Written by
- Rosangzela
Ph : 8974138026

Research based

ZPM Leader in a sawi fo chu, “Keini party chuan kan ti mai mai dawn lo, engkim mai hi research based-in kan kalpui,” tih hi a ni. Sem policy ni lovin bana kaih ‘hand holding policy’ hman a nih tur thu a sawi chamchi a, mipui beidawng eng thlai chi mah thlak ngam tawh lote tan chuan a va hahdamthlak em. Mual khatah chi hrang hranga hma la lovin, a hlawmpuia chetna cluster development luhchilh a nih turte ZPM Leader hian a sawi lang ṭhin. Sumdawnna bul ṭan duh, bul ṭanna nei si lote tan kawl a eng dawn, tiin sawrkar chu guarantor-ah a ṭang ang. Loan la duh guarantor neih loh avanga loan la thei lo, financial institution in loan an pek ngam lohte tan sawrkar a ding dawn, han tih te hi a thlamuanthlak ngawt mai. Sawrkar laipuiin kum 2000 khan Credit Guarantee Funds Trust for Micro and Small Entreprises (CGTMSE) a din a, Ministry of Micro, Small and Medium Enterprise (MoMSME) leh Small Industrieas Development Bank of India (SIDBI) in an enkawl a. Scheme ṭha tak tak a awm a, loan/credit vaibelchhe nga thlengin a huam a, chutah hetiang scheme kaltlanga industry te nau dinten vanduaithlak taka an tlakchhiat chuan, uluk taka enfiah a nih hnuah Non Performing Asset (NPA) dinhmunah an din chuan a scheme aṭangin sawrkarin 75%–85% thlengin chhanchhuah hna a thawk dawn a ni.

Hetiang scheme ṭha tak hi kum 2010 vel khan Mizoram Entrepreneurship Network leh MoMSME thawk dunin Zoram hmun hrang hrang hi hrûtin kan lo tlangau tawh a. Mizo zingah he scheme kaltlanga chet late pawh an awm tawh awm e. Kan ramah hian sum hmuh awlsam dan hi kan ngaihtuah nasa viau a, mipui thinlung hi a piangsual zo tawh a, thingtlang leh Aizawl lamah he Scheme hi kan bengverh khawp mai. Kan bengverh dan erawh a hrisel teh chiam lo, awlsam zawk leh rulh loh pawha sum lu fanghma no ei dan mawlh hi kan bengkhawn dan a ni.

ZPM hi a sawrkar chuan he policy hi her danglam deuhin a kalpui turah ngai ila, ram hruaitute avanga beidawng leh rilru piangsual tawh Zofate min her dik turah dah phawt ang. Sawrkar laipui hian Ministry tinah Programme ṭha tak tak mipui min hlui reng a, State sawrkar fingvar leh a ngaihna hria chuan an hai lut mawlh mawlh a ni. A thawka phita Delhi kalin ka zuk sawi chhuak an tih te hi chu zuk sawi lo mah se, an rawn theh chho tho ang. Kan sawi angin sawrkar laipui Ministry tin khuan Scheme pawh chhuah tur an ṭhutpui nghek nghuk a ni. Hengte hi mipui hian kan ngaihven vak lo. Politician ten inthlan kumah an ngaihven a, thil thar sawiin an sawi a, belte phai thei lo tih ten an sawi a, mipuiin a ngaihna hria tiin kan komen thuai thuai a, a ho lutuk Minister a,aw,b chhiar thiam chin chuan an chawlut thei vek. Delhi vela Consultancy Firm pakhat pawh kan tluk meuh emaw chu! CM meuhin intithei taka ka sawichhuak tia rawn thlawh hawpui atan chuan a u lo mah mahin a hriat.

Sawrkar kal tawh sawisel vak vak loh tur tih hi MPF thuthar deuh a ni a, chu vangin la sawrkar ve lo ZPM-in Research Based vekin development a kal tur thu han hriat hian min tilawm. Engmah zirchiang lovin ke hi kan pen rei ta a, tlang tin mual tinah a thlawnin kan thar hnem tawh a, beidawnna kan inkhilai hmiah hmiah a nih hi. Bulldozer te chi tlanga lawn zet zet thei kan hman ṭangkai hunah kan lo neitute chu mi hausa an ni tawh ang.

BJP lam hian chumi khami kan zirchiang tih lam an aupui lo va, kuthnathawk tan han um zui tur teh chiam an sawi lo. Lokayata thuam chak, High Court puitling tih te, Mizoṭawng 8th Schedule-a dah, Land Ceiling act, Prosecution Department siam tih lam hi an àwn deuh a. An policy hi a Modi lo thei lo va, retheihna bul ṭhut ( grassroot poverty ) aiin Industrialist liante economy vulh leh sawrkar inrelbawlna thuam chak a ni berin a lang. ZPM-in kuthnathawktute khai chhuah nana hmasawnna nghet (sustainable development) leh Ceiling on Govt. Guarantee Act a sawi ang hi an tuipui vak lo.

Prism Ruata kaihhruai PC hian thawhharh an tum hle a, kumin inthlan pawh candidate nei thlapa hmachhawn an tum a ni. Ram economy chawisan nan Zu zawrh a ṭul ti ngam an ni a, an tlem na a, an rum khawp mai. Prosecution Deptt. din an sawi nasa a, Fast Track Court tih leh Labour Court tihte hi a puithu khawp mai. Human Rights Commission tih te, Administrative Reform, Transfer & Posting chungchang an vei hle a, Agriculture Product huangah Live Stock Marketing buatsaih te, in luah man duh duha kan ching kual hi tihtawp nan Tenant Law hman te, pawimawh em em Interstate Migration Workmen Regulation dinte an aupui mek a. PC Party nge nge ram an vei takzet a ni, mahse an tlem hret chu a ni.

Sawrkar lai MNF hi chu kan chiang viau a, party mi leh sa ai mahin mipui lam hian an mamawh leh an chet ṭhatna tur hi kan chiang zawkin a hriat. High Court 80% vel puitling tawh um zui zel an tum hi a pawimawh viau a. Uniform Civil Code (UCC) an do zui zel dawn a, sakhaw zalenna humhim tlat an tum a ni. Artcle 371 (G) ram leh hnam himna Provision tih nun chhoh zel an sawi hian hnam hi chu an vei ang reng khawp mai. Separation of Judiciary an ngaihpawimawh thu hian sawrkar kal dan ngaihven tan a ngaihnawm. MNF hian hnam issue hi an buaipui, mahse, an buaipui dan hi kan helh ṭhin a tin ni.

INC hian thil thar diai han chhawpchhuah tur chu an buaipui vak lo va, an experience aṭanga tha tho zawka ram kalsiam herpui hi an sawi chu a ni mai a. Ṭangpuihna cheng nuai khat tih hi Sem Policy ah chuan an rin lut hauh lo va, sem ni lovin puihna a nih miau avangin han ching phar duh tan pawh a harsain, an intlawh khalh thiam khawp mai. Kum tam tak sawrkarna siam tawh an nih miau avangin Policy Matters hi chu an buaina a ni lo, tlachawp pawhin min hruai zèk thei ang.

Heng hi Party hrang hrangten interview an hmachhawn leh Talk show an neiha an sawi lante an ni a. Kan thupui lai tak, ramin a mamawh em em Research Based tih hi ZPM hian an sawi sipisial a, a àwm reng a ni. Kan ram hian arkhawthim daiin hun rei tak ke kan pen tawh a, duh duh danin kan inhruai a ni ber a, engkim mai zirchianna neih hnua kalpui tur a nih tawh dawn chuan UN in Sustainable Development a tih hi a takin kan hmu ngei ang.

A pawimawh ber chu, Party zawng zawng hian an sawi anga hma an lak chuan kan hlim tlang a ni mai. Dan mumal tak hnuaiah chuan Zu zawrh pawh miin an sawi mawi ngam ang deuhin, mumal zawka kan inhruai chuan return of investment hi khawikipah pawh hmuh tur a awm ngei ang.

- Rosangzela, Ph : 8974138026