Rs. 17,811 LAKH HUA MNF SAWRKAR-IN MIN LO BUM KUAL DAN
1. RTI zawhna aṭanga a lan danin kan MNF sawrkar insawi thiam dan chuan kum 2021 tawp lamah pawh khan Hortoki khaw chhehvelah hian ONGC ten Oil/ Gas zawn an la buaipui mek a, hemi atan hian ONGC lam hian an khawl/motor lian tak tak chet vel nan KAWNGPUI ṬHA an mamawh avangin Mizoram sawrkar hian TOP PRIORITY/TIME BOUND hisapin MEIDUM to HORTOKI Road hi Restricted Tender hmanga thawh chuk chuk ngai ta ni awm ang takin hma an la ta niin an insawi a. He hna thawhna atan hian Mizoram Sawrkarin Rs 17,811 Lakhs (Cheng Nuai Sing 1 leh Sang 7, Za 8 leh 11) lai sum chu NABARD aṭanga puk chawp ngatin an hmang ta nghe nghe a (Ref : RTI Reply No. F. 14016/2/2022-CE(R)/PWD/5 dated Aizawl, the 17th June, 2022). Hemi kawng sialtu/buaipuitu (0.00 kmp–9.10 kmp) Contractor chu Pu R.V. Hluna, Edenthar a ni phawt a. Hemi chin hi Phase–I tiin zawh hmasak a ni.
2. He MEIDUM to HORTOKI Road Phase II thung erawh hi chu RTI chhanna aṭanga lan dan chuan "Special Nature of Work" a nih avang leh Registered Contractor nazawng thawh theih chi a nih loh avangin RESTRICTED TENDER hmanga Contractor ṭha leh thiam bikte thlan an ni (Ref : Under Secretary Approval Letter for Restricted Tender to the E-in-C, PWD, Mizoram vide No. B.12026/8/2019-PWD (T) dated Aizawl, the 23rd December 2021)
3. Restricted Tender hmanga he Medium to Hortoki Road Phase –II thawk tura thlan Contractor Special / Hna thiam bikte chu :
i. Package I (9.100 kmp- 12.415 kmp) – Zoramchhana, Electric Veng , Aizawl
ii. Package II (12.415 kmp – 15.690 kmp) – Lalthanṭhuami, Chawnpui, Aizawl
iii. Package III (15.690 kmp- 19.005 kmp)
– KR Construction, Ṭhuampui, Aizawl
iv. Package IV (19.005 kmp – 22.360 kmp) – V. Lalbiakzama, Venghlui, Aizawl
v. Design & Construction of T Beams (at 0. 450 kmp & 5.500 kmp)
– KR Construction, Ṭhuampui , Aizawl
vi. Design & Construction of T Beams (at 10.200 kmp & 23.500 kmp)
– Zoramchhana, Electric Veng, Aizawl
4. Tin, heng hna pek fel tawh zawng zawngte THAWH ZAWH HUN tur pawh hi RTI chhanna aṭanga a lan danin –Formation Cutting & Permanent Works – to be completed by 25.06.2023, Design & Construction of T Beam Bridges – to be completed by 24.06.2023 tih a ni.
5. Hetih lai hian ONGC hnenah RTI kaltlanga chhanna kan hmuh dan chuan helai Meidum/ Hortoki bawr (anmahni koh danin NELP Block AA-ONN-2001/2) zawn-verh phalna PEL (Petroleum Exploration Licence) kum 10 chuang zet an lo chai hlawhchham tawh avang leh PEL hi chhan hrang hrang avanga an renew theih tak loh avangin Meidum aṭanga Hortoki-a insawn tum kha ni 07.10.2015 daih tawh khan Meidum (hlawhtling taka an verh zawh tawh) hmun hi an lo chhuahsan daih tawhin (CPIO, ONGC Silchar lamin RTI chhanna, e-mail dated 10/08/2022 ah a chiang) an Verhna khawl (Drilling Rig) leh behbawm khawl te chu Srikona Base, ONGC Silchar lamah an lo zuk thiar thla fel dimdiam tawh a ni. Hetianga OIL/Gas zawn hna hi ṭan leh turin DGH (Directorate General of Hydrocarbons), Noida aṭanga an rawn renew-sak leh phawt a ngai. Vawiin ni thlengin DGH hian ONGC te hi helai Hortoki bawra Oil zawn-verh an la rawn phalsak lo. An rawn phalsak dawn em, dawn lo em, engtikah nge an rawn phalsak leh dawn, nge Oil Company dang an pe tawh zawk ang tih hriat a la ni lo.
6. ONGC te hi Mizoram Oil/ Gas rawn zawng hmasa ber an ni a, an hmalaknate pawh a zau ber nghe nghe. Kum 1990 chho daih tawh khan Bilkhawthlir leh Thingdawl daiah an rawn verh daih tawh a ni. ONGC hian kan Mizoram chhunga an Oil/Gas zawn hna an bansan daih tawh tih pawh chu Directorate of Geology & Mining, Annual Report 2022-23 page -39 ah, Chapter D- Petroleum Exploration (1)- Status of Petroleum Exploration on Mizoram Table aṭanga lan danin ONGC ho Block chan bikte zinga mi, tuna Meidum- Hortoki Block AA-ONN-2001/2 (Area- 2660 sqkm) phei hi chu ni 29.07.2003 daih tawha pek an ni nghe nghe a. Kum tam tak (an PEL period an extend/renew) hnuah pawh anmahni ONGC lam zawk hian Oil/ Gas mumal (Commercially Viable Deposit) an hmuh fuh tak loh avangte pawha Mizoram aṭanga inhnuk dawk ta mai niin an lang nghe nghe.
Tin, he DGM Annual Report 2022-23 ah bawk hian chiang takin Chapter D (2) ah hian ONGC hian Petroleum Exploration Licence Fee an pe ngai tawh lo tih a lang chiang bawk. Chuvangin ONGC hian Mizoram chhunga an Block chan 2 te hi an Bye Bye hlen tawh a ni tih a rin theih bawk. M/s Vedanta Ltd in leh OIL ( Oil India Limited) erawh chuan regular takin Mizoram Sawrkar ah PEL Fee ( an Exploration Block chan ve thung “Aizawl District” bawr atan) an la pe zel thung.
7. THIL AWMZIA NI TA BER CHU :
A. Mizoram sawrkar hian sum lama harsatna namen lo a neih chhoh avangte, inthlanpui a hnaih chhoh tak avangin engti kawng kawng hmang zawnga SUM hmuhna, a bikin Inthlan Campaign na atan kawng tinrengin, insum karna nei map lovin hma a la chho bawrh bawrh a ni ber mai.
B. Mizoram mipui ngaihven loh zawng, kan hriat thuk loh zawng, man chhuah harsat em emna tur Mizorama Oil/Gas zawn behbawma SUM SIAM theihna ni mai tura lang chu kan State sawrkar hian a lo hmutai ta hle tihna a ni mai. Amaherawhchu kan hriat tawh ang khian ONGC hian ni 7.10.2015 daih tawh khan Mizorama an Oil/Gas zawn hna kha an lo bansan daih tawh si a. OIL (Oil India Limited) hming hmangin Aizawl District chhunga kawng ṭha awmsa han thawm tur a vang viaute pawh ani mahna. Bakah Aizawl district-ah chuan mipui an vak tam a, ngaihdan nei tak tak an tam bawk sia, RISK an la ngam lo a ni mahna.
C. Kan Mizoram sawrkarin helai Medium to Hortoki kawng hmanhmawh taka laih ṭul an tih tlat lai hian ONGC chu an lo inseng hawi daih tawh a (7/10/2015). ONGC hian Meidum hmuna an verhna khawl (Drilling Rig) leh kaihhnawih khawl/bungrua lian tham tak takte pawh chu hetianga Mizoram sawrkarin kawng laihna tur sum a sanction lai (23.12.2021) khan an lo inthiar chhuak fel daih tawh a, an Forward base, Srikona, Silchar an lo thlen thla daih tawh a ni. Eng vang pawhin, eng tin pawhin Drilling Rig leh Acessories te hi Hortoki-ah bun ṭhat leh pawh ngai ta se, Silchar aṭangin Kawnpuiah rawn la chhovin, Kawnpui to Hortoki ah North Eastern Frontier Railways-ho kawng siam ṭha tawk deuh lo awm tawhsa hmangin an proposed Drill Site hi awlsam takin an inhnuk thleng tawh mai dawn a ni. Chuvangin he Meidum to Hortoki kawng laih hi Mipui mamawhna leh hmasawnna tur (in the larger interest of the public) hisapa hmalakna ni lovin, tute emaw thuneitu tlem te te sum siamna liau liau a ni tih a chiang khawp mai.
D. Chutichuan DAWT HLANG HLAK hmangin ONGC hovin kawng siam ṭhatsak an mamawh hmanhmawh a; tiin heti zawng hian mahni inthiam chawpin kan State sawrkar hian hma a la ta chiam mai a ni. Dik tak chuan nakinah kan ram leh hnam tan kan sum hmuhna tur lian ṭha a la ni dawn a, chuvangin sum leh pai harsa tak chung pawhin ONGC te hi kan lo ṭanpui vat vat a ngai ti pawh ni chuang lovin, mi tlem te sum tam tak siamna tur (VESTED INTEREST TO FEW INDIVIDUALS) zawngin heti lam hi an hawi ta a ni ber mai. A nihnaah tak chuan Oil Company-ho hian an mamawh tawk ang lek kawngte chu anmahniin an lai ve mai zel a. ONGC ang Multi National Company (MNC) lian te phei hi chuan Mizoram PWD aia tam Civil Engineer leh Technical capabilities an nei daih zawk si a. Kum 1992 lai bawr pawh khan ONGC hian Phaisena an verh duhna hmun thleng All Seasoned Truckable Road siam nan Mizoram PWD hnenah SUM eng zat nge mamawh tur tiin an rawn dawr tawh ngei a nih kha. Tun ang Stage (Exploratory Drilling) ah te phei chuan Pucca Road pawh an mamawh rih lo hrim hrim. Laihchhuah tur a awm leh loh phei chuan an kalsan leh daih dawn avangin an Drilling Rig a thlen theih ṭawk ṭawk chuan an duhtawk ṭhin a ni zawk ngai a. A thuhrimah ONGC hian Mizoram ang State te leh rethei hnenah kawng laihsak tura an ngen hi rin a harsa hle bawk.
E. Chutiang taka Mizoram sawrkar sum dinhmun siam ṭhat tumna pawh ni hauh lovin, ONGC lam nawrna anga insawi thiam lehlawi siin Rs 17,811 lakhs (or Rs 178.11 Crores) zet senga khawvela Oil Company hausa ber pawl ONGC ṭanpui an ngai ta tlat bik mai hi a MIZORAM bik hle a ni. Mizoram hian sum a harsat ṭhinzia leh indaih lo reng renga kan awm laiin Cheng Vaibelchhe 178.11 zet NABARD aṭanga sum pukin ONGC kan lo ṭanpui thlawn hiau hiau mai hi; Mizo tute tan pawh mak tih loh theih a ni lo va, thinrim loh ngaihna pawh a awm lo a ni.
- Hriata Chhangte