Written by
- Lalthansanga Sailo
Reiek ICDS Project

ANAEMIA CHUNGHANG

Anaemia hrilhfiah dan awlsam ber chu kan taksaa thisen (red blood cells) kal kual tur bituk zat aia tlema a lo tlakhniam hian a ni. Anaemia hi chi hrang hrang a awm thei a, tun ṭumah hian Iron Deficiency Anaemia kan sawi ang. 

Kan taksa in a mamawh tawk aia tlem iron kan neih hian Iron Deficiency Anaemia kan nei tihna a ni. Hetianga a lo awm chhan tlangpui chu thisen hloh hnem lutuk vang te, natna benvawn neih vangte leh inthlah chhawn thil avang te pawh a ni thei. Nu naupaiin nau a neiha thisen a hloh hnem lutuk vang te pawh a ni thei bawk. 

Naupang bikah chuan naute an lo pian chhuah hian iron eng emaw zah an nu te aṭangin an chhawm sa a, amaherawhchu, an lo ṭhan len zelnaah iron an mamawhna pawh a lo pung ve zel a ni. 

Iron damdawite hi naupangin an kum nen mila an mamawh zat tur ang chu Angan­wadi Center-ah te, sub center leh sikul ah te sem ṭhin a ni. 

Naupangah Iron tlakchhamna a lo awm theih chhante chu, naupang thla kim loa piang leh buk zang lutuk te, bawnghnute (nu hnute tui ni lo) ringawt ring te, nu hnute ring si thla ruk hnu a chaw ṭha pek ṭhat tawk loh vangte, natna benvawn neih vang te, chaw ṭha ei tur taksain a mamawh ang tawk ei loh vang te, naupang buk rit lutuk (overweight) te leh tleirawl ṭhan thi neiah te a ni. Rulhut hian thisen a eiral theih avangin rulhut damdawi pawh ei hun tur dikah ei a pawimawh hle a ni. 

Iron Deficiency natna hi lang chhuak miah lo pawhin a awm thei a, a lo lan chhuah dan langsar deuh deuh te chu- vun rawng dang lip lep, chau leh zawi ngawih ngawih, thawhah/ thawchham, lungphu rang leh mumal lo, lu na, awm na te a ni. A natna hmuh chhuah dan awlsam ber chu thisen endik (test) aṭangin a ni. 

Kan ei leh in kan uluk a, heng chaw ṭha; thlaihnah hring, buh lam chi, pulse (dal lam chi), bean, sa artui, thei, alu, tomato, ser leh thei- kawlthei, serthlum, tengtere leh Vitamin A pai tam chi te kan ei ṭhat chuan Iron tlakchhamna lakah hian nasa takin kan inveng thei a ni. 

Thingpui leh coffee hian iron kan taksaa lut tur a dang thei a, chuvang chuan chaw ei hma leh hnu darkar 1 chhungin in loh hram a ṭha. Tin, naupangte chu Iron an mamawh tawk taksaah a awm em tih endik fo ṭhin tur a ni.