A LAN DAN ANG HI A NI KHER LO

Tuna chin rei lo teah LC/VC kan thlang dawn a ni a. Inthlan dawn apianga an tih ṭhin angin, ṭhenkhat chu an âw a zângkhaiin an hmel hmuh a nuam leh ta hle. Mahse, kan thlang tling a, an lan dan ang kha an lo ni leh lo fo thung a... khai le, chhiar ṭan ang. 

Kan ziakmite zinga a 

ṭha ber pawla chhal ngam, C. Lalnunchanga'n 'Ka mi huaisen leh ka pasalṭha' a tih ang deuh khan, ka pasalṭha leh ka mi huaisen tih em em ṭhin, amah Pu RK. Lianzuala khan, "Mizoramah chuan mi ṭha ngawi reng kan tam em a, sawisel loh hi felna emaw kan ti tlat a, sual vulh liantu zingah kan tel ve tihna a ni zawk si a," a lo ti a, ka pawm zawng leh ka awih zawng tak a ni. Mi ṭhenkhat zingah pawh hian ngawih chet chet theih ringawt hi thlarau mi nihna emaw ti tlat an awm ṭhinin ka hria. Hmanah (ti ve khanglang ila), kohhran pakhata ṭhalai pawla a rorel thei zinga min ruat ve ṭhin lai pawh khan, rorelnaa ngawi reng ringawt te, mi sawi apiang lo 'aw, e' ve ringawt ṭhinte kha ka ngai thei ta ṭhin lo a, ka khak zeuh zeuh fo. Sawi hun a awm a, ngawih hun a awm a ni chauh zawk.

Kan hriat zawng zawng sawi vek tur a ni lo a, mi thusawi zawng zawng lo 'amen' em em zel ringawt tur pawh a ni hek lo. Thlarau rah an tih zinga 'insumtheihna' te hi a letling hian kan hmang ta deuh ṭhin niin a lang fo. A hunlaia mi hnial hreh, thlarau mi em em mai ang taka lang, ngawi tlat, a hnua mi dang bula mahni ngaihdan leh tute emaw thusawi sawi chhawnga chhe zet zeta mi dang chhuah ching kan tam ta. Hnam rinawm inti ṭhinte zingah hian mahni ngaihdan pawh kan sawi ngam lo lek lek ta fo mai a, a zia lo ngawt mai. Ngawi kawrho hi an chhungril leh an hmui a ngawi vek lem lo a, an lan dan ang hi an nih dan a ni vek kher lo.

Ṭhenkhat chu, an chhungrila rûmna leh khawharna, lungngaihna leh mangannate hliah turin mi zingah ring tak takin an nui a, pindan rilah ṭapin an rûm leh ṭhin. A hmutute tan chuan, mi hlim thei, eng lai pawha nui peih, ngaihtuah leh vei nei lo ni awm takin an lang a, a takah chuan mahni chauhin an ṭap ru keuh keuh ṭhin si. Ṭhenkhat thung chu, mite mit hmuhah chuan ngawi chawi leh fel hmel tak, mi dik leh mi invawng peih, mi ûp leh kohhran mi tak angin an lang a. Mahse, an chhungril a thawl a, in chhungah ân an cheh a, dikna hnawltu dik tak an nih chang pawh a awm a, kohhrana an inhmanna chu an thuam mawi tak chauh a nih chang a awm leh ṭhin. A lan dan ang ngawt a ni lo e.

Tu emaw chu a pawn lam lan danah chuan mi rethei, mi awhawm lem loh tak a ni a, chapopui tur a nei lo a, engkim hi a retheihpui zawk emaw tih hial tur a ni. Tu man 'ka ui, ka ar' an ti lo a, khawi loah han kal se, 'chu e, kha e' titu a tawng mang lo. Mahse, a chhungah Pathian a awm a, mite hmuh theih loh leh chhuhpui theih hauh lohin a chhungrilah lawmna leh hlimna a pâr reng thung. A ṭhen erawh chu, pawn lam lan danah na nana chuan awhawm leh ngaihsanawm tak an ni. In leh lo ṭha, lirthei chhuak thar leh changkang ber ber nen an lêng a, lal ropui Solomon-a ang maiin an mit îtzawng apiang an hlah lo emaw tih mai tur an ni a, awh zawng an awhawm teh e. Mahse, nuam leh ropui taka khaw êng an hman zawh hnuah, khaw thim chuan an ropuina leh mawina a rawn hliah a, an khum nuam takah muhil thei loin, kawpzaa kawngkhar a inher vel ang mai hian an let an let leh si. An awmna in ropui takte chu anmahni leh an thlahtuten eirukna hmanga an sak a lo ni a, chu sual in nuam tak chhungah chuan mangkhawng hnuaiah nuam an tawl tih reng an inhre phal si lo. An in hmutu leh kal peltu apiangin, an rilruin kan rama sum leh pai lo luang lut tamzia leh kan ram a changkan si lohzia te, thingtlang lam la berhzia te hi an ngaihtuah zui fo tih te hi an hre phak tak si lo a maw... an lan dan ang ngawt zawng an ni bik lo e.

ṭhenkhat chuan, nasa takin lehkha an zir a, dinhmun sang takah an ding a. Anmahni tawkah tling leh tlâk, fel leh ṭha, thiam leh hriaah an inngai ve tawp a, veng khat parâwn erawh an ni lem hlei lo a. Mahni awmna hmunah, mahni ramah thiamna sang tak nei chungin an thiamna nena inmil hauh lo hlawh an nei ve a, an la hlim phian a. A hrawk no tawk lek leh mi dang dah hniam tawk lekin an intuahin an indah sang a, an ngaihnêp leh an aia lehkha thiam lo zawk, mahni hming pawh hawrawppui ngata ziak kulh kulh ṭhin, mahse huaisenna leh tumruhna avanga ram danga inhlawh tura kal ngamte hlawh zatve pawh an hlawh phak lo tih an inhre phal teuh si lo. A sapṭawng thiam zawk mahni inah, mahni hlawh kham loin a tawm sen ṭul a, a lehkhathian lo zawkin ram dang aṭangin a chhungte a chawm thung si. A lan dan ai hian a lo mak tlat zel.

Eng pawh ni se, tu pawh chu ni rawh se. An lan dan aṭangin anmahni teh ngawt suh. I ti sual fo mai thei. William Shakespeare chu a pawn lam lan danah chuan, zu ngawlvei, a nupui fanaute London khawpuia pemsan, nula mi tak leh lerh ve tak ni mah se a chhungrila thurilte chuan tun thlengin, thu leh hlaah na nana chuan khawvel a âwi lungawi hliah hliah si. A vanglai tak takah phei kha chuan, Thomas Carlyle chuan, 'India ram hausakna zawng zawng ai pawhin kan Shakespeare-a hi kan chhuang zawk a ni.' a ti hial mai. Second hand kawr man tlawm tak hian nula no nalh tak a tuam thei a, pheikhawk mawi leh man to tak hi a buntu ke a uih ve hlauh thei bawk. Tehna ṭha ber chu teh dan dika teh hi a ni mai.