Written by
- Vanlalhuma Kawlni

Mizoram Sawrkar a tál buai zel

Mizoram Sawrkar hnathawk inzawmkhawm pawl (FMGEW) chuan DA pung nawr nan, ni hnih chhung badge dum an bel a. He thu hi nimin (21 August 2023) khan CM office Chamber ah sawiho a nih hnuin, Sawrkar lam chuan an lungawi lohna chu chhunzawm zel lo tur leh tun dinhmuna Sawrkar sum harsatna hriatthiampui turin an lo ngen a. He thu hi vawiin hian ruahman lawk tawh angin FMGEW Council meeting chuan an ngaihtuah chhunzawm ang.

ELECTION THUTIAM

MNF Party hian 2018 inthlan Campaign lai khan thu chi hrang hrang sawiin, Pawl tam tak (ZDF, AMMOA, AMTOA etc) te thlengin agreement an siampui a. ZDF te nena an thutiam Sawrkar siam huna thawh tlan zel an tumnate chu tun thlengin tih hlawhtlin a ni lo. Hetiang bawk hian All Mizoram Maxi Cab Owner's Assn te hnena All Mizoram Permit pek an tumte pawh bawhzui a ni chuang lo.

Vai buh ei bansan a, Mizo buh ei tumna a la hlawhtling lo ang bawkin, kawngpui chhawng te, SEDP nuai thum sem leh Mau/Rua chingtute hnena thla tin cheng 4000/- pekte pawh a tak ram hmuh tur a awm lo bawk.

MNF Sawrkar hunah chuan, Sawrkar hnathawk hlawh lak theih loh a awm ve dawn lo an tih te, CSS hnuaia thawkte a hun tak a hlawh pek an nih tur thute leh a tahtawla dah ngheh an nih tur thute pawh thu Satel Lû mai a ni.

SUM HARSATNA

Mizoram budget hi State sawrkar inrelbawlna daih tawk chauh a ni ber mai. CSS chi hrang hrang (100 chuang) awm zingah hian Mizorama kan hman mek hi Scheme 20 chauh a ni a, heng CSS te hi awm lo phei se chuan hmasawnna kawngah hian pen khat pawh kan pen thei meuhin a rinawm loh hial.

Kan Revival Speaker ṭhenkhat leh kan Sakhaw hnarkaitu lam hian Hindu do beihpui min thlakpui reng avang leh, kan intun nunna hi Vai (Hindu) sum thawh tlingkhawm a ni tih hrereng chungin kawng dik lo zawk chu Sakhuana behchhanin min zawh luihpui ngar ngar a tihtheih awm e. He thil hian ngaihtuahna fim min neihtir thei lo a ni ber. Cenral India lamah Hindu party pahnih an inhruipawh mek a. Hindu (78%) vote inchuhin an party innghahna pawh Hindu vote beisei chungin, Hinduism (INC) Hindutva (BJP) a ni tih an puang chiang bawk. Heng Party pahnih zingah hian, Mizo (Kristiante) hmangaih em em an awm lo ve ve tih hi kan hriat a pawimawh viau. Min duhsak ve deuh se kan tih chuan, an party lo zawm ve kha kan malsawm dawn theihna awm chhun chu a ni mai.

He thil chianna pakhat chu, Nagaland, Manipur leh Tripura State-a sawrkar thar an neih lawm nan khan Developement Scheme/Project lian (500 Crores) chuang ṭheuh an pe nghal a nih kha. Tun hnai mai khan heng State pathum leh Assam (ADC) Bodoland, NC Hill, Karbi Anglong ah te Speacial Developement Scheme Vaibelchhe 1500 chuang an pe leh tawp bawk. Hetih lai hian Arunachal, Nagaland leh Tripura State chhawmdawl nan Crores sing tel an pe leh bawk a, Tripura bik phei chuan kan State budget zat zet 13000 Crores an dawng nghe nghe.

Keini Mizo Kristiante hi chuan, Hindu kan insawi ṭhaih reng a, Hindu malsawmna dawn chu Pathian tel lo changkanna ti tein Religious platform-ah kan au dum dum reng a nih hi. A nihna dik takah chuan, Kan state budget aṭanga Sawrkar hnathawkho hlawh lak zawng zawngte hi Hindu-ho thawhchhuah, a ṭhente phei chu (zawrh kan duh loh) Zu chhiah tlingkhawmte an ni daih tho si. Politics hi khawvel inrelbawlna thil a nih hre reng chung hian Sakhuana thil nen kan chumchilh tlat hi a pawi a, kan hmasawn theih loh chhan bul pawh niin a lang.

Tuna MNF Sawrkar hi NDA member a ni ve tho si a, eng ngati nge heng Developement Scheme/Project te hi min pek ve si loh kan ti mai thei. A chhan chu kan roreltute hian a nih dan tur angin hna an thawk ṭhin lo a nih hmel. Sawrkara kan mawhphurhnate hi mimal hamṭhat nan lo hman ṭalh kan tum ṭhin tih hi Vaiho hian an hrechiang ta viau mai. Hman deuha Chhim lam leh khawthlang lama PMKJVK hnuaia Project Sanction/Approve te pawh kha Physical Achievement a la awm mumal meuh lo an tih chu. Project awmsa pawh enkawl ṭha mumal thei lo hnenah hian Sanction thar pek hi thil phurawm tak a nih hmel loh, he thil hi thudik chu a ni.

Tuna kan sawrkar hian Leiba tam tak nei mekin, thla tin a puk belh reng a. Chuti chung chuan Asian Developement Bank aṭanga (an sawrkar hmasak laia mi, a pung nen 160 Crores) an puk la awm anga sawi chungin kum 2020 aṭanga Health Care bill ba a la pe thei lo a. Central Pay zulzuia hlawh pek tura tih Sawrkar hnathawkho hlawh pung (DA) pek tur a nei lo bawk. An sawrkar theihna a nih dawn chuan engkim an tiam a, tunah chuan mahni lu chunga meiling chhekkhawl an sawi ang chauh a ni ta. Phingphihlip Si-ar lak tum an sawi ang maiin kawng lakah an thamral mek tih ang mai a ni.

Kumin kumtawpah kan inthlang leh dawn. Central do chung leh thawhpui lo tur tan eng thutiam pawh nei eng ang mah se, sawi anga awm a harsa ang. Hetih mek lai hian, a pawimawhzia hriaa ṭhiana siam tumte pawh an awm a nih hmel. Kan budget hi dik tak pawhin hmang ila, changkan thur thurna tham a tling lo tih hre chunga Central lama sum haichhuak thei tur party/hruaitu kan thlan thiam hi a ṭul takzet a ni.

- Vanlalhuma Kawlni