ZO HNAHTHLAK INPUI

Kum sawmhnih chuang lai kaltaah khan Manipur state-a Ex. Minister Pu Vungzaliana chuan, Zo hnahthlakte hi Manipur-ah hian kan him lo va, Myanmar-ah kan him lo va, Bangladesh, Tripuara leh Assam-ah pawh kan him chuang lo. Mizoram bak hi kan tan ram him a awm lo. Chuvangin, Mizoram state muanna tichhe thei thil chu eng hnam mah hian ti lo ila, kan tan a ṭha a ni a ti a. Kha tih lai khan an him loh dan ka la hre thiam vak lo. Chu'ng hnuah chuan Myanmar-a ka zin ṭumin an upaten Mizoram an thlir dan ka zawt nual a, kan inpuiah kan ngai an ti ṭheuh bawk.

Tun hnuah hian heng kan unauten Zoram hi an inpui a nih dan chu a lo lang chiang ta zel a. Tin, Mizoram state sawrkar leh pawl hrang hrangte pawhin inpuiah inngaiin kan unaute harsatna tawka min rawn belte chu a ṭha thei ang berin kan lo dawngsawng a. A ṭul ang angin kan lo tuamhlawm a. A ropuiin a lawmawm hle a ni. Harsatna avanga an inpui rawn bel kan unaute tan pawh a thlamuanawm hle turah ka ngai.

Chutih rual chuan, Zoram sawrkar leh mipuite pawh kan fimkhurna tur leh kan ngaihtuah chian pawimawh tak tak a awm. Pakhatnaah chuan, an inpui Mizoram hi belhtlak leh behchhan tlakin kan awm em? tih hi. Zo hnahthlak inpuite hian belh kan dawl tak meuh em? Kan lo mikhualna, ei leh bar kan pekte hi kan ram chhung leilung aṭanga kan hai chhuah, kan leilung tharchhuahte an ni em? Tuna ei tur kan pekte hi, ei tur kan neih loh avanga kan purchawksa vek a ni a. Sawrkar Kudam aṭangin kan ṭanpui mai a ni a. Eng chen nge pur kan chawk theih dawn? Hei hi ei leh bar tharchhuak tura mipui leh sawrkar pawh min cho chhuaktu ni se ka ti hle mai. Sawrkar leh sawrkar hnathawk kan ram hnarkaitute zingah ei leh bar thar ngai ti lo an tam hle a. Chu ai chuan pawisa tharchhuak tura inzirtirna leh infuihna kan nei nasa zawk. Buh thar chu a hlawk lo, a man a tlem an ti deuh vek a, a nih leh kum khat tla leina tur pawisa thar chhuak hi chhungkaw eng zah chiah nge kan neih?

Pahnihnaah chuan, kan purchawkna kawng daiping zawngin kan unaute ṭanpuina hna hi kan thawk ang tih a hlauhawm. Buh leh bal tharchhuah nei lo, state dang buh thara innghat state hian kan ṭhenawm sate zawng zawng hi hmelma state-ah kan siam vek mai ang tih a hlauhawm deuh lo maw? Chuti a nih chuan, kan purchawk kawng kan daiping ang a, thar chhuah nei lo state hi a buai ber tur kan ni dawn. Kan unaute hian kan state chhungah nu leh pa min rawn bel a nih chuan lo enkawl hi kan tih tur a ni ngei mai. Ramri pela mi state chhunga va luh puk puk kher leh insuihkhawm chungchang va vuak len vakte hi, hmelma insiamna mai a ni thei ang tih ka lo hlau deuh a ni. Chu bakah an state sawrkarin kan instigate (fuihpawrh)-ah an ngai mai lo'ng maw? Ka thlir vena tlang aṭang hian fimkhur zawka hma lak kan rawt ve a nih chu.

Sawi tawh angin hei hian ram chhunga ei leh bar tharchhuah ṭulzia min hriattirin, intodelh turin hma min laktir se ka ti hle mai. Sawrkar hotuten buh leh bal tharchhuah aia pawisa thar tur ngawta min zirtir hian, pawn lam aṭanga ei bar lalut thei si lo va, pawisa bar hung chunga chalchang min taltir ka hlau deuh. Chutichuan, an inpui bela lo lut apiang kan ram thil thar ngeiin kan lo tuamhlawm theih nan, ram chhung tharchhuah tipung turin theihtawp i chhuah ang u. Sakei hi ramsa zingah a huai ber a, mahse a ei turin an pan lo. Hah hnepa a um hnuah a man thei chauh a ni. A chang chuan an lo bei let a, an lo tihhlum ve hial chang pawh a awm. Ramsa zinga huai ber leh chak ber pawhin rim taka thawk chauhvin a ei a hmu. Keini pawh hi ei hmu turin rim taka thawk tura tih kan ni tih i hre reng ang u.

- Commissioner Lalkiamlova