SUM SENGA RIT CHAWI (GYM WORKOUT) LEH A BEHBAWM

Pian nalh vang ni lo, sek vang phei chu ni lo lehzual, taksa hriselna atâna thil ṭha lutuk tak mai a nih piah lamah rilru thlenga a tih hrisel theih vàngte leh he thu ziaktu ngei nun thlak thleng hlawk tirtu a nih pakhat avàngin han uṭawk tûr vawn reng atân chuan a uiawm mah mahin ka hria a. Tin, gym kal ṭhatna lam hawi thuziak chhiar tur emaw hmuh tur emaw avãn ém avângin leh mi pakhat talin hlawkna a lo chhar phah ve hlauh takin tih thuah gym kal ṭhatna leh taksa insawizawi (workout) chungchang hi ka thiam ang tawkin ka han ziak lang ve ang e. 

Mahni lam

Kum 2017 aṭang khan gym hi ka kal ve ṭan chauh a, gym ka kal hma hian zuk leh hmuam lamah hian ka fihlim bik lo, rél lú ang maiin a khát tawkin mei hi ka pak khu ve hlat hlat reng ṭhin. Amaherawhchu, gym ka han kal hnu kha chuan zûk leh hmuamin taksa a lo tihchhiat dàn leh rit chawi kawngah min tihchak loh dan kha ka hrechiang telh telh a, zàwi záwiin ka sim thei ta hlauh mai a, tûn thleng hian gym ka kal avâng leh zuk leh hmuam ka sim vanga inchhir ngawih ngawih leh chal dawma han kun tlawk tlawk ní ka neih hi ka la hre lo. Chutih ahnékin ni tin mai hian siam thara awm ang maiin ka hlim telh telh zawk a ni. 

Sek hi a harsa!

Sek hi thil awlai lo tak mai a ni a, a tum nasa apiangin a harsatzia leh beih nasat a ngaihzia an hre chiang a; a ziaktu ngei pawh hi ka bâng bik lo! Thla hnih khat leka sek emaw taksa siam danglam nghal thur thur tum hi thil theih loh tluk a ni a, kum hnih khatah pawh a la sek tak tak theih chuang loh. Kar khat chhûng leka sek tum phei chu pialtlêpa liluh tum ang vel a ni. Tûna kan ṭhalaite zinga taksa nalh leh pian ṭha tak tak, sek tak tak ho pawh hi kum tam tak chhûng gym kala lo workout ṭauh ṭauh tawh ṭhinte an ni hlawm.

Ka ṭhianpa pakhat Bangalore-a awm mek hian gym kal (workout) chungchanga a ngaihdan ti hian a rawn thawn a, "Pa te sek nih ka duh lo, ka tih avangin gym hi ka kal duh ngai lo a, mahse, sek lo har zia ka hre chiang, nikum hmasa lam aṭang khan ka kal ve a. Ka la sek lo, mahse, rilru leh taksa a ti harh a, a ti hrisel bawk. Thlarau nun thlengin a ṭangkai ka ti, insumtheihna min siam a. Kan taksa tana ṭha lo (zu leh drugs kher ni lo) ei lo turin min insûmtir a, gym kal theih tawh lo hnu thleng pawhin tlai a nih dek dek chuan room-ah workout angai tlat zel ta a ni. A nuam a, kan fresh a, kan hrisel a, kan rilru a tifim a. Chu chu kan bula mite tan malsawmna kan nih theihna pakhat a ni," tiin a rawn sawi a, a sawifiah thiam hle a ni.

Damna kan lei a ni zawk

Mi tam takin "Gym kal tur chuan hausak a ngai a lawm, ei leh inte tih ṭhat a ngai a, keini chu kan pachhe em mai a, kalna tur sum pawh kan nei zo ve lo," ti ti ho hian an zuk leh hmuam, thawmhnaw leh thil dang leina atana an sum hman ral zozai hi khawl zel ta se, ni rei lo te chhûng lekin gym kalna man leh supplements man (a tlâwm chi pawh a awm) hi chu an nei thei lutuk ang. Chhuanlam mai mai a ni. 

Tunah chuan damnate hi a leiin kan lei chhuak tak tak tawh a, sum sênga rit chawi lam a ni lo; damna kan lei a ni zawk. Sum sèn rau rauah kan taksa chhiatna tura zuk leh hmuam, zu leh ruihhlo lei ai chuan a létin a ṭha zawk tho tho.

Mahni inrintâwkna min pe

Gym kan kal a, kan taksa kan build emaw kan sawizawi (workout) hian keimahniah inrintawkna (self-confidence) nasa tak min pe a ni tih hi kohhran upa hrilh kher ngai lovin ka chiang ve tawk em em a ni. Kan han workout zo va, haw paha khawlaia han kal te hian tu-vak-mahin min ngaisang hran lo mah se, keimahni hi kan inringtawk (confi) ve em em mai a ni, mahni inrintãwk tluka pawimawh a awm dawn chuang em ni le?

Gym kal leh Pathian thu inzawmna

Gym kal leh Pathian thu hian inzawmna tam tak a nei a ni. Pathian thu hi hriat tawh leh tih tawh a awm thei lo va. Hmán kuma i lo pianthar tawh kha i ring reng ringawt thei lo, ni tin i ṭawngṭai a ngai a, Pathian páwla Bible i chhiar fo loh chuan i thlarau nun a chauvin i ro telh telh mai ang. Chutiang chiah chuan gym kal leh taksa insawizawi pawh hi a ni, thla hmasaa i rit chàwi kha i ring reng thei lo, taksa fit reng tur leh chak/hrisel ṭha reng tur chuan ni tin a thar zela kan insawizawi a, kan workout ṭhin a ngai a ni.

1 Korinth 6:20 ah chuan "Mahni ta pawh in ni lo va, mana lei in ni tawh asin; chuvângin, in taksaah chuan Pathian chawimawi rawh u." tih ziak kan hmu a ni. Kan taksa chu Pathian In, Thlarau thianghlim chènna tur a ni a. 

Chuvangin thil ṭha lo leh bawlh­hlawh tih nan Pathianin hman a remti lo. A hriselna ngai pawi­mawha; a taksa vawng uluk mi chuan Pathian thû a zâwm a ni.

Anxiety, Stress, Depression etc. damdawi a ni

Dr. Hrekima te angin hrekim lo mah ila he thil hi uar deuhvin ka sawi duh. Depression, stress, anxiety etc. tih vel i nei ṭhin em? Chauh ngawih ngawih chang te, mood off reng mai te, i thiltih engkimah phurna leh thathona i tlachham ṭhin em? Nachhawkna ṭha ber chu workout/exercise lâk hi a ni tawp mai (ka ngaihdan chuan), ṭawngṭai chiam chiam pawh a ni ber lo, ṭawngṭai ka sawi hnàwmna ni hauh lo vin. Pathian hnenah pass turin tlaivar bawp khawkherh, inrulpuiludin chunga dil a; engmah zir leh chùan si loh ang vel hi a ni mai.

Gym kal kher a ngai lo, inah pawh a tih theih lutuk. Ni tin darkar chanve tal taksa sawizawi nan hun insiam rawh u. Hun ka nei lo chu e kha e tia chhuanlam siam kual duah ho hi chu an thatchhiat vang a ni mai, thil dang a awm lo. Youtube-ah tutorial en tur tam tak a awm. Tunlai boruakah phei chuan a tam zawk hi hnathawk thei lo leh pãwn khaw chhuak thei lovin in lamah intâptawm awm hlawm si a, chuvangin in taksa kha sawizawi uar rawh u, a nih loh chuan ramhuai tè chiin in ngaihtuahna kha a hruai khaw lo mai ang tih a hlauhawm, in mood a off fo ang a, a chunga kan sawi tunlai natna stress, anxiety, depression tih vel khi in nei palh ang e! Awm àwl hi Setana workshop a ni si a.

Ka ṭhiannu doctor zir mek nen hian hman zân chu kan inbia a, a chunga ka sawi natna ang khi a lo nei nasa mai a; a insawi hmangin. Tichuan ka workout video (IG leh Fb story a ka post) a lo en ve ṭhin ni ngei tur a ni, chu chuan phurna a lo pe ve hlauh ni tur a ni. Tichuan a theih ang angin in lamah a thlan te titlain a lo bei ve ṭang ṭang 

ṭhin a, ni hnih khat lek a workout hnuah a result a hmu ta a, ka lawmpui kher mai. Thlipui tleh hum hum thâwk leh khata a hân ta duak duak ang hian a chauhna te, a mut theih lohna te, a rilru hahna te zawng zawng chu thawk-leh-khatan zu kiang duak duak a maw le!

Intihhmuh atan a ṭha

Mizote hi thil intihhmuh uar hnam kan ni a, lirthei ni se a chhuak thar apiang nei hmasaa ṭan tum hian kan hmanhlel a, mobile phone ni se chuti bawk, internet khawvelah lah kan mikhual lo em em mai bawk. Eng emaw fiamthu video lar deuh awm se, darkar rei lo te chhungin a ram pumin kan hre thuai thuai mai zel bawk anih hi maw. Cyber khawvel lama kan changkàn chak ang bawk hian kan taksa vawn uluk/hrisel kawngah hian tun ai hian hmasawn ṭheuh tum ila a duhawm ngawt mai.

Hrisel hi changkanna

Mi changkang nihna hi thawmhnaw man to neih te, lirthei chhuak thar apiang neih ­zung zung theih te hi a ni lo. Mahni taksa hriselna ngai pawi­mawha mahni inthunun thei; zûk leh hmuam leh ruihtheih thil laka invawng thianghlim tlat ṭhin te hi mi changkang chu an ni zawk. Tunlai ṭhalaite hi kan changkang telh telh a, hriselna pawh kan ngai pawimawh chho telh telha, a lawmawm tak zet a ni. Intihhmuh rau rauah gym kal te, taksa sawizawi (workout) te hi i intihhmuhin i uar thar sauh sauh ang u.

Mi changkang chuan thawmhnaw aiin hriselna lam a ngai pawimawh zawk ṭhin.