World Mission engtin nge? MIZO-TEN KHAWVEL HUAPIN ENG NGE KAN TIH VE TAK ANG LE?
Zofate hi danglam mek khawvel hmun hrang hrangah kan khawsain, cheng ve ta nual a, "Mizote chu tute nge?" tih leh 'Mizo hnam' anga tun hmaa min hre ngai lote leh, tun hun danglam mek khawvela min hre mektute leh min zir chiang mektute bakah, ni tina kan hna thawhpuite emaw, sumdawnpuite leh zirlaipuite emaw, Pathian rawng kan bawlpuite chuan eng ang rilru sukthlek nei leh hnam ziarang (culture, value system) nei angin nge min lo hmuh a, hriat ve tak ang le?
Khawvela mihring cheng mek, tluklehdingawn (billion) 8 zingah leh, India ram mipui nawlpui tluklehdingawn 1.4 zingah phei chuan "Mizo hnam" chu kan tam lovin, tuna Mizoram state chhungah phei chuan maktaduai 1.3 vel emaw chauh kan awm niin a lang a, chu'ng hnam hlawmte chu kan chheh vel rama cheng hnam dang leh sakhaw hrang vuantute chuan engtin nge min hriat dan ni ang a, engtin nge kan lo ṭawngṭaipui ang chu chanchinte chu, min hre ngai miah lote hnenah an lo sawi chhawn ve ṭhin ang?
Mizote hian khawvel hnam dangte ang lo takin mak han tih ve theih tura danglam bikna riau kan neiin ka hre ve ṭhin a! India rama tlangmi (tribal) zingah phei chuan, Kristianna vangin kan khaw hawiher leh ni tin khawsak phung (living style and standard) leh thlarau khawvel thlir dante a danglam deuh berin a lang.
Zofate zingah khawvela sakhaw lian zual pathuam Hindu, Muslim leh Buddhism sakhua zuitu kan awm ve hauh lo te leh a hnam pumpui anga Kristian ni a, Isua Krista ringa zuitu, 'Pathian awm ringa Bible ringtu' kan nite hi a mak tih loh theih loh niin, India (Hindu)- Bangladesh (Muslim)- Myanmar (Buddhism) rama cheng si, chung rama cheng 90% dawnin an rin leh vawn ngheh tlat, an sakhua kan zui lawi lote chu thil mak tak a ni!
Hnam tlem te e ti lovin, 'Chanchin Ṭha' hrilna (mission/evangelism) erawh chu kan tuipuiin, India ram ni lovin khawvel pum huap (world mission/global evangelization) rawngbawlna thlengin kan tuipui mek niin a lang a, thil lawmawm tak a ni.
Chutih rual chuan Patrick Johnson, "Operation World" tih lehkhabu chhah zet siamtuten "Mizoram chu khawvela kohhran nung leh che (active) tamna ber, mission tui em em an ni" an lo tih mek laiin, engtin nge kohhran hruaitute leh ram hruaitute chuan "World Mission/Global Evangelization" ti turin leh, Pathianin tun kum zabi 21-na huna thil thar a tih mekna leh, khawvel chhandamna tura a hna thawh tawhna leh thawh mekna leh, la thawh mek zelna turah hian kan tel (involve) ve ang a, mawhphurhna (responsibility) leh thlarau lam hruaitu (global spiritual leadership) te chu kan chelh (lead) ang tih chu ngaihtuah zui ngai tak a ni.
Mizorama kohhrante chuan khawvel huapa rawngbawl dan tur thlirna leh hmalakna thar, thlarau indona – Setana lalram ṭhiat tura phiara ralrelna (mission strategy) tharte chu tunlai Age of Digital Revolution leh Artificial Intelligence (AI) thilten ni tin kan nun a thlunzawm hnuah, he post-modern mission world leh kum sangbi thar (new millennium) an tih kan hman mekah hian kan mamawh zual ta hle.
Kum 2000 liamtaah chuan Chanchin Ṭha chu Jerusalem aṭangin pe chhuak mah se, tun hunah erawh chuan Chanchin Ṭha chu Jerusalem-ah an thawn/pe lut tawh zawk a nih hi! Engtin zel nge tunlai khawvel changkang tawh tak marphu (world pulse) milin, Chanchin Ṭha chu ring taka tlangaupuiin, Pathian mission chu kan kalpui ve tak ang le? Ngaihtuah tur a titamin, rilru a vàk thui duh! Mizo Mission Strategy thar leh Strategist ṭha kan va mamawh tawh tak em.
Khawvel hmun hrang hranga ringtu mimal tinte chu Isua zirtir (disciple) ṭha kan ni vek tur/thei a ni, "Eng kawngah pawh, khawi hmunah pawh Isua anna kawnga ṭhang liana zirtir ṭha kan ni tur a ni" ti deuhva kum 20 lo kal tur thlir chunga an pawl, "mission strategist" ten mission an kalpui duh dan an rel chhuah anga rawngbawltu "GLOBAL DISCIPLES" ministry te chu USA base ni mah se, Asia ramah chak takin hma an la mek a. Chu mite hmalak tawh dan leh hmalak mek dan leh hmalak tum dan te chu an training manual "Training to Multiply" tih bua an ziak min pek chu uluk taka chhiarin, ka zir pah a, an mission kalpui dan tur duang chhuaktute chuan an thlir thui ngei mai!
Global Disciples ministry chu Asia khawmualpui viltu Director Mattai chu Indian niin, New Delhi-ah office a nei a, Association South East Asian (ASEAN) insuihkhawm ram 11 viltu bik erawh chu Mizo niin, Rev. Samuela (Tahan) chu Yangon, Myanmar-ah a khawsain a cheng thung a ni. Hetianga Mizo pa ngeiin Southeast Asia ram 11 a han vil a, hruaitu/hotu a ni thei chu chhuanawm hlein ka hria. Rev. Samuela leh Rev. Matai-a te chuan Thailand, Laos, Cambodia, Myanmar leh Vietnam ramah nasa zawka luha kaw hreuh dan tur leh, "disciple" ṭha leh tlo tak chher dan tur ngaihtuaha an lo zin ṭumin, Cambodian Pastor leh kristiante zingah kutke tur leh an "mission strategy" duan chhuah anga mission kalpui tur an rawn dap a, thlithlai tumin ka lo buaipui (facilitate) a, mi 12-15 vel chauh NextGen thlir chungin uluk takin training pek tur an lo zawng a ni. An hmanhmawh lo va, an duh uluk a, Cambodia ram bikah mi 5 vel chauh chher chhuah (training ni 10 chhung pek) phawt tur kan zawngho a ni ber. Pastors 3 ka lo kawhhmuh ve a, mi dangin 2 an lo kawhhmuh ve bawk a. Tunah Thailand ramah an "Global Disciples" ministry chu anmahni ram ṭheuhva meipui alh nasa tak ang maia ti-alh dur dur tura meichher chhi a, pu darhtu tur "mi tlem te thlan bik" (selected few people) te chu training an pe mek. Mi 3 ka rawt zinga 2 thlangin, 1 erawh chu chhungkaw harsatna leh an kalpui duh dan tehna (criteria) a lo phak chiah loh vangin a tel thei ta lo va, pawi ka tihpui hle.
Global Disciples chher chhova hmalatu turin leh anmahni ram ṭheuhva theihtawp chhuahtu tur mi thlan bikte chu : Cambodia 4, Laos 6, Myanmar 2, India 2 chauh telin ni 10 chhung training pek mek an ni.
Global Disciples intite hi kum 25 chauh khawvel huapin mission an la kalpui a, eng kohhran pawl pawh Bible zirtirna him dam (sound doctrine) pawmtute chu an thawhpui thei vek a! An kohhran kalphung leh inrelbawlna chu an dah pawimawh ber lo va, engtin nge mi tin reng maite chu, engti mi pawh ni se "Isua zuitu/Isua zirtir ṭha" a nih theih ang a, anmahni leh kohhran kha an din ngheh (transformed lives) a an dinchhuah (locally sustained felloswhip), tih kha an bitum bulpui leh siam an tum ber chu a ni. Kum 25 chhungin ram 65-ah, kohhran hrang hrang 1200 chuangah, "culture disciple making church planters" mi eng emaw zat an lo chher chhuak tawh a ni. Anni chuan Isua khan "global mission" ti tura kan kova nghatin, mawhphurhna min pe a ni, tiin "Hriatna ringawt neihtir kan tum lo va, nun inthlak danglamna neihtir chu kan tum laimu a ni a, local church-ah Discipleship Training Program vawi 5 pek kan tum, chumi nun danglamna aṭanga khawvel tihdanglamna (transform) tur chu kan tum a ni," an ti daih. Ka rilrem zawng tak a va ni em!
Kohhran leh mimal tinte chuan Matthaia 28:18-20 thu angin, Chanchin Ṭha hril tura Isua Thupek ropui (Great Commission) chu an tihtur leh mawhphurhnaah an la tur a ni a, ni tin maiin Isua Krista hre lovin, Chanchin Ṭha dawng hman lovin mi 50,000 an thi a ni. Pathian chuan tu mah boral a duh lo. Khawvela mihring tluklehdingawn (billion) 2.6 zet maite chuan Chanchin Ṭha hriatna tur hun ṭha leh remchang an nei ngai lo a ni. Kristiante leh kum 100 kristian Zofaten "Global evangelization" tihtur kan ngah tehlul em!
Isuan, "Ka Pa chuan englai pawhin ni tin maiin hna a la thawk reng a, kei pawhin ka thawk reng a ni" [John 5:17] a tih angin, vawiinah hian eng nge kan tih ve tak ang? Vawiinah hian ka kutah eng nge awm? Eng nge mawhphurhna ka neih?
Pathianin a hmang duh che! Khawvel chhandamna turin, a thawhpuiah a iai lo che a, a sawm che asin!
-CT Lalrinawma