MIZO TLANGVAL

Hman ni chu ka fapa upa zawkin a school bànah a lehkhabu phawrh pahin, "A pa, kan lehkhabuah Mizo hming a awm!" a ti a, a phulpui hlut a. Kei lah chuan, "I chhiar sual a ni lo maw, helai Mumbai khawpuia central board textbook-ah daih daih Mizo hming a awm dawn em ni?" ka lo ti liam satliah mai a. A computer textbook (Class 8 textbook) a rawn phawrh a, a textbook hi CISCE curriculum a ni a, phêk 21 naah chuan example-ah hian Mizo tlangval Jeje Lalpekhlua hming hi chhiar sual theih miah lohvin a lo chuang ve vàng mai a. Central board textbook an chhut dawn hian Mizoram chhim lama thingtlang tlangval hi football hmangin India-in hmelhriat lo se, a hranpaa an rawn hriat ngawtna chhan tur hi a vâng hlein ka hria!

India ramah hian mihring 1,427,868,600 kan awm mek a, mihring vaibelchhe 142 zinga zirlaibua hming lang tur hian beih ve fèt a ngai awm e, vaiho induhsakna uchuak kara lawr chhuak nalh tur hian mi dang aia chungnung, langsâr leh hriat hlawh ve táwk tak nih chu a ngai ngei ang. Mizoram Board hnuaia school textbook-a hming lan chu a theih ve mai thei a, mahse India ram pumpui huapa textbook-a hming lang tur chuan vaihoin an hmelhriat ve fê nih chu a ngai ngei ang, chu chu mi tam zawkin an tih theih loh, mi tlêm têin thawhrimna thlantui far hmanga an hlawhchhuah theih a ni a, chu'ng zinga mi chu Mizo tlangval Jeje Lalpekhlua hi a ni.

Kan sawi fo ṭhin, Vairengte chhak lama lian leh ropui riaua inhriat hi a hmánlai tawh a, hmarchhak kila huai bera inngaih hi kan thlang vaiho hian eng tehchiamah mah an ngai lem lo, zirna leh thiamna hmanga kan hmakhua hi kan hai kaw ve a nih ngawt loh chuan a thiam leh tling tling dinchhuahna (survival of the fittest) khawvelah hian a hnam ang pawhin dinchhuahna chance a tlem viau. Chutiang karah chuan he Mizo tlangval hian football hmangin India ramah pumah Mizo hming a pho chhuak a, amah avangin vaihoin Mizo an hmelhriat a, amah avangin Mizo tih chu a ṭha zawngin an hriat phah.

He Mizo tlangval hian a tuina leh a thiam zâwng tak hmangin sáng takah a invawrh a, chumi hmang chuan Mizo hming hi India ram pum hriatah a pholang thei. Hei hi a ni, ṭhalaite tâna chona kan tih fo chu, kan tuina leh thiam zawng tak hmang hian eng aiah nge India ram pumah kan hming hi kan pholan theih loh bik tehlul ang ni? Mizoramah eizawnna kan neih avanga ṭhu thluang ringawt lovin, sáng tak thlen i tum ang u. Duhtawk hi i ngah hma lutuk lo teh ang aw, tunlai khawvelah chuan mi hian thil pakhatah an duhtâwk duh tawh mai lo, a aia sáng zawk thlen tumin an bei a, an ûm a, an zui ngat ngat peih tawh. Keini chu hmelhriat ṭha deuh zârah eng zirtirtu hna emaw, eng sorkar hna chhete emaw kan thawk a, kan nghet ta maw tih veleh thla tin sum lut kan nei tawh tho ti niawm takin kan duhtâwk a, kan ṭhu thluang dèr a, inzir zêl tumna leh hmasawn tumna kan nei lo thuai mai ṭhin.

Delhi tláng aṭang khuan Mizoram hi hla tak a ni a, tê tak a ni! An hre tham meuh lo! Chuvangin keimahni zawk hian tumruhna leh thlantui nena he kan ram leh hnam hi phai vaiho zingah a ṭha zawnga kan hmelhriattir ve a ngai. Chuti a nih loh chuan a vân tla hi nghah chhuah ngawt tur a awm lo.

Khai le, khawvel vir chak tak kârah hian ṭhu thluang mai mai tawh lovin kan tum ram thleng turin i phek chhuak ve ang aw le.

- PC Nghaklianmawia