TRAFFIC POLICE-IN MIN MAN A
Vishal-ah kan chhungkuain chhungkaw mamawh leiin kan kal ve a, kan lei zo tih velah ka phone a rawn ri a, “Traffic police kan nia, i motor hi no parking-ah a awm ania” tih an rawn sawi. Hmanhmawh baklengin ka fanu nen kan tlan phei nghal a, police 5 vel an lo awm ṭhap mai.
“Hei, no parking-ah i dah a, khaw' nge i license?”
“Ka keng lo tlat mai, mahse mParivahan-ah en theihin a awm”
“Chutiang kan pawm lo, khul theih tura hren tur a nia, a tak a awm a ngai”
“A nih chu maw le… Khawngaihin min ngaidam mai teh u, kan veng a hla si a…”
An ngawi vang vang a…
“Aw le, tikhan kal la, a lehpekah chuan i keng ngei ngei dawn nia, document keng lo phei chu a case a sang, cheng sing tel chawi a ni lawih a nia,”
Seizure list (challan) a rawn lek chhuak a,
“Man tur kan neih a ve a ngai a nia”
“Ka lawm lutuk e…”
Mipui tana thawktute an ni a, an zahawm khawp mai. Khawpui chep taka ruahmanna siamtute an nih avangin an thawk rim a, a chang phei chuan han dai pelh zeuh zeuh pawh mihring an nih miau avangin a awm lo thei lo. Mi mal tak chuan an tih tur an tih loh hi sawi tur a vang viau mai a, chutih laiin hei aia hmasawn thei nia ka hriatna lai ṭhenkhat rawn tarlan ve a ṭulin ka hria. A thil thleng leh hun kal tawh chu dah ṭha ta ila, nakina hma kan sawn zelna tur kawnga kan ngaihtuahna tizautu atan han tarlang ve ila a ṭha awm e.
A hmasa berin Vishal lama bazar turte chuan a tlangpuiin Ṭhuampui lam kawngsirah an dah thlangpui. Hmunkhatah ‘no parking’ a intar a, eng chen nge a huam a inziak lo. Chumi piah hretah chuan mi dang pawhin an dah ve tho avangin no parking aṭanga 30ft velah ka dah ve a, kawng a zau avangin motor inpelh tibuai khawp a ni lem lo. No parking kan tar a nih chuan a huam chin chiang taka tarlan a ṭha a, Parking intarna ni si lo, no parking intar bawk si lo phei chu an duh changa an man theih, an mit an siai changa man loh theih mai mai a nih chuan mipuite tan a buaithlak thei hle dawn a ni.
Tunlaiah kan license leh document-te hi ken kher a buaithlak ṭhin avangin mParivahan (leh platform dang) ami hi pawm a ni. Dan kan bawhchhia a nih pawhin kan license min laksak tawh lovin e-challan an siam ang a, kan remchan dan angin online hmang pawhin kan chawi tur zat kan pe mai ang. Kan sorkar pawh hian hetianga hman theih sa reng hmang thei tura a mi rawihte a thuam chak a pawimawh hle. A nih loh chuan traffic office lamah harsa taka kalin fine kan pe ang a, kan document a lo la thlen phei loh phei chuan harsatna tam tak kan tawk thei. Mipui sorkar ṭha chuan mipui remchanna a ngaipawimawh hmasa tur a ni.
Tin, license leh document-te hi a sap ṭawnga an dah danah possess an ti a, kan kalna hmun apianga keng ai mahin kha document kha kan nei ngei tihna a kawk zawkin a lang. Ken reng ngai anga sawina leh mParivahan kaltlanga document pekchhuahte pawm tur tih hi thu inkalh a ni dawn tihna a ni bawk ang.
Min ngaidam tur khan an khawngaihna ka dil a, min ngaidam ta a, keima tan chuan a lawmawm hle. Mahse min ngaidam lovin min chawitir dawn ta se, min chawitir tur zat leh ka thil bawhchhiat kha a inmil lovin no parking intar mumal vak lo nen, rilru na takin ka awm ang a, dan lamah traffic office lam tibuai tura chet vak pawh a awl hle ang.
Min ngaihdam ka duh vanga an khawngaihna kan dil ṭhinna pawh hi thui tak sawi zui tur awm mah se tawi tein sawi lawk ang. Dan mumal tak kan nei a nih a, dah phal lohna hmun chiang taka siam a nih a, an dah chang pawha mipui tibuai reng a nih chuan an man ngei tur a ni a, an khawngaihna dil eng ang pawh ni ila min ngaidam tur a ni lo; mipui tana harsatna ka siam miau avangin. Mahse khin let theih ang chi thil a awm erawh chuan an tan buaina zakhua a ni thei bawk. Mipuiin ngaihdam kan ngaih miau chuan dik ve nia kan inngaihna han sawi vak ila, an thin a rim zual chuan darthlalang tihdumna mai pawh rawn sawiselin min chawitir ṭeuh thei bawk si. Tichuan kan ngen a, dik nia kan hriat pawh sawi ngam lovin an thuhnuaiah kan awm ta a ni ber a, chutianga ngaihdam theihna an neih theih si avang chuan kan intlawn siak ta thin bawk. Hei hian kan rorelna kawnga kan chim chin pawh a sawifiah viau awm e.
Kan hruaitute hian traffic police-te hi mipui man turin an tirchhuak hrim hrim anga ngaih theihin an ṭawng zauh mai a, an tum reng vang pawh niin a lang lo. Man tur awm lo khawpa system felfai min pek ai chuan sorkar sum bawma lut tura dan bawhchhe man tur zawng kan nih chuan kan sorkar hi a chhe hle a ni ang. Chutiang chu an thiltum a nih chuan mipui rahbehna a ni ang a, man tur an hmuh tam theihna atan mumal lo leh rualkhai lo takin dan an kengkawh thei dawn tihna a ni.
Hetiang thil siam ṭhatna kawngah leh mipui tana remchanna siamna kawngah hian traffic police lamte mawhphurhna erawh a tlem viau thung. Kan khawpui ruahmanna felfai tawh lo te chu lo dah ṭha ta ila, ruahmanna lian tham siam tur chuan Minister mai pawh ni lo, Chief Minister thleng pawha an tuipui a ngai. Kan khawpui chhunga nitina thil thlengte vil reng tura ngaih an ni lo chungin thil thleng ṭhin leh mipui harsatnate hre tura an beng an chhit chuan hma lak dan tur an hre thei ang. Tha leh zung an thawh vak pawh ngai lovin ruahmanna siam turin an hnuaia officer fel tak takte rin tur an nei bawk si, thil har a ni lo.
Hetih lai hian mipui tam tak pawh hian mi dang tana hnawksak hi pawi kan ti lo hle ṭhin hian a lang. Traffic police an awm loh vanga laklawh taka kawngsira motor dah ṭhin te, bungraw load/unload chhung zawnga mipui tih buai te, an kuhva lei nghah ṭhuap ngaite pawh kan awm ta fo mai. Kan ram hi kan ta a ni a, traffic police lam chuan min vil reng hman dawn lo. Chuvangin keimahni zawn ṭheuhah mi dangte ngaichang thiam ila, mi dangte harsatna thlen ai chuan thui deuh hlek kea kal kan zir te pawh a ngai awm e.
- Chhana Ralte