KAN IN BANG LEH KHANCHHUK NEN LAM HIAN LALPA HMAAH KAN LA INPUANG DAWN
Habakuka 2:11-12 Kan chhiar chuan, "Lung chu bang ata a au vang a, thing hmanrua aṭangin khanchhukin a chhâwn ang. Thisena khawpui dina, khawlohnaa khawpui siamtu chu a chung a pik e," tih kan hmu a.
Zawlnei Habakuka sawi ang hian Lalpa hmêl a lo lan hunah a hmaah kan la inpuang ngei dawn si a. Kan in sakna hmanrua ṭheuhte pawh an la inpuang ngei dawn si a, kan in sakna sum leh pai leh hmanrua te, kan khawpui (Town leh City) din dante ngei pawh hi a la inpuang chhuak vek dawn si a, chumi hunah chuan zak ngawih ngawih tur kan la awm ngei ang.
1. KAN IN BANGTE AN LA AU CHHUAK DAWN:-
Kan in bang cubit lung leh brick te hi Zawlnei Habakuka sawi ang hian an la au chhuak ngei dawn a.
(i) Bangin:-
"Kei hi kawngpui (national high way, black toping) tur ka ni a, Kei hi ruihhlo tawlhruk aṭanga lei ka ni a, kei hi mi dang chan ai laksak aṭanga lei ka ni a, he in neitu hian a in Concrete building ropui takah bangah min hmang ta a nih hi," tia a au chhuah hunah, khanchhuk (beam) pawh a ngawi hle hle dawn lo.
Khanchhuk (beam)-in A lo chhâng ve ngei dawn a, "A dik alawm, dâwt i sawi miah lo, rûk rûk hmanga sak ngei kan nih hi," a lo tih hunah engtin nge i ṭawng ve dawn le? A zahthlak hle dawn a ni tih hriain kan in sakna hmanraw lakkhawm dan aṭangin i fimkhur hle teh ang u.
(ii) Bang bawk hian "Kei hi Hydel project tur ka ni a, he in neitu hian a rûkin min dah sawn a, a in bangah min hmang ta a nih hi, kei hi sorkar phal loh a rûka sumdawnna leh ruihhlo tawlhrûk hmanga sum thawh chhuaha lei ka ni a, ka pu-in a in bangah min hmang ta mai a nih hi," a la rawn ti ngei dawn a, khanchhuk (beam) pawh hi a ngawi hle hle dawn miah lo.
Khanchhuk (beam)-in "A dik chiah a lawm, i sawi ang hian keini hi rûk rûk leh ruihhlo tawlhrûk aṭanga leikhawm kan ni e," a rawn ti ve ngei dawn a, rûk rûk hmanga in ropui tak tak satute hian sawi tur eng nge kan neih ve dawn le? Fimkhur a va ṭul ve aw.
(iii) Kan Pathian Biak in tam tak pawh hi an la rawn inpuang dawn si a,
"Kei hi, Police quarters tur ka ni a; dispensary building tur ka ni a, Environment and Forest deptt. quarters tur etc. ka ni a, ka puin dawhkanah a rûkin a ziak neuh neuh va, Biak in ropui tak bang atan min thawh a, ka awm lohna turah ka awm ta a nih hi, ka inhmeh lovin ka duh lo tak meuh a ni," a rawn ti ngei dawn a.
Biak in Khanchhuk (beam)-in,
"I sawi dik lutuk e, kan awm lohna turah kan awm a nih hi, Pathian Biak in thianghlima awm tlak kan ni lo asin," an rawn ti ve ngei dawn a, chumi hunah zet chuan kohhrana sum thianghlim lo thawhtu nih te, ei ruk hmanga Biak in sakte hi a thawhtu nih a zahthlak em em dawn a, kan hnâr kan hmu lian viau mai lo'ng maw?
Ram hruaitu, Minister leh Sorkar officer zawng zawngte leh sumdawng hausate u, in in sak ropui tak takte hi a hmanrua a thianghlim em? Lalpa hmaa puan chhuah ngam a ni dawn em? In ngaihtuah chian a va pawimawh tehlul em.
Kan Pathian Biak in sakna hmanruate hi a thianghlim em? Rûk rûk hmanga Biak in sak leh kan chenna in sak lianpui te hi a thianghlim em? Lalpa hmaa puan ngam leh dinpui ngam a ni dawn em le?
Kohhran Upa leh rawngbawltute u, in biak in sakna leh in in sak ropui tak takte kha a hmanrua a thianghlim meuh em? Rûkkhawm hmanga sakte a nih palh chuan mualpho hun leh zah ngawih ngawih hun in la nei ngei ang.
Rawngbawla lâm lâm ve ṭhin leh Pulpita thu ṭha tak tak sawi ṭhintute u, in rûkkhawm hmanga in in sak chhungah em ni in chen si le?
Lalpa hmel kan hmuh a hnai tawh si a, eng nge i dinhmun le? In ngaihtuah chiang teh ang u.
Rom 14:11-ah pawh, "Lalpa chuan, ‘Mi tinreng Ka hmaah an kun ang a, Lei tinreng pawh Pathian hnenah a inpuang ang, tiin chhia ka chham a ni,’ a ti a,” tih ziak a ni si a. Kan In hmanrua mai bakah thil dik lo tih zawng zawng hi puan chhuah a la ni dawn a, tuna thawveng viaute hian thawpik em em hun kan nei palh ang tih a va hlauhawm em. Lalpa tawk turin i inpeih ang u.
2. KUT FAI LEH THINLUNG THIANGHLIM NEIH A NGAI:
Sam 24:3-5 ah chuan, "LALPA tlângah tu nge chho vang a, a hmun thianghlimah tu nge ding ang?
Kut fai leh thinlung thianghlim nei a, a rilru engmah lo mai mai lama dah ngai lo va, bum tuma chhechham ngai lo mi chu.
Ani chuan LALPA hnên ata malsawmna a dawng ang a, A chhandamtu Pathian hnên ata felna a dawng bawk ang," tiin min hrilh a.
(i). Kut fai chu eng nge ni ang?
Bible-in "Kut fai," a tih hi Sahbawn leh tui hmanga fai taka kut sil hi a ni miah lo mai. Sam ziaktuin, Kut fai a tih awmzia chu, thil bawlhhlawh khawih lo, thil sual leh ṭha lo laka insum thei, mi bum hmang lo, rûkru lo, sualna tinreng laka insum thei te hi Kut fai chu an ni. Chutiang mi chu Lalpa hmaah hlim takin an cheng ang a, mi bawlhhlawhte tan Lalpa hmaah chan tur engmah a awm ve dawn lo.
I sum lakluh dan leh i ei zawn dan te, i nupui fanau i chawm dan leh, i pasal fanau i chawm dante a thianghlim em? In enchiang ṭheuh teh ang u.
(ii). Thinlung thianghlim nei:-
"Thinlung thianghlim," tih hi itsikna nei lo, mi rilru dik, mi pawi sawi lo, mahni inhmangaih anga mi dangte hmangaihtute hi thinlung leh rilru thianghlimte chu an ni a.
Heng kut fai leh thinlung thianghlimte hi Lalpa tlangah, a hmun thianghlima lut turte an ni. Lalpa hmaa ding tlak turin i kut a fai ṭha em? I thinlung a thianghlim em? Tun hun hi Lalpa hmaa ding tlak tura kan nun siam ṭhat hun a ni e.
Lal Isua'n malsawm che u rawh se.
-Rev. R. Sangthanga