Written by
- Rev. Lalbiakhlira

HLEILENNA I DODÂL ANG U

Pathianin chhûngkua min pê hi a va hlu em! Kan intihlim, kan indawm kâng, kan inṭanpui, kan induat, kan intawrhpuia kan inhnêm ṭhin a nih hi. Indoa inbei a, innêk hreawm tur kan ni lo! 

Chhûngkaw tichhe vek thei 'hleilenna' hi hmeh mih a ṭul. Bible zirtirna ang zêlin aw ni ang. 

Hleilenna hi 'sual' a ni: Bible-in chhûngkaw hleilenna hi 'sual' a ni tih min hrilh (Sam 11:5; Mal 2:16-17; Kol 3:19). Hêng - inngaih hmang, duham, milem biak, mi hauh hmang, zu ruih hmang, hlêpru mi i ni tur a ni lo (I Kor 5:11). Tihtauh, thinur, huat, sawichhiat, ṭawng zahmawh, ṭawng chaltlâi lakah inthiar fihlîm ang che (Kol. 3:8). 

Heilenna vêkin thungrul suh: Hleilenna tuartu i ni thei; hleilenna vêkin i thungrûl tur a ni lo. Kut i tuar hial a nih chuan thinrim rawh, mahse, sual ve kher suh (Eph 4:26). I thinlung robâwm atâ thil ṭha theh chhuak zêl la, i ṭawngkam chu khawngaihna tel chia al ni zêl zâwk rawh se (Lk 6:45; Kol 4:6).

Bible-in 'hotu, lû, hruaitu' a tih chu: Bible-in 'Hotu, Lû, Hruaitu' a tih reng rêngin, i ngaihdân anga 'duh dân dâna tu emaw awmtîr theihna' a ni lo; 'midang tâna nung tura chhiahhlawh rawngbâwl hnâ pêkna' a ni zâwk! Chhûngkaw hotu (mipa/ hmeichhia) i ni mêk em? I thuneihna kha chhiahhlawh rawngbâwl nân hmang ṭangkâi la, i chhûngte kuahkhâwm nân hmang teh. (Mk 10:42-45; Eph 5:1-2; 21-29). 

Himna a pawimawh ber: Hleilenna i tawrhin Pathian mî i nih chuan, i sa himna ngaihven la, bei lêt loin tlânchhe rawh. Davida chu Lal Saula ângchhûnga awm ni mah se, thah a tum khân beilêt mai loin a tlân chhe ṭhin. 

Heroda'n nausên Isua thah a tum a, Vântirhkoh hrilh angin a nu leh paten Aigupta ramah an tlân chhiatpui. Tirhkoh Paula pawh kha lunga denhlum an tum a, a him nân a tlânchhe mai. Himna a pawimawh, tlânchhiat a ṭul hun a awm ṭhin. 

American Psycho­logical Association chuan, 'inṭhen emaw intuithlâr emaw tura thutlukna siam a nihin' nunna a derthawng bîk niin a sawi (APA, 1996). Hleilen tuar an awm phawt chuan, "Mi chhûngkaw buainaah ka inrawlh dâwn lo!" ti mai loin, a tuartu himna turin i lo ṭanpui tur a ni zâwk. 

Ṭanpuitu i mamawh thei: Bible min zirtîr dân chuan, hleilenna i tawrhin a thlentîrtu chu sawipui phawt la, a ngaihthlâk duh loh che chuan, thuhretu tur leh pui tur chein mi pakhat emaw pahnih emaw hruaiin sawi fel tum leh ang che. Inremna a awm theih loh cheu chuan Kohhranah thlen la, Kohhran hruaituten an ti thei ngei ang ( Mt 18:15-17). Thubuai remna court chi hrang hrang a la awm bawk. 

Tirhkoh Paula pawhin sipai hleilenna a tuar a, Rom Sawrkâr hnênah a thlen (Tirh 22:24-29). Kohhran inthununna bâkah, dân hi a tuartu tân himna a ni thei a, a tisualtu nun pawh a siam ṭha thei a. Pathian min pêk a nih pawm ang che. 

Tuh rah kan seng dâwn: Chhungkaw hleilenna thlentîrtu, mi nun chhia chuan a thiltih man a têl ngêi ṭhin. A sawhkhâwk pawh, 'nun siamṭhatna thama nâ' a ni ngêi ṭhin. Pathian thu chuan, "Miin a theh apiang, chu mi vek chu a seng bawk dâwn si a" (Gal 6:7) a ti a.

"Thinur ti nasa mi chuan hrem a tuar ang" (Thuf 19:19) a ti bawk. 
Hleilen chîng mi chuan a ken tel chhiatna hi haider a rem bîk lo ang. 
I huai ber a, i thu ber a ni thei; mahse i chungah Pathian a awm tih hre reng ang che.