Hnawl ve nachang hriat a hun ta
Khel lova ni tina kan thil tawna kan hriat chhuah ṭhin chu kan indodelh lohzia hi a ni. Bible chuan silh leh fen etc. aiin ei tur a pawimawh, ei tur aia la pawimawh chu chatuan nunna a ni tih min hrilh. Ei tur chaw pui ber buhfai ram pawn aṭanga chah luh reng a ngai a, tunah hian Punjab, Haryana leh UP vela an ei sen loh kan châng a ni ber awm e. Silhfen, etc. chu thu dang ni se, ei tura kan mangan tam tawh dan hi ngaihtuah chian a ngai.
District Council leh Union Territory hun lai chu sawi lovah lum ta ila, state kan nih a chinah kum 37 vel kan thleng ta. Mahse, chhandamin kan la awm si lo tih ang vel a ni ta. Hemi hun chhungin ram leh hnam hruaitu Chief Minister pahnih chiah kan la nei a, pakhat kum 22 vel CM a nih hnuah kum 80 ral kaiin a pension dawn ta niin a rin theih a, pakhat pawhin kum sawmpangana hmang mekin kum sawmriat ral a kai ve mek a. Mahse, pension-a chawlh nachang a hre dawn lo emaw ni tih tur a ni. Sawrkar hnathawk tan pension hun kum bitukin ruat a ni a. MLA, MP te tan kum bituk awm ve se a va tihchi awm ve ka ti ṭhin. Ram hmasawn tawh USA-ah te chuan an ram President ni turin term hnih kum (4 + 4) 8 bak an awih lo, an talent an hmang zo tawh an ti a ni awm e. Indotelh lo Zoram mipuite hian Delhi-a pur chaw tam thei leh peih apiang kan inngaihsan chhawk vel mai emaw tih tur a ni. Kan Minister leh ruling MLA te intihtheihna ber pakhat pawh Delhi-a an dil vel mek lai chanchin thara lo lang ṭhin te hi a ni awm e. Ni tin ‘mana’ chhar chawp ngai ang kan ni a, rilru lamah intodelh tum ve lam a lang lem lo.
Hetih lai hian state intodelh CM te chu Delhi an thlen pawhin ‘chumi hun darkarah PM emaw chu mi chu ka hmu duh' an tih chuan an hmu thei zel niin a hriat a ni. Intodelh lo state te chuan an remchan fe hun an nghah a ngai ṭhin. Chuvangin, central-a UPA an sawrkar laia NDA zawmtu nih emaw, NDA an sawrkar laia UPA zawmtu nih chu Pu te biak dawnin hrehawm deuh tur a ni.
State deve-lopment-a hmasawn tawh mipuite chuan ‘change’ tih zel nachang an hria a ni. Entir nan, Mizoram buai kum 1966 daih tawhah Punjab chuan CM-ah Kairon Singh Barvela an nei a, kum nga vel lek chhungin Jhelum lui khuapin buh hmun hectres nuai 13.5 vel siamin India buh zempuiah a chhuah thei a ni. State kan chuanchhuah hnuah pawh kum 36 vel zet purchaw hnam kan la ni ta zel a, engtikah nge ‘change’ a awm ve ang kan hre pha tawh lo. Bihar CM Nitish Kumar pawhin kum tlem te chhungin corruption tiboin an state economics siam ṭhain, hna thar tam tak an siam theih phah avangin state danga mi dum kawng lai zawng zawng an haw fai vek tawh a, an ṭahalaite'n an ramah an ram tan an thawk ta a ni. Tuna kan ram hmalakna chu ṭhalaite a tam thei ang ber inhlawhfa tura ram danga tirh chhuah a ni.
- Kapmawia, Durtlang