JUDA ISKARIOTA

Kan Bible-a Juda Iskariota chanchin kan hriat chu a ṭha lo lam deuh hlir tih mai tur a ni a, mahse, Isua'n amah zui tura zirtir a koh chhuah zinga mi ve tho a ni. Isua team-ah khan pawisa vawngtu (Treasurer) a ni a. Isua leh a zirtirte khan donation te leh thawhchhuahte pawh an nei ve a ni mai thei, kha an pawl sum leh pai lo vawngtu kha a ni a (Johana13:29). Mahse, a chanchin hi a ṭhat vak loh vang nge, Bible-ah hian a lang tam lo hle. Johana 12:3-6 ah chuan Juda Iskariota hian tangka a hlep ruk ṭhin thu kan hmu a. Tangka ip a kawl a, chu'nga mi chu a lo la ru ṭhin a, rukru a ni tiin Bible-ah kan hmu a ni. Isua chawimawia a awmlaite pawh khan a hlep ruk tur ringawt a lo ngaihtuah a ni mahna; uirenu'n Isua hriak rimtuia a chulh pawh khan a lo ui hle a nih kha. Isua zirtir ni tura koh ni ve thlap siah chuan a laktlak loh viau niin a lang a, a chanchin ṭha lam sawi tur a awm lo hle.

A tawpah phei chuan tlem tlem an pawl pawisa lo lak rûk mai kha duhtawk mai lovin, an hotupa ngei kha tangka sawmthumin a hralh ta hial a nih kha. Heng hunlaia tangka sawmthum (30) tunlai hun anga an chhutnaah chuan India pawisain cheng singhnih sangkhat vel ni awm tak a ni a. (https.//www.grandrapidscoins.com. 26-Oct.2022) Tunlai hun angah a pawisa hlutna hi tam tak angin lang lo mah se, kha'ng hunlaia pawisa vàn dan leh hlut dan ngaihtuah chuan a hlu khat viauin a rinawm. Chutiang khawpa sum duh leh koham a ni a, mahse, a nun chu nuamin a hmang lo va, a tawpah phei chuan inchhirin a inawkhlum ta hial a ni. Isua zirtir ni ve tho zingah chuan a chanchin hi a entawntlak lohvin, a khawngaihthlak zawk hle a ni. Isua khan a zirtir ni tur a koh ve thlap tho kha, setana thlemna do zo lovin bul ṭan ṭha viau siin a tawpna erawh a chhe ta hle thung a ni.

Thufing pakhat chuan, “Bul ṭan ṭhat hi a chanve zo a ni,” a lo ti a, nimahse, bul ṭan ṭhat hle a, a tawp thlen leh si loh chuan kan bul ṭan kha a tichhe vek thei tho. Chhungkua leh pawlah te pawh kan buaina leh intihthiam lohna ṭhin chu sum (pawisa) a ni fo ṭhin. Rawngbawltu tam tak hmingchhiatna pawh sum tho a ni ṭhin a, chutiang bawkin ram hruaitu leh sorkar dept. ah te pawh ni tho bawk. Oliver Cromwell chuan, “Mi satliah tam tak ai chuan mi rinawm tlem te an hlu zawk,” a lo ti a. Politics khela ṭhahnem kan ngaih hle mai te pawh hi pawisa vang nge ni ang a, ram kan hmangaih vang? tih te pawh hi zawhna pawimawh tak a ni awm e. Hruaitu nih kan inchuhna te, pawla buaina lo awm fote pawh hi pawisa vang a ni fo bawk. Tunah pawh hian kan rama sawi neuh neuh titamtu chu pawisa vanga lo thleng tho a ni a.

Khawvela dan bawhchhiatna tam berte zinga mi chu sum (pawisa) vanga thleng a ni ṭhin a. Sum avangin tual an that a, nupa an inṭhen a, ruk rukna a hluar bawk. Kan ramah pawh hian sum avanga buaina a tam ta hle. Ruihhlo tawlh ruk man te, rukru man te an awm reng, sum (pawisa) hian min va han tibuai tehlul em! Sum itna avanga tualthahna thlengte hi kan ramah pawh a tam ta hle mai bawk. Chhungkaw keh darhna lo thlen ṭhinnate pawh sum vang a ni fo bawk. Kan ramah pawh hian eirukna a hluar hle a, heng eiruknate hi a nihna takin han chhuichhuak phei se chuan a rapthlak tih piah lam a ni hial ta ve ang. Kan rin loh deuh deuh hi an man sup sup mai dawn a ni. Kan kristianna leh kohhrante hi kawrah kan hmang a, inphen nan kan hmang emaw tih mai tur a ni. Khawvela serial killer hlauhawm tak tak an man chhuahte pawh hi, an hmel han en a dam dup mai; kohhran hruaitu zinga tel ve mai awm tak, mi fel tak ni mai awmte hi an tlat ṭhin a ni.

Kan ram ngei pawh hi sum duhamnain kan khat tual tual a, pawisa hmuhna tur a nih chuan ringtu tiha mawi leh mawi lo pawh kan thliar tawh lo. Sum kan hmuhna tur a nih chuan a bawhin kan bawh huam huam ta mai zawng a nih hi. Isua zirtir zinga Juda Iskariota lo tel ve pawh hi Pathian thuin zirtir tur min neih vang a ni ngei ang. Isua phei hi chuan pawisa a sawi dan hi – sum lem a ti kher a ni; kan mamawh tawk bak duham lo turin min zirtir nasa hle. Mi retheite lah an rinawm na hek lo va, a hausa lahin duh chin tawk an nei hek lo. Hei hi kan Kristian rama mi ṭhenkhatte dinhmun a nih tawh avang hian dan bawhchhiatna hi chu a pung tulh tulh dawn a ni. Tunah chuan poiliticsah pawh sum duhamna tel lova ram hmangaihna tak tak nena ram hruaina hna thawk ngam kan mamawh hle mai.

Juda Iskariota anga a tira Isua’n amah zui tura a thlan ni ve si, sum duhamna avanga Lal Isua hralhtu, phatsantu hi kan ramah eng zat tak awm ang i maw? Sum duhamna hian kan ram hi min eichhe mek a, therhlo laka inthiarfihlim ngam khawpa huaisen, mi dangte aia danglam ngam, Isua zuitu, a tawp thlenga tuar ngam hi kan ram hian a va mamawh em! Mite mithmuha mi thianghlim leh fel, ringtu ṭha nia lang, mi te mithmuh lohva ruk ruk hreh hauh lo nun hi kan paih ngam a, kan hnawl ngam a ngai ta. Juda Iskariota hi kan thiam lovin, kan lo dem viau pawh a ni thei e. Nimahse, Juda Iskariota aia nungchang bawlhhlawh leh duham, Isua hralhtu hi kan lo ni reng thei a ni. Kan rama sum thianghlim lo chheprelh awm ṭhin nia lang hi a chanve chauh pawhin lo kiang ta se, kan ram hmasawnna chu (tute emaw tih dan takah) a zuan zuanin a zuang ngei ang. Zoram mipuite hi harh ila; thinlung kehsawmin, thil dik lo chu sirah hnawl ngamin, simna tak tak nen Lalpa I au teh ang u.

- Reuben Lalnunthara Hnamte