Written by
- H. Lalroluahpuia

A CHHE LAI SIAMṬHATU

Isaia bung 58-na kan en chuan Pathianin a zawlnei chu mipuiin sakhuana an kalpui dan dik lo chungchanga zirtirna pe turin a ti a. Chaw nghei leh chawlhni serh chungchang anga ngaih theih a ni a; a lan chhuahna mai chauh a ni zawk, aia ril zawkah dik lo a awm a ni. Mipuite kal sualna, Pathian lungawi lohna thlentu ber chu mi rethei, rilṭam, chenna tur nei lo, saruak leh ṭanpui ngaite hre chang hauh lova anmahni hlawkna tur atan chauha sakhuana an kalpui ṭhin kha a ni a.

A siamṭhatna tur awlsam ber chu Pathian ṭihna tak tak nena inhlan leh amah hmangaihna tak tak zawk aṭanga Pathian chibai buk hi a ni a. Tu pawhin Pathian a hmangaih chuan a hnen aṭanga thil ṭha chauh beisei lovin; a hnathawhpui leh Lalpa hmantlak a lo ni ang a, a hmangaihte pawh a hmangaihpui thei dawn a ni. Chutiang chuan, a mamawhtute tana hna ṭha thawh hi Pathian lawm zawng a ni a, a mite hnena tihtur pawimawh tak a hnutchhiah a ni.

Israel mipuite duh ber kha chu Pathian hnaiha awm leh a rorelna fel tak hnuaia awm kha a ni a. Mahse, an nunah erawh takna hmuh tur a awm hauh si lo. An chaw nghei leh chawlhni serh te chuan Pathian a tilawm mai turah an ngai a, mahse a pawimawh zawk – felna te, khawngaihna te leh rinawmnate chu an hlamchhiah tlat si (Mat. 23:23). Pathian rorelna dik tak hi an dil anga hmu mai tur chu ni se la, thiam loh chang zawk tur an ni reng mai. He laiah hian ringtute atana inenfiahna tur a awm a. Rorelna dik leh fel tak ni lovin khawngaihna zawk dil mai tur kan ni ang em?

Chaw an nghei a, an lungawi chuang lo. Pathianin an ngaihtuahna a hria a; a hnen aṭanga thil ṭha an dawn theihna tur atan maia ti an ni tih a hria. Inthawina aia thuawihna duh zawktu Pathian lung an tiawi zo tlat lo. Pathian chu engkim siamtu a ni a, a thilsiamte chunga tihtur pe theitu a ni bawk; chu chu hrethiam lovin a thilsiam, mihringten an tih ve hmanga chettir an tum kha a dik lo reng reng a. An aw kha chung lam aṭanga hriat tlak a ni thei ta lo a ni.

Pathian chuan rorelna dik lo avanga tuartu te, mi hnuaihnungte leh eng engemaw sal beha awm mekte tana zalenna siamsak hi a lawm a. Rilṭamte hnena ei tur pek te, chenna nei lo leh saruakte tuam hlawm te leh ṭanpui ngai apiangte tlanchhiatsan loh te hi a mite tih atan a duh tlat a. Chutiang taka phurrit insiam te, ṭawng huatthlala te leh indem tawnna hi te a lo bo va; tlai leh puar taka inhmangaih tlang tak leh indawm tawna kan awm chuan Pathian chuan kan ṭawngṭaina leh au thawmte chu a chhang ang a, kan tan ṭanpui vartu hnai reng a nihna a lantir leh dawn a ni. Hei hian malsawm kan nih lehna tur a entir ang a, kan dil ṭhin ang taka Pathian awmpuina leh kaihhruaina chan a kawk a ni.

A mi felte chu harsatna karah pawh nun duhawm tak nei zel thei turin Pathian chuan a venghim tlat zel dawn a. Taksa leh rilru hriselna te, hausakna te leh Pathian rinawmna tawp chin nei lote chu an chen tawh ang. Chutiang chuan an vanneihna pawh, anmahni aṭanga chhuak chu thil ṭha hlir a lo nih tawh dawn avangin, “A chhe lai siamṭhatu,” nihna chanvo ropui leh hlu tak an chang tawh dawn a ni. Pathian malsawmna tawp chin nei lo sawina tho kha a la ni a, mawhphurhnain a chhunzawm tlat thung. Pathian duh dan ang taka hna ṭha thawktute chanvo a ni tlat a. Thiltihtheihna leh chakna ropui tak pek an ni ang a. Ram leh hnam dintu, mi dangte tana malsawmna leh mi dangten lei rem an lo rah ve theihna tur atana Pathian hmanraw ṭangkai leh a hnathawhpui, Lalpa hmantlak an lo ni ang.

“A chhe lai siamṭhatu,” tih hi ringtu zawng zawngte chanvo a ni a. Pathian duhzawng leh kan tihtur dik chu kan hre thei mai awm e. Thinlung lam en zawk ṭhin Pathian neitute kan ni a, sakhuana leh mihring aṭanga kan tih ve lam aia pawimawh zawk, Pathian lawmzawng zawng thiam ila. Pathian ṭihna te, Thutak te, hmangaihna te, felna te, khawngaihna te leh rinawmna te hi Pathian leh a thilsiam zawng zawngte hriat thamin keimahniah ṭheuh hian chhawm nung thar lehin, rawngbawlna dik hlan ila. Lal Isua rawngbawlna kipui ber pakhat chu mimal nun leh, ram leh hnama danglamna ṭha zawk thlentir (Nazareth Manifesto) hi a ni tih hre rengin a chhe lai siamṭhatu nih i tum zel ang u…

Nazareth Manifesto (Luka 4:16-20) hi ngun zawka kan zir chuan Lal Isua rawngbawlna khan danglamna ṭha zawk thlentir hi a tum ber pakhat a ni a, chu chu chhandamna hmangin fiah takin puanchhuah a ni ta mek bawk a. ‘Father of Modern Missions’ tih hiala khawvelin kan hriat lar, William Carey-a kha India rama chanchinṭha hril tura koh a nih angin a lo kal a, a rawngbawlna tur hmuna mite mamawh a hriatna chuan rawngbawlna zau zawk neihtirin India rama hmeithai hal hlumna dan (Sati) chu December ni 6, 1829-ah chuan khap a lo ni ta a, nunna hlu tak chu chhanhim a lo ni ta tihna a ni. Chu chu danglamna ṭha zawk chu a ni a, hetiang hian khawvel hian ringtute tel vena hi a hre thei ṭhin tur a ni dawn lo’m ni?

- H. Lalroluahpuia