thei tawh ang, chungte chu - Autonomous degree granting college leh Constituent Colleges of University te an ni.
3). District tinah emaw, a bul hnaiah a tlem berah ‘Multidisciplinary Institution’ pakhat tal a awm tur a ni. Tin, Stand-alone Institution an tih ‘B.Ed College’ ang chi hi kum 2030 ah chuan a mala an awm a rem tawh lo ang. Multidisciplinary Institution-ah leh tur a ni tawh ang a, chutah chuan 4-year Integrated B.Ed course tih tel tur a ni ang. Chu bakah, BA kum 3 zirte tan 2 year B.Ed zirna tur leh BA kum 4 zirte tan 1 year B.Ed zirna siam tur a ni.
4). Under Graduate (BA/ BSc/B.Com) zir hun chhung hi kum 3 or 4 a ni tawh ang. Mizoram chhunga college tam zawk chuan 3 year degree course zawk hi kan hman hrih a rinawm. College lian leh hlun deuh zawk te chuan 4 year degree course pawh hi an kalpui nghal mai thei. NEP -2020 hian batch thar chauh a huam ang a, batch hluiho chu kal dan pangngaia kaltlang tur a ni.
Under Graduate kum 3 zirte chuan Post Graduate (MA/ M.Sc/ M.Com) zir nan kum 2 an mamawh ang. UG kum 4 zirte erawh chuan Post Graduate zir nan kum 1 chauh an mamawh thung ang. UG kum 4 naah hian Honours leh Honours with Research a awm dawn a, 4 year UG Honours with Research zir zo hian PG zir loin Ph.D direct-in an ti thei dawn a ni.
5). NEP- 2020 ah hian UG courses ah multiple entry leh exit phal a ni. UG kum 1 zir zawh hnuah a chhunzawm tawh loh chuan UG Certificate pek theih a ni, kum 2 zir zo tan UG Diploma pek tur a ni. Kum 3 zir chhuakte hnenah Bachelor Degree pek an ni ang, kum 4 zirte chu Bachelor Degree (Honours) pek an ni thung ang. Kum 4 zir a, a kum 4 naa Research project nei tan Bachelor Degree (Honours with research) pek an ni ang.
Tin, UG kum 1 zir zawh hnuah eng emaw rokhawlhna avangin lo chawl ta se, a hnuah rawn zir zawm leh duh se, a bul aṭanga tan kher ngai loin, UG kum 2-na aṭangin a rawn zir chhunzawm mai ang. Kum 2-na zawh hnuah lo chawlhsan ta se, college rawn zawm leh a duh chuan, kum 3-nah a rawn zawm leh thei ang. Mahse, UG course hi kum 7 chhunga zir zawh hman a ngai thung.
6). College zirlaite zingah drop out tlem thei ang ber awm tura ruahman a ni. Chuvangin, kum 2035 ah chuan India ram chhunga Higher Education (Colleges & University) Gross Enrolment Ratio (GER) atan 50% target siam a ni.
7). NEP-2020 hman a nih hnuah chuan State zawng zawngten an Gross State Domestic Product (GSDP) aṭanga chhutin 6% tal hi Education Department tan an dah ngei ngei tura beisei an ni.
8). NEP-2020 hian eizawn nana hman nghal theih zirna (Vocational/ Skill Education) hi a ngai pawimawh hle. Zirna pangngai huang chhungah seng luh ngei ngei tur a ni. Kum 2025 ah chuan zirlai 50% talin vocational lam zirna an hmel hriat ngei tura ngaih a ni.
9). NEP–2020 ah chuan Arts leh Science, curricular leh extra curricular activities, vocational leh academic stream ah te inthliarna leh in daidanna tih bo a ni ang. Science zirlai pawhin Arts stream a mi an subject (paper) duh zawng an la thei ang, chutiang bawkin Arts zirlaite pawhin Science stream a mi an duh zawng subject (paper) an la thei tawh ang.
10). Kum 2035 ah chuan college te chu accreditation hmangin mahnia inrelbawl theia siam an ni ang. Institution tinah Board of Governor (BoG) awmin, inrelbawlna engkim an kutah a awm tawh ang. College a thawh tur lak thlengin an kutah a awm ang. College pakhat atana lak tawh chu hmun dangah insawn (transfer) tawh loh ni se tiin NEP 2020 chuan a recommend a ni.
11). MZU hnuaia UG Program bikah pass tur chuan 40% mark aia tlem lo Internal test leh End Semester Examination ah a hran ve ve hmuh a ngai. Tin, 2nd Year zawm thei tur chuan 1st year a subject zawng zawng aṭangin 50% tal an clear/ pass a ngai. 3rd year zawm thei tur pawhin 2nd year ah 50% tal an clear a ngai ang.
12). Back/ failed paper neiten eng Semester-ah pawh an repeat thei ang. End Semester Examination a an failed na paper chauh repeat theih a ni. Zirlaiten an duh zawk chuan an failed na paper aiah, paper dang parent department phalna lain an exam thei ang, mahse credit inang nei an ni tur a ni. Chubakah, a duh tan online course MZU approved an thlang thei bawk ang a. Course pumpui aṭanga chhutin 40 % online-a zir phal a ni dawn bawk a ni.
- Dr Zirlianngura, Govt. Zirtiri Science College