Written by
- H. Lalroluahpuia

A CHHE LAI SIAMṬHATU


Isaia bung 58-na kan en chuan Pathianin a zâwlnei chu mipuiin sakhuana an kalpui dân dik lo chungchânga zirtirna pe tûrin a ti a. Chaw nghei leh chawlhni serh chungchâng anga ngaih theih a ni a; a lan chhuahna mai chauh a ni zâwk, aia ril zâwkah dik lo a awm a ni. Mipuite kal sualna, Pathian lungawi lohna thlentu ber chu mi rethei, rilṭâm, chenna tûr nei lo, saruak leh ṭanpui ngaite hre chang hauh lova anmahni hlâwkna tûr atân chauha sakhuana an kalpui ṭhin kha a ni a.

A siamṭhatna tûr awlsam ber chu Pathian ṭihna tak tak nena inhlan leh amah hmangaihna tak tak zâwk aṭanga Pathian chibai bûk hi a ni a. Tu pawhin Pathian a hmangaih chuan a hnen aṭanga thil ṭha chauh beisei lovin; a hnathawhpui leh Lalpa hmantlâk a lo ni ang a, a hmangaihte pawh a hmangaihpui thei dâwn a ni. Chutiang chuan, a mamawhtute tâna hna ṭha thawh hi Pathian lâwmzâwng a ni a, a mite hnena tihtûr pawimawh tak a hnutchhiah a ni.

Israel mipuite duh ber kha chu Pathian hnaiha awm leh a rorelna fel tak hnuaia awm kha a ni a. Mahse, an nunah erawh takna hmuh tûr a awm hauh si lo. An chaw nghei leh chawlhni serh te chuan Pathian a tilâwm mai tûrah an ngai a, mahse a pawimawh zâwk–felna te, khawngaihna te leh rinawmnate chu an hlamchhiah tlat si (Mat. 23:23). Pathian rorelna dik tak hi an dil anga hmu mai tûr chu ni sela, thiam loh chang zâwk tûr an ni reng mai. He laiah hian ringtute atâna inenfiahna tûr a awm a. Rorelna dik leh fel tak ni lovin khawngaihna zâwk dil mai tûr kan ni ang em?

Chaw an nghei a, an lungawi chuang lo. Pathianin an ngaihtuahna a hria a; a hnen aṭanga thil ṭha an dawn theihna tûr atân maia ti an ni tih a hria. Inthawina aia thuawihna duh zâwktu Pathian lung an tiawi zo tlat lo. Pathian chu engkim siamtu a ni a, a thilsiamte chunga tihtûr pe theitu a ni bawk; chu chu hrethiam lovin a thilsiam, mihringten an tih ve hmanga chettir an tum kha a dik lo reng reng a. An âw kha chung lam aṭanga hriat tlâk a ni thei ta lo a ni.

Pathian chuan rorelna dik lo avânga tuartu te, mi hnuaihnungte leh eng engemaw sal beha awm mekte tâna zalenna siamsak hi a lâwm a. Rilṭamte hnena ei tûr pek te, chenna nei lo leh saruakte tuam hlawmte leh ṭanpui ngai apiangte tlânchhiatsan loh te hi a mite tih atân a duh tlat a. Chutiang taka phurrit insiam te, ṭawng huatthlala te leh indem tawnna hi te a lo bo va; tlai leh puar taka inhmangaih tlâng tak leh indawm tawna kan awm chuan Pathian chuan kan ṭawngṭaina leh au thawmte chu a chhâng ang a, kan tân ṭanpui vartu hnai reng a nihna a lantir leh dâwn a ni. Hei hian malsâwm kan nih lehna tûr a entir ang a, kan dil ṭhin ang taka Pathian awmpuina leh kaihhruaina chan a kâwk a ni.

A mi felte chu harsatna kârah pawh nun duhawm tak nei zel thei tûrin Pathian chuan a venghim tlat zel dâwn a. Taksa leh rilru hriselna te, hausakna te leh Pathian rinawmna tâwp chin nei lote chu an chen tawh ang. Chutiang chuan an vânneihna pawh, anmahni aṭanga chhuak chu thil ṭha hlir a lo nih tawh dâwn avângin, “A chhe lai siamṭhatu,” nihna chanvo ropui leh hlu tak an chang tawh dâwn a ni. Pathian malsâwmna tâwp chin nei lo sawina tho kha a la ni a, mawhphurhnain a chhunzawm tlat thung. Pathian duh dân ang taka hna ṭha thawktute chanvo a ni tlat a. Thiltihtheihna leh chakna ropui tak pek an ni ang a. Ram leh hnam dintu, mi dangte tâna malsâwmna leh mi dangten lei rem an lo rah ve theihna tûr atâna Pathian hmanraw ṭangkai leh a hnathawhpui, Lalpa hmantlâk an lo ni ang.

“A chhe lai siamṭhatu,” tih hi ringtu zawng zawngte chanvo a ni a. Pathian duhzâwng leh kan tihtûr dik chu kan hre thei mai âwm e. Thinlung lam en zâwk ṭhin Pathian neitute kan ni a, sakhuana leh mihring aṭanga kan tih ve lam aia pawimawh zâwk, Pathian lâwmzâwng zawng thiam ila. Pathian ṭihna te, Thutak te, hmangaihna te, felna te, khawngaihna te leh rinawmna te hi Pathian leh a thilsiam zawng zawngte hriat thamin keimahniah ṭheuh hian chhawm nung thar lehin, rawngbâwlna dik hlân ila. Lal Isua rawngbâwlna kipui ber pakhat chu mimal nun leh, ram leh hnama danglamna ṭha zâwk thlentir (Nazareth Manifesto) hi a ni tih hre rengin a chhe lai siamṭhatu nih i tum zel ang u…

Nazareth Manifesto (Luka 4:16-20) hi ngun zâwka kan zir chuan Lal Isua rawngbâwlna khân danglamna ṭha zâwk thlentir hi a tum ber pakhat a ni a, chu chu chhandamna hmangin fiah takin puanchhuah a ni ta mek bawk a. ‘Father of Modern Missions’ tih hiala khawvelin kan hriat lar, William Carey-a kha India rama chanchinṭha hril tûra koh a nih angin a lo kal a, a rawngbâwlna tûr hmuna mite mamawh a hriatna chuan rawngbâwlna zau zâwk neihtirin India rama hmeithai hal hlumna dân (Sati) chu December ni 6, 1829-ah chuan khap a lo ni ta a, nunna hlu tak chu chhanhim a lo ni ta tihna a ni. Chu chu danglamna ṭha zâwk chu a ni a, hetiang hian khawvel hian ringtute tel vena hi a hre thei ṭhin tûr a ni dâwn lo’m ni?

- H. Lalroluahpuia