Lalpa Tih Chunga Rorelna Leh Hnathawh

“Roreltute chuan Pathian tih chung leh rinawm leh dik takin ro an rel tur a ni.” Chronicle 19.9

Roreltute rorelna-ah kan lawm tàwk lo va, an thiltih kan hmu reng thei a, an thusawi angin an ti em? tih pawh kan hre thei bawk a. Thuneihna vuantute hna thawh dan pawh kan hmu reng mai. Ram hmasawnna kan duh, eng kawngah pawh changkanna lamtluang kan duh vek a, kil khat aṭanga ngaihtuah ngawt chuan thiltih a harsa, thuneihna ṭhuthlenga ṭhut loh chuan hmasawnna a tih ngawt ngawt theih bik si loh va. Mipui inthlang ramah chuan mipui thlan chhuah ngeiten thuneihna an chang a, chu thuneihna pawh chu sawrkarna siam thei nih a la ngai ta zel bawk si. Chuvangin thuneihna chang turin, rorel thei turin Party tin ten sawrkarna chang thei turin seat lak an tum ṭheuh mai si a. Thuneihna chan kan duh luat tukah mahni kan insawi mawi chiam chiam a, mi dang tlin lohna sawi nuam kan ti a, mi dang tlin lohna leh chet chhiatna sawi thiam nih kan duh bawk a nih hi. Hna thawk ṭha mang si lo va, mahni party thawk hahte tih lawm, duhsak zawng duhsaknaten hmun an chang zawk a. Ram hmasawnna chu kal ve reng siin a muang em em lawi si a nih ber hi a..

1. Roreltu chuan Pathian duh zawngin ro a rel mai tur a ni :

Mipui thlan sawrkar hi fel tak tura han ngaihna lian tak awm ṭhin mah se, roreltuin Pathian a ṭih miau loh chuan ram tana a hnathawhna a buai nuaih ṭhin a. Chu chuan a tawpah mualphonaah a lawn chhohpui mai ṭhin a ni. A nghawng ṭha lo a tam em em a, mipui pawh rilru dik an pu hlei thei bik lo va, duhamnain a tuam hlup hlup ṭhin a ni. Dik lo taka thil tih hreh lohna a lian a, Pathian thu chu a taka nunpui aiin politics tualzawlah chuan engpawh tih an hreh lo, dawt sawi an hreh lo, an dawt sawi kha a takin an ti hreh lo bawk. Dawt an sawi ṭhin kha phatmarna an zawng leh ṭhin a nih ber hi maw. Lalpa ṭihna tel lo nun chu engmah tih hreh an nei ngai lo va, an chapo em em ringawt mai a ni. Lal ṭhutthleng chan theihna a nih dawt phawt chuan Pathian hming lam reng chung siin mahni hmasialnain an khat a, duhamna hlir a ni ringawt. Chuvangin kan ram roreltu tur kan thlan chhuah kawngah hian uluk takin kan rilru zawng zawngin i thlang teh ang u. Kan aiawha kan thlan chhuah turah hian a thlangtute pawh duhamnain khat lo ila, sum it lo ila, an sawi fo ṭhin sum leh thil dang sem an tum a nih pawhin hnawl ṭhak ngam ang u. “Sum chu ka la ang a, ka duh loh chuan ka vote chuang lo vang,” tih pawh hi a ṭha ber chuang lo. Thil dik lo chu huaisen takin i hnawl ngam ang u.

Pathian thu awih, Pathian ṭih mi kan thlan chhuah phawt chuan Pathian duh zawngin ro a rel ang a. Kan ram chuan dam lam a pan leh mai ang. Roreltu Pathian ṭih mi hi an ṭha. Hei chauh hi a tawk lo. A huaisen ngei ngei tur a ni. A ngaihna hria a ni bawk tur a ni ang. Khawvel a nih miau avangin heng mi ṭha leh huaisente hi mi dik loten an bawm hut hut ṭhin a. A tawpah chuan paih chhuah zawkin an awm mai ṭhin a ni.

2. A Thlangtute Kan Pawimawh :

Inthlang ram kan ni a, mipui vawrh chhuah zel hi kan ramah rorelna an chang ṭhin. A thlangtute hi kan pawimawh takzet a ni. Kan rilru a dik tawk loh chuan roreltu mi chhuanawm kan nei thei ngai lo vang. Mi chhuanawm tih hian ram rorelnaa mi chhuanawm, dik taka ram min kaihruaitu tur mi chhuanawm an ni. Kan thlan chhuah turate chauh ni lovin, a thlangtu tur mipuite hi kan rilru a dik a ngai a, mipuite pawh hi kan rilru hi a dik tawk bik lo va, kan duham viau a, thuneihna changtu kan thlan chhuah hruaitute an ṭha lo, an duham, an corrupt lutuk kan tihte nen hian thuhmun kan ni thei tlat. Politics ka khel tia kan rilrua lian ber pakhat chu hlawk kan tum lutuk a, hausakna tur emaw kan ti a, thuneihna lam kan nih phei chuan kan thaw puar hle a, kan hawi sang vah mai a ni. A thlangtute party huang chhunga awm ve lo, neutral kan tihte zingah pawh rilru mumal nei thei lo khawpin party ruhkawlten an chhaih buai ṭhin a. Mipui lam pawh hian rilru fim tak, mahni chhia leh ṭha hriatna hmang ngeia thlan hi kan tam teh lua lo mai thei e. Tu pawh thlang ila, tu pawh lo tling se la, ram rorelna, ram hmasawnna, ram siam ṭhatna lama mi thawh hlawk tak an nih phawt chuan lawm hle ila. Ram tana mi ṭha lo, mahni ṭanghma hai thiam, party duhsak, mahni mi leh sate duhsak mi an nih chuan ram hmasawnna hmuh theihin a awm lo vang. Ram a tlachhia ang. Mihring rilru a dik lo vang. Chu chu a pawi em em a ni. Kan haw ngam tur a ni. Ngaihdan kan sawi ngam tur a ni. Mi tam tak kan dawihzepna chhan em em nia lang chu dik lohna kan nei ve a, beisei kan nei ṭhin a, a nih loh pawhin eng emaw tal hi kan hmuiah an lo tàt tawh ṭhin. A nih loh pawhin min duhsak lo vang tih hlauhna nen. A chhan lian ber chu hlawk kan duh tihna a ni mai.

3. Sum A Va Nei Tak Em! A Va Chapo Ve! :

Sum nei tak tak, chapo ve viau nia kan hriat zawng zawngte hi dik lo taka sawrkar sum eiru an ni vek kher lo. Chutiang bawkin sumdawngtute pawh hi sawrkar sum an eiru lo va, an dik bik vek tihna a ni chuang hauh lo a nia. Sumdawnna tenawm tak hi a tam lutuk ringawt, hengah pawh hian a phusa leh a bulṭhut thiltihtheihna petu chu sawrkar hotu lawk an lo ni lehzel a. (Entirnan, dan dik lova sumdawnna miin a rûk sia a kalpui reng theihna chu an phenah hian mi thiltithei tak an lo awm ràn e tih an sawi ṭhin). Kan ram, kristian ramah hian dik lohna thu hi kan hre nasa lutuk ta. Corruption thu pawh hi keimahni ṭawng ang maiin kan nál tawh a, kan rilru hrim hrim pawh hi a dik lo zo tawh emaw tih tur kan ni tawh. A pawi takzet a ni. Dik lo taka thil tih nghawng hi sawi sen loh tam tak a awm a ni. Hetianga dik lo taka hausate hi a chapo hlei hlei an la ni lehnghal a, khawtlangah zahna an nei lo va. Mipuite lah hian kan tlawn zawk emaw tih mai turin kan lo awm bawk a. A ṭhente phei chu khawtlangah a langsar ber berah kan la dah zui bawk nen. Kan nun hi a letling zo tawh a ni ber mai.

4. Tu nge Lalpa Ṭih Tak Taktu Chu Le :

Mi piang thar, Pathian ṭih mi tiin kan sawi ṭhin a, he thu tluka mawi hi a tam teh chiam lo asin. Kan ram hruaitute chu an fel a nia, inkhawm an peih, mitthi inah kal an peih, inthlan dawn hunah phei chuan an thil phal lutuk a, inkhawmna hmunah te pawh a lam durh durh ṭhin asin, nuhote phei chuan mi piangthar hmuhin an hmu a, a felzia thu an sawi. Mahse, a lal ṭhutthleng aṭanga a rorel dan chu a dang daih si, lehlam miten a nun chhungril an thlir a, an nuihzat a, engah mah an ngai bawk si lo chu a nih hi maw! Sum a ngah bawk si, In leh lo a nei ṭha a, a duh apiang a nei thei bawk si. Mak ṭhin mang e, thuneih nuam a ti em em a, mite chungah a hawi pir vah mai, ramin an hnathawh ṭha hmuh tur a neih vak loh lai leh a rorelna an duhkhawp loh laiin ṭha a inti viau bawk si a. Hetiang rorelna chelhtu hi a piangthar lo, Lalpa pawh a ṭih tak tak lo a ni.

Lalpa ṭih tak taktu chuan amah aiin ram hmasawnna tur leh changkanna tur a ngai pawimawh a, mahni hmasialna dah ṭhain, a hun, a theihnate chu ram a lo intodelh nan, ramin hma a lo sawn nan theihtawp tak meuh meuh a chhuah a ni. Lalpa ṭihtu, mi piangthar ṭha, a ngaihna hria, mi fing leh huaisenin kan ram hi hruai teh se.