Written by
- John Lalrinmawia

Zoram Politics – MNF Bihchianna

Inthlan a hnaia Politics inlumlet pawh a tam a, a chhungril hi kan luh chilh ve a hun tawh. Mizorama Politician ṭhenkhat hi an party hian an thukru niin a lang. Ṭhenkhat hi chu an inthukru a ang bawk a, inthlan a la hlat laia phur thar thar deuh tuna bo ta an awm avang hian Mizoram Politics hi bihchian (analyse) tham tak tak a ni tih a lang ta a ni. MNF lam hi a hmasa berah i han luh chilh dawn ang hmiang.

Ruling Party MNF hian kum li chhunga an theh chhuah lar ber chu phat rual lohin Pu Robert Romawia Royte a ni a, ni 365 chhung news-ah a lang lo chauh a ni. A kalna apiangah Chief Minister a kal tel kan tih loh pawhin, Chief Minister kalna apiangah a kal a, Tripura thleng thlengin an inzui a, District tinah lungphum an phum dun thei bik a ni. Kut hnathawktu pual Agriculture Department tih te, Fisheries, Vety Department ah Chief Minister kan hmuh khat nen Tourism leh Sports Department program-ah chuan kan hmu ngun khawp mai. Chuti taka an Minister chhuanvawr chu inthlan a hnai tawlh tawlh a, a langsar lo tawlh tawlh a, a chhan hi kan analyse dawn a ni.

MNF-ah hian a ziding Vangvat Kai an awm a, hei hi chu a neitu tak taka inchhal an ni. Hlawm lian dang chu MZP aṭanga lut group lian tak an ni a, Social Media post hi a dik chuan nakin lawka MNF Leadership pawh chuh tum ngam tura intelkhawm, inhmukhawm ṭhin an ni. A dang hi chu 2018 inthlan dawna an sawm luh chawp mi thiam leh langsar tak tak rual an ni bawk a. Heng zawng zawng ai hian Chief Minister hian Pu Robert Romawia a hnim hnai tih hi Mizoram mipuiin an hre chiang a ni.

Lunglei Municipal Council inthlan zawh khan Hnam Run an inkawk ṭan ta a, Zemabawk Local Council inthlan a zawh phei kha chuan MNF ziding hi an thinrim takzet tawh. 'Kan tih chhiat em em kan hre si lo a, kan CM leh tu emaw inkawp tlat hi mipuiin an chhang kham a, kan tla takngial dawn' tih chu thupuiah an nei a. Hnam Runah sawi chhuak ngam leh ngam chiah lo an insul pel zung zung tih a ni. Hnam Run Secretary rualin hna an hmuh theih loh laia Kamrul Laskar, Zoramchhana, Lalliansanga hminga hna chhuak chur chur leh PMJVK hnuaia hna lian zawng zawng tuma chuh buai theih loha Vai hminga Restricted Tender hmak hmak a nih avangin Hnam Run a lungawi tawh lo.

An sawi dan chuan a hma zawnga lungawi lo chung a ngawi reng Vangvat Kai leh MZP background nei hruaitute chuan MNF Party hruaitute an luh chilh ta a, 'Kan Pu leh *** hi an inzui chawt a, hei tak hi mipuiin kan Party min duh loh phah. Sum ringawt kan sawia Kohhran mipui hian min ngaina tawh lo' tiin an ṭawng chhuak niin an sawi. Hemi sawhkhawk kal zelah hian MNF chhungah buaina inmung lungawi lohna lian tak a awm avangin tu emaw chu mipuia inlan tlem tur te, a bera inngaia invai vung reng lo tur te, Party lama Senior zai ngai tur te, MNF aia mahni intilangsar tawh lo turin an chah tih hi a tak a nih in ring em le?

Dr R Lalthangliana hi MNF Term hmasa kha chuan an theh lar ber a ni a, kum 2018 inthlan ah SEDP campaigner ṭha ber a ni leh zui a, 2018 inthlana an tlin hnu lawkah MNF Vice President aṭangin an bàn hmak. A mak khawp mai. Minister a ni dawn si a, a hah lutuk tur chhawk zangkhaina tur ti dawn ila, Chief Minister chu MNF President niin Deputy Chief Minister chu MNF Senior Vice President a ni tel tho si a, Dr Thangtea hi an paih ve hrim hrim a ni. An paih chhan chu Pu Zoramthanga leh Pu Tawnluia chawlh hnua President ni thei tur bera lang a ni a, chu chu MNF hian an duh lo niin a lang. Politics titiah phei chuan Covid hri len laia a hming a ṭhat deuh pawh kha Hnam Run Leadership zingah ngaimawhtu an awm tih a ni a, Dr Thangtea chan Health Department an han Audit kha chu an duhsak vang a ni lo tih a chiang hle a ni. Dr Thangtea hi Hnahthial lama ding nawn loa Aizawl South I lama thih ruk tumna a awm avangin party dang pawh a dawr thuak thuak a, a tawpah South Tuipui bialah bawk a ding leh dawn an ti a, Dr Thangtea dinhmun hi a laklawh hle a ni.

MNF President niha Chief Ministerial Candidate la ni thei tur hian Pu Vanlalzawma hi sawi rik zingah a tel ve leh bawk a, Pu Zawma hi MZP hruaitu hlui lam hian an back up tlat a, Vangvat Kai zingah Pu Zoramthanga leh Pu Tawnluia an chawlh chuan Pu Lalchamliana hi President àwm ber a nih laiin, Home Minister hna a chelh dan en hian Party leh mipuiin an it si lo a. Nakin lawkah Vangvat Kai lo President an la nei dawn a, chu chu Pu Zawma a nih loh chuan a ruka inpawt si; pawn lama ṭangho anga lang si; MZP hruaitu hlui zinga tu emaw hian President hi an chuh an ring. He boruak lian tak awm avang hian MNF-in 2018 inthlan dawna an sawm luh an chakna tha hrui Pu Lalrinliana Sailo, Pu R Lalzirliana, Pu Robert Romawia lam tan chance a chhe tawh hle tih a ni.

Pu Lalrinliana Sailo hian MNF hi a chhuahsan rinna a lian tawlh tawlh a, a bial Chalfilh Bial phei chu mi dangin an inchuh sup sup tawh a nia. Chuti chung chuan MNF hian boruak hi an vaw dai duk thiam a. Entirna ṭha tak chu Dr K Beichhua kha inthlan dawnah a chhuah tho an rin avangin a pawi hmain an hnawt chhuak a, an ril tlat politics ah hian.

Lunglei lama an MLA pahnih hi Seat an pe dawn lo tiin an sawi a, hei pawh hi a hun hmain a ri chhuak lo, an hmet mit thiam a, Pu Tawnluia hi inthlan puan hnuah Tuichang lama a din nawn loh tur thu a puang dawn an ti chung hian bial a la vil tui em em a, hetiang hi an master fu a ni.

MNF hi chhungrilah ngêt awm ang hian han sawi mah ila, Party nghet an nihna hi a lang ṭhin a, heng thil te hi an thup thiam a, leak out a awm ngai lo. ZPM lam chu ni se an invaw thlu pheng phung duh ang tih tur hian chhungkaw buai boruak hi an nei ṭhin a, a tawpah chuan an inhrual mum leh tho ṭhin a ni. MNF chu Pu Lalkhama, Pu Lalsawta, Pu FLR Siama te rualin an chhuahsan pawh khan an tlanchhe dawn an tia, an tho leh tho. Pu Lalduhoma hoa Pu Laldenga nupui Pi Biakdiki ho meuha an chhuahsan pawhin an come back leh tho, tun lai boruak neuh neuh hian a sawi nghing zo kher lo ang. Chutih rual chuan MNF hian an chhung kaw buaina hi an siam fel chu a ngai hle tih a lang.

- John Lalrinmawia