Written by
- Roṭhuama Sailo

Kan Politician-te thusawi

"Ruling VC leh opposition VC an inang lo a, 'Sekibuhchhuak leh chawhmeh ṭhing híng ang an ni,” han tih ngawt mai te hi, kum tam a vei hnuah kan la hre reng a nih chuan, a sawitu hian mipui thinlungah nawhreh a duh zawk tawh mai thei?
“Tute nge an nih pawh ka hriat loh, Zoram dung leh vangah kei teh lul tana thih ngam tam tak an awm laiin, ka thisen zawmpuite, kan party mi leh sa ni lo chu eng atan mah ka ngai lo” han tih mai te leh, mipui hnena kan ram hruaitute'n an thutiam, an tihhlawhtlin leh tak si loh; a ruh langin sawi ila, mipui min bumna hi a tam tawh ngawt mai.

Mizoram politician-te hian ṭawngkam maksak leh dangdai, ropui lem lo tak si hi an sawi fo mai, hriat zui a hlawh duh fu leh nghal. Thu pawimawh leh hriat reng tlak sawina hun, entirnan, Remna Ni leh ni bik pawimawh, ‘su’ tih hunah erawh ‘se’ an ti leh thung 
ṭhin si.

Ram hruaitu lu thusawi ropui hian a ram a chawimawi a, ram a tizahawm a, a sawitu a tiropui a, a ṭha zawngin hriatreng a hlawh phah bawk ṭhin. Chu mi ropui phena mi pawimawh inphum, mi tam zawk hriat hlawh ni em em lo, mi pawimawh ni si chu - an thusawi tur lo ziaktu (speechwriter) kan tihte hi an ni.

“I ramin eng nge a tihsak theih che zawt lo la; i ram tan eng nge i tih theih inzawt zawk rawh,” (Ask not what your country can do for you; ask what you can do for your country) tih thu lar tak hi America President John F. Kennedy-a thusawi, tih hi kan hriat dan tlanglawn a ni awm e. A dik a, a thusawi tur lo ziahsaktu Theodore Chaikin Sorensen erawh hriat lar a ni em em lo.

President Kennedy-a thusawi tur lo ziak ṭhintu, a adviser duh em em, lawyer ni bawk, Theodore Chaikin Sorensen hi May 8, 1928 khan a piang a, October 31, 2010 khan stroke avangin a boral. A hnathawh ṭhat avangin chawimawina (award) ‘National Humanities Medal for 2009’ chu a boral hma lawk, February 25, 2010 khan White House-ah hlan a ni.

US President-te hian an thusawi tur lo duang a, thurawn petu (speechwriter) hi an ngai pawimawh a, an nei zel bawk. Thusawi thiam Barack Obama meuh pawh a bâng bik lo. Kum naupangte, June 2, 1981-a piang, Jonathan Edward Favreau a hmang a. Kum 2009 khan kum 28 mi chauh niin White House speechwriter Director hna a chelh. Ani hi President Jimmy Carter-a Chief speechwriter James Mackenzie Fallows tih lohah chuan he hna chelhtu naupang ber a ni. An hna hi a hniam lo a, kum khat chhunga an hlawh hi tun dinhmunah $172,200 (INR 1,25,92,727.70) vel a ni. Sawi tur tam tak a awm.

Heng ka han tarlan duahna chhan hi kan ram politician-te hian mipui hmaa an thusawi tur hi uluk se la, inzir peih se la, sum sengin mithiam ruai ngam bawk rawh se, tih hi a ni. An thusawi a ṭha zawnga zir tlak leh hriat reng tur hi 
ṭhangtharte min hnutchhiah tam lo ang tih a hlauhawm.

Pu Laldenga ruang chungah Pu Lalduhoma’n, “Hnam angin i sun ang u, hnam angin i vui teh ang u khai. A chhungte ngei pawh hian hnam angin vui teh se; chhungkaw pakhat hlohna mai a ni si lova… Pu Laldenga dam reng rawh se” a tihte hi a nalh ngawt mai.
Thu ṭha, thu dik, dâwt tel lo, tuna mite leh ṭhangthar zel turte tana hriat reng tlak kan politician-te hian sawi tam teh se. Kum-pui-lingleta a ram pum huapa mipui nuih dur dur reng mai zawng a dik lo e. “Thu ṭha lo rêng in kâ a'n chhuak suh se, a ṭûlzia ang zêla siam ṭha tûrin thu ṭha apiang chhuak zâwk rawh se.” (EPHESI 4:29) tih ziak ang khan.