Written by
- Dr. Zaichhawna Hlawndo
COVID-19 DO DANIN KAWNG A BO EM NI?
Khawvel ram puma hrileng COVID-19 chuan Mizoram pawh min nghawng buai ve hle a. Khawvelah mi tam takin nunna an chan laiin Mizoram chhungah he hri avanga nunna chan pakhatmah kan la awm lo hi thil dang vang nilovin min vengtu Lalpa Pathian zahngaihna vang a ni. A vei (positive) te pawh na lutuk lo leh ngaihtuah awm lo deuh vek an ni a, rei lo teah an dam ve leh zel maite hi Pathian zahngaihna avang bawk a ni. A vei kan hmuhchhuah belh mekteah pawh thih hlauhawm khawp natna hrikai an awm lo niin a lang.
COVID-19 kan do danah Zofate chu a huhova cheng (communitarian society) kan nih avangin khuahkhirh pawh kan awlsamin thu kan awih em em a. Roreltute chu Pathian ruatah kan ngai mai a, an thu chhuakte a kawi a ngil chu ihe lovin zawm kan tum zel a ni ber mai. Chuvang chuan mipuite chunga roreltute hi kan fimkhur a, Pathian rawn zel chunga fing taka ro kan rel zel loh chuan mipuite chu kan rethei tlawk tlawk zel dawn a ni. Thufingte 29:4b a ‘Dik takin Lalin ro a rel chuan ram chu a phuisui a...’ leh Mika 6:8 a ‘Pathian a phut che chu eng nge ni? Dik taka tih leh khawngaihna ngainat leh i Pathian nena thuhnuairawlh taka len dun’ tih thu anga dik tak si, mipuite khawngaihna nen Pathian nena inbe pawp reng chunga rorelna kan mamawh hle a ni.
COVID-19 kan do tawh dan leh do mek dan leh do zel tum dan hi mipuite Thlarau, Rilru leh Taksa damna atan a ṭha tawk em? Mi 50 aia tam punkhawm loh tur kan ti a Bazar leh khawlaiah mi 100 rual kan bazarin kan vei luih luih bawk si. Kristian 100% in chhal ngam ramah hrileng kai hlauvin Pathian biak in thla 5 ngawt kan kharte hi Bible zirtirna nen a inmil chiah em? Pathian fak leh chawimawia in awitlei hnam te hrileng kai hlauh avanga zai khap te hi kan thlarau nun rahbehna a ni thei angem? Kan ramah Pathian fak hla sak avanga hri kai an awm tawh reng em ni? Mi zawng zawngin hmui tuam vek tur kan ti a, Mizoram hmun tinah hri a lengin hrikai an awm vek tawh tihna a ni bawk silo. Hmui tuam reng hi mithiam te chuan hriselna atan a ṭhalo an ti bawk si. Hrikai (positive) te lah chu phar hrivei ang maiin kan ngai emaw tih mai turin - kan thinhrik a, a ṭhen lah chuan thu hmangin lungtum lian tak takin kan la vawm zui. An duh vang reng emaw an fimkhur loh em em vanga kai pawh an ni biklo asin.
Pathian zahngaihna zarah Mizoramah hrivei awm ve mah se, mitthi pakhatmah kan la awm lo. Hrikai tam ber chu natna belhchhah engmah neilo, reilote a dam leh mai deuh vek an ni. Hetih lai hian natna leh thil dang avanga mitthi veng/khaw hrang hrangah kan awm reng a, COVID-19 hrileng awm lohna khuaah pawh hrileng hlauh avanga mitthite pawh vui mumal theih loh hi kal dan ṭha leh dik ber a ni dawn em ni? Hrivei pawh ni lo mahni chhungte damlo na ngawih ngawih kan theih loh tih ringawtte hi thil ṭha ber a ni em? Hrileng kai awm miah lohna khua leh veng zawng zawnga Biakin leh sikul khar reng maite hi rorel dan fing leh ṭha ber a ni dawn em ni? Hrileng kan do COVID-19 avanga thi pakhat pawh awm lova min humhimtu a huhova Pathian biak leh fak khap rengte hi amah Pathian duhdan pawh a ni ang em? Positive kan hmuh apianga veng leh khawtlang buai luih luih leh Inkharkhip puan zelte hi tihdan ṭha leh himna ṭha ber a ni ang em? Swab sample lak tur zawn kual vak vakte hi ram dangte tih dan a ni em? Hri kai miah lo swab sample lakte ni 14 inkhung (quarantine) tur tihte hi a chuangtlai mah mah em? Kan mithiam leh Pathian mite pawh hian engkim chunga roreltu Pathian aiin COVID-19 hrileng lamah kan rilru kan dah lian mah mah lo maw?
Hrileng kan do dan leh hlauhnain a ṭha lo zawngin kan nun a khawih chhiat mek dan hi ngaihtuah a ngai. Thihnate hlau tawp lo tura kan nunna thuhruk a ni tih hla sa ṭhinte kha hlauhna thlarauvin min awpbet a, ni tinin rilru natna ṭha lo tak (depression) natna vei an pung. Khawvel pumin a entawn tlak Zonunmawi chhiatni leh ṭhatnia inṭawiawm dial dialte chu tiamchin neia khapbeh vek a ni. Hrileng do dan siam avanga khawtlang leh kohhran mipuiten kan duh ang leh an phu anga kan vui liam leh thlah liam theih loh an va tam tawh em! Thla 5 chuang hrileng dona a kan in khapbeh avangin retheihna khurah mi tam tak an rum mek. In khapbehna tlangau thawm ri reh hunte hi ava nghahhlelhawm tawh em! Ṭhalai rualte hna thawk ṭha thei lo leh infiam thei lova siam reng maite hi, kan tu leh fate hian hrileng hlauh avanga jail RÛN ang maia awpbeh leh khuahkhirh hi an kham tawh asin.
Heta ṭang hian engtin nge kan kal zel dawn? Rorelna fing Pathian duhdana rorelna kan mamawh. Kohhran hruaitute pawh hian tihtakzeta Pathian kan rawn a ngai. Ram pumin sual simin saiip puan sina kan ṭawng-
ṭai a ngai. Kan beramte thlarau chaw pek dan tur tal kan zawn a ngai. Chhung tinte Pathian hmaah sual sima kan tlukluhna tur mumal taka Pathian biak inkhawm kan neih dan tur kaihhruaina te siam ava ṭul em! Ṭhalai leh sikul naupangte dinhmun kan ngaihtuah ṭ hat
a ngai. Kan damna zawk Lal Isua Krista Chanchinṭha buaipui hman lek lovin hrileng do hi kan buaipui zel dawn em ni? Do tur dik tak SUAL dovin Lalpa lamah kan ṭangrual zawk dawn lawm ni? Kan hmelma lalna leh thuneihna dik lo taka inchuh leh party politics khelhte hi do rawn ngam a va hun em. Khawiah nge Pathian kan rinna chu? Tun hun hi a ni dawn lawm ni India rama Pathian ringtu dik tak state sawrkar kan ni tih kan lanchhuahtir ngam hun tur chu? Bihrukna tur Bible chang kan dap dawn nge Pathianin hlauhna thlarau min pe lo va, thiltihtheihna leh hmangaihna leh rilru fel tak neihna thlarau min pe zâwk si a (IITimothea 1:7) tih hi a takin kan din chhuahpui tawh dawn? Pathian duhdan nena in mil hrileng hmachhawn dan felfai tak, awmze nei taka mipuite thlarau, rilru leh taksa damna ngaihtuah hi a hun tak meuhvin ka hria.