ENG VANGIN NGE SAKHAW PUTE AN AU CHHUAH?
Bible kan en chuan thuneitute leh ramin a bawhchhiat apianga rawn lang ve ziah ṭhin an awm a, chu chu Zawlneite an ni. Anmahni duh thua rawn lang an ni lo va, tute emawin 'tirawh' an tih avanga rawn lang an ni hek lo. Pathianin a tirh vanga lo lang ve ziah ṭhin an ni zawk. Anmahni mimal chuan an hreh ve em em a, mihring an nih ve avangin hlauhna leh zamna pawh an nei. Mahse, a tirtu, chunglam avangin loh theih lohvin, huaisen takin pehhel awm miah lovin, tlang takin thu an sawi ta ṭhin a ni. A tawrh pawh an tuar ṭhin reng a ni. Pathian Zawlneiten ram siam ṭhatna tura an au lai hian, zawlnei ni ve tho ṭhenkhat chuan an thusawi letling chiahin, thu thlum zawngin thu an lo sawi ve thung ṭhin. Chung mite chu zawlnei der te an ni. An hlawkna tur leh tlaktlum an tum avangin roreltute tihlawm nan chutiang chuan thu an sawi a, thu dik an ṭan ngam lo. Zawlnei Jeremia Bu kan en chuan, "Ka mite hliamte chu, ngaihsam takin, "A tha alawm, a tha alawm," tiin an thawi a, A tha hauh si lo va" (6:14), tih thu kan hmu a. Thil ṭha lo, bawhchhiatna pawh sawi mawi lui tlat an awm thu kan hmu.
Juda te Seleucid lal ram hnuaia an hel (Makabian Revolt (167–160 BCE) nachhan chu: Hnam dang thuhnuaia awmin, Grik culture in Juda culture a pawlh dal zel a, an sakhaw dan hial tihbawrhbansak an ni. Chuta an hnam zalenna tur leh sakhaw thil serh tihthianghlim tuma pen chhuak hmasa ber chu Puithiam Matathia te pafa an ni. Lal Isua ngei pawh khan tisa leh thlarauva saltangte chhanchhuahna tur atan a bei nasa hle tih kan hmu. Thuneitute leh mi langsar te, an vervekna avanga a dem/hauh thu vawi tam kan hmu.
Sakhaw rawngbawltute hi ram leh hnam siam ṭhatna kawnga ngawi reng tur leh inrawlhna nei hauh lo tura beisei hi a dik ber em? tih hi ngaihtuah theih tak a ni. "Pathian thu sawi mai rawh se," te hi kan han tingawt a, a eng chin hi nge Pathian thu chu? Ram leh hnam damna te, rorelna dik leh fel te hi Pathian thu huang chhunga mi a ni asin. Pathian thu hian a huap zau em em a, mihring nun pumpui bakah, thilsiam dang zawng zawngte huapzo chanchin ṭha, dam tlanna tur a ni.
Pathian thu laipui chu Lal Isua hi a ni. A hmangaihna te, a thihna leh thawhlehna thu te hi Pathian thu laipui chu a ni. Chu erawh Sakhaw rawngbawltute hian an sawi tam ber tur, an chaw tui ber tur chu a ni. Chu aia chanchin ṭha (Pathian thu) kaih hnawih dang tuipui zawk, uar zawk an nih erawh a rem lo mai zawk a ni. Zawlnei suak te anga mahni hlawkna ngaihtuah a, thil ṭha lo pawh sawi mawi a, roreltute nena sam inphiar zawm hi awm ve theih a ni. Chutiang lak ata chu sakhaw rawngbawltute, a bik takin puithiam te phei chu an fihlim tur a ni. Pathian Zawlnei hna (Prophetic role) hi an thawk ngam tur a ni zawk.
Politician te, kamding te, sumdawng te, contractor te leh hna hrang hrang thawktute hi sakhua/Kohhran mite kan ni. Chuti chunga kan ram hi eng vanga damlo leh rorelna thua duh khawp lo reng nge kan ni? Kohhran/Sakhaw zirtirna chuan a mipuite a hmin zo lo tihna a ni em? Nge a mite a zirtir lo? Chuti a nih chuan Sakhua/Kohhran rawngbawltute thiam loh a nihna chen a awm ang a, an inenfiah a ṭul hle ang. Chutih rual chuan, mipuite hian kan hlawkna tur, kan lalna tur, sum hmuhna tur leh duhzawng thil te chu nep phal lovin, Kohhran/rawngbawltute thusawi chu kan bengkhawn duh lo tlat zawk em ni? Kan duh china rèk bung a, Kohhran hi lanmawi nan chauh kan hmang zawk a nih chuan Kohhran leh sakhaw pute hi kan dem thei lo ang, mipui thiam loh a ni.
Tunlai kan ramah pawh ram rorelna thuah te, vantlang nun dan thuah te Pulpit tin leh platform hrang hrang aṭanga thuhriltu ten ram an vei a, an au chhuak chuah chuah a nih chuan Chunglam hian ṭul tiin a autir a ni mai ang em? Roreltu ṭha ten ro an rel a, mipui ten Lalpa lam an hawi laiin Thuthlung Hlui zawlnei te kha au chhuak turin an rawn lang ngai vak lo. Bawhchhiatna a nasat chinah an rawn lang nghal vat a; na takin, uar takin ram dam nan an rawn au chhuak ta ṭhin a ni.
Rawngbawltu te an au chuah chuah laia roreltute hi, inenfiaha an sim loh chuan hnawlin an awm zui fo ṭhin. Chu chuan Zawlneite/ Puithiam te au aw chu Pathian aṭanga chhuak a ni ang tih a tirinawm.
- Johny zosangliana